DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,512,349

NGUYỄN HÒA - Gs Đoàn Viết Hoạt trả lời phỏng vấn của báo Sài Gòn Nhỏ: Thích Quảng Độ, cuộc đời chỉ dành cho đại nghĩa

Friday, February 28, 20206:57 AM(View: 1948)
NGUYỄN HÒA - Gs Đoàn Viết Hoạt trả lời phỏng vấn của báo Sài Gòn Nhỏ: Thích Quảng Độ, cuộc đời chỉ dành cho đại nghĩa
                             Gs Đoàn Viết Hoạt
                        trả lời phỏng vấn của báo Sài Gòn Nhỏ:
             Thích Quảng Độ         
             cuộc đời

            chỉ dành cho đại nghĩa

blank
Hòa thượng Thích Quảng Độ. Ảnh: Phật tử Việt Nam.
 
Hòa thượng Thích Quảng Độ, người đứng đầu Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất (GHPGVNTN) viên tịch vào ngày 22-2-2020, để lại nhiều tiếc thương cho Phật tử cũng như những cộng sự của ông. Từ Virginia, Hoa Kỳ, Giáo sư Đoàn Viết Hoạt, người cộng sự thân tín của Hòa thượng dành cho Sài Gòn Nhỏ một cuộc trao đổi về cuộc đời của Vị Tăng thống, cũng như những kỷ niệm khi ông còn ở Việt Nam với Ngài Thích Quảng Độ. Trước tiên, ông nói về cảm xúc của mình khi được tin Hoà thượng viên tịch.
 
                                                                                                   *** 

Giáo sư Đoàn Viết Hoạt: Tôi hết sức xúc động khi nghe tin Ngài viên tịch dù trươc đó ít ngày khi nhìn thấy tấm hình chụp Ngài đang nằm trên giường bệnh tôi đã cảm thấy ngày này không còn bao xa. Tử là một trong tứ diệu đế, tất nhiên không ai tránh khỏi. Nhưng khi, từ nửa quả địa cầu theo dõi tang lễ dành cho Ngài, trái tim tôi không ngừng buốt nhói. Ngài ra đi là một mất mát quá lớn cho đại nghĩa dân tộc và đạo pháp. Cả cuộc đời Ngài, nhất là từ 1975 đến nay, chỉ dành cho đại nghĩa. Ngài là một biểu tượng chói sáng cho cuộc đấu tranh của toàn thể dân tộc nhằm vượt qua giai đoạn cuối cùng của thời kỳ suy thoái để mở đường cho nước Việt tiến vào thời kỳ hưng thịnh trong thời đại 2000. 

Sài Gòn Nhỏ: Cũng có những phàn nàn rằng Thầy Thích Quảng Độ từng chống lại chế độ Việt Nam Cộng Hòa, và như vậy là tạo điều kiện thuận lợi cho cộng sản nắm quyền? 

Giáo sư Đoàn Viết Hoạt: Đó là một nhận định sai lầm và thiếu tầm nhìn. Ngài không chống lại chế độ Việt Nam Cộng Hòa, mà chỉ chống lại những việc làm sai trái của người cầm quyền nhằm làm cho chế độ phát huy tốt hơn. Ngài chống lại chế độ cộng sản vì cộng sản chủ trương dùng bạo lực và bạo quyền để thống trị nhân dân. Những người như Ngài Thích Quảng Độ “lấy đại nghĩa để thắng hung tàn, đem chí nhân mà thay cường bạo“. Đại nghiã dân tộc và nhân loại không phát huy từ tranh chấp quốc-cộng, tả-hữu. Cộng sản không thể phù hợp với dân tộc Việt và với nhân loại. Nó đã bị nhân loại đào thải và đang bị dân tộc ta loại bỏ. Dân tộc ta đang cùng nhân loại tổng hợp lại những ưu điểm của quá khứ và hiện tại, hướng tới một tương lai cao đẹp hơn. Những người Việt yêu dân tộc và yêu nhân loại luôn biết hướng tới tương lai toàn diện đó, tìm mọi cách để loại bỏ các trở ngại, khơi mở con đường tương lai đó cho dân tộc. Những chế độ đi ngược lại xu thế tương lai đó không thể tồn tại, dù có chiến thắng trong hiện tại nhờ bạo lực. Suốt mấy chục năm qua Ngài Thích Quảng Độ đã kiên trì đấu tranh chống lại một chế độ như thế. 

Sài Gòn Nhỏ: Ông có thể chia sẻ những kỷ niệm sâu sắc nhất của ông với Thầy Thích Quảng Độ? 

Giáo sư Đoàn Viết Hoạt: Tôi có cơ duyên cùng làm việc với Ngài Thích Quảng Độ từ đầu thập niên 1970 tại Viện đại học Vạn Hạnh. Khi Hòa thượng Viện trưởng có việc phải công du, Ngài Thích Quảng Độ luôn đảm nhiệm Quyền Viện Trưởng. Ngài giải quyết công việc một cách chính trực công minh, thẳng thắn, chân tình. Sau 1975, nhà cầm quyền cộng sản kiểm soát toàn bộ công việc tại Viện Đại học. Sau nhiều tháng hoàn toàn bị động, ba người chúng tôi, Ngài Thích Quảng Độ, Hòa thượng Thích Minh Châu và tôi, họp lại quyết định tách phần Phật học ra khỏi phần thế học. Tôi soạn bức thư do Hòa Thượng Thích Trí Thủ nhân danh Viện trưởng Viện Hóa Đạo, GHPGVNTN, ký tên gửi chính quyền thành phố, thông báo việc chúng tôi chấm dứt trách nhiệm phần thế học, và giữ lại phần Phật học của Viện đại học Vạn Hạnh. Chúng tôi cũng giữ lại năm người làm việc tại Viện Phật học là Hoà Thượng Thích Minh Châu, Hòa Thượng Thích Quảng Độ, Thượng tọa Thích Tuệ Sỹ, Ni sư Thích Nữ Trí Hải, và Giáo Sư Nguyễn Đăng Thục. Ngay sau khi gửi thư đi, chúng tôi nhanh chóng di chuyển toàn bộ thư viện Phật học sang cơ sở trên đường Võ Di Nguy, Phú Nhuận (nay là đường Nguyễn Kiệm), treo lên tấm biển Viện Phật Học Vạn Hạnh, bên trên có hàng chữ Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất. Sau khi tôi và Ngài Thích Quảng Độ bị bắt, nhà nước bắt thay bảng mới với tên Viện Nghiên cứu Phật học, thuộc Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam do nhà nước thành lập. 

Tôi còn nhớ, sau khi đã hoàn tất việc di chuyển sang cơ sở mới, một hôm tôi ngồi đàm đạo với Ngài, đang nói cười sang sảng thì chợt một sĩ quan công an vào, nói Giáo Hội của ông toàn CIA. Ngài nghiêm mặt, đập tay xuống bàn rồi chỉ mặt người này la mắng cũng sang sảng: “Anh nói bậy”. Viên sĩ quan công an im lặng, cúi đầu, từ từ rút lui. 

Cuối năm 1976, đêm hôm trước khi tôi bị bắt, tôi đến họp với Ngài tại chùa Giác Minh trên đường Phan Thanh Giản để trao đổi về tình hình lúc đó. Tôi có soạn một bản phân tích thời cuộc. Ngay sáng sớm hôm sau công an đến bắt tôi, rất may họ không lấy được bản phân tích thời cuộc này, trên đó có để tên Ngài, nhờ nhà tôi nhanh tay giấu được khi công an xét nhà, nhờ đó Ngài chưa bị bắt ngay lúc đó. Khi nhà tôi đến báo tin tôi bị bắt Ngài nói với nhà tôi: “Tội nghiệp anh Hoạt quá”. 

Sài Gòn Nhỏ: Theo ông tương lai Phật giáo Việt Nam sẽ như thế nào? Số phận của Giáo hội Phật giáo Việt Nam thống nhất, Giáo hội Phật giáo Việt Nam? Ông có lo lắng về bề nổi có vẻ như tha hóa của Phật giáo Việt Nam hiện nay không? 

Giáo sư Đoàn Viết Hoạt: Giáo Hội PGVNTN thời kỳ sau Ngài Thích Quảng Độ, tất nhiên phải lâm vào khủng hoảng, nhưng theo tôi đây là cuộc khủng hoảng chung của dân tộc và của Phật giáo, từ mọi phía. Phật giáo Việt Nam chưa tìm được con đường phát triển và hoạt động thích hợp với thời đại mới đang mở ra cho dân tộc và cho nhân loại. Thời đại hiện nay theo tôi như cơn sốt vỡ da cho toàn dân tộc ta, trong đó Phật giáo gánh chịu nặng nhất vì luôn gắn liền với biến chuyển của dân tộc trong suốt mấy ngàn năm qua. Ngoài ra chính Phật giáo nói chung trên toàn thế giới cũng đang phải chuyển mình để có thể đáp ứng được nhu cầu phát triển một nếp sống mới, một nền văn minh mới cho nhân loại trong thời đại toàn cầu. Phật giáo Việt Nam không thể tách rời những biến chuyển của Phật giáo toàn cầu như thế. Một giải pháp cho Phật giáo không thể tách rời một giải pháp cho Việt Nam, và một giải pháp cho Việt Nam không thể tách rời một pháp cho khu vực và cho toàn thế giới. 

Nhưng nhìn vào hàng ngũ những tăng ni trẻ hiện nay tại Việt Nam và tại cộng đồng người Việt hải ngoại, tôi tin rằng đang xuất hiện những khuôn mặt giác ngộ mới, những bậc Bồ Tát mới, đáp ứng tình hình mới này, như đã từng xuất hiện trong thời gian qua. 

Sài Gòn Nhỏ: Xin cám ơn Giáo sư. 

 
*** Giáo sư Đoàn Viết Hoạt, từng là phụ tá Viện trưởng Thích Minh Châu của Viện Đại học Vạn Hạnh tại Sài Gòn trước năm 1975. Ông bị nhà cầm quyền cộng sản bắt giam vào năm 1976 với án tù 12 năm vì tội danh “tuyên truyền tư tưởng phản động.” Ra tù vào năm 1988, ông tiếp tục viết báo bí mật, trình bày những tư tưởng tự do. Ông bị bắt lần thứ hai vào năm 1990, sau đó được chính phủ Hoa Kỳ nhận tị nạn chính trị vào năm 1998.



                                                                        Nguyễn Hòa
                                                                                                                                                                         (từ: DĐTK)


Acacia  Pharmacy

11033 Acacia Parkway

Garden Grove, CA 92840

Tel: 714 982-6979

Fax: 714 - 982-9307

Cindy Y. Tran, Pharm. D

(con gái Trần Yên Hòa, gia đình H.O)

Trân Trọng Kính Mời

Quý độc giả và thân hữu (Orange County) đến mua thuốc ủng hộ

Thanks

scan_pic0035_0-content
hoa_72-contenthoa_65-content
                                                                                  TYH và Cindy Trần


Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
Saturday, June 19, 20218:13 AM(View: 41)
Khi về làm biên tập, tôi luôn nghe chị Lê Minh Khuê và vài người nữa nhắc đến cuốn tiểu thuyết có tên “Trư cuồng” của nhà văn Nguyễn Xuân Khánh. Chị Khuê khen hết lời, vài người nữa cũng rất khen, trong khi một bạn cùng thời khá thân của Nguyễn Xuân Khánh thì bảo cuốn sách ở mức đường được thôi. Tuy thế, sự tò mò về cuốn sách là có thật và nó cứ tăng dần lên trong tôi, khi Nguyễn Xuân Khánh trở lại văn đàn bằng mấy tiểu thuyết lịch sử dày cộp, gây tiếng vang trong dư luận. Thú thực, với tác giả này, cho đến khi đó, tôi mới chỉ đọc “Miền hoang tưởng” (cuốn tiểu thuyết tác giả dùng bút danh, bị cấm lưu hành và phải hơn hai mươi năm sau mới xuất hiện trở lại với cái tên chính thức “Hoang tưởng trắng” và tên tác giả là Nguyễn Xuân Khánh, do tôi biên tập). Nhưng cũng chỉ cần một cuốn ấy thôi, đủ để tôi xếp ông vào dạng nhà văn loại nào trong thang bảng của riêng mình. “Trư cuồng” được viết vào đầu những năm 1980, thời kỳ đất nước đói dài đói rợ. Nguyễn Xuân Khánh lấy chính những
Friday, June 11, 20217:41 AM(View: 265)
Chừng tuổi này, dự đám cưới bạn bè, người thân, con cháu, học trò cũ… thậm chí cả người lạ… cũng khá nhiều, nhớ không hết. Nhưng có một đám cưới tôi không bao giờ quên. Nó thuộc về một quá khứ xa, rất xa đã nửa thế kỷ, nhưng mỗi khi nhớ về họ, nó hiện lên trước mắt mới toanh như vừa mới hôm qua. Đó là đám cưới của anh chị Trần Hoài Thư & Nguyễn Ngọc Yến. Mối tình của hai người khá ly kỳ, mối tình văn chương pha đậm chất lãng mạn mà tôi là kẻ bên lề, chứng kiến trọn vẹn tới ngày hợp hôn của hai người. Với THT thì quen thân từ hồi ghé thăm anh tận nơi đóng quân ở cầu Bà Gi, Bình Định. Rồi mỗi dịp tôi nghỉ hè, anh lại đeo xe đò Phi Long, Tiến Lực vào Tuy Hòa với anh em văn nghệ ở đây. Tôi thích và mến anh ở chỗ trực tính, bất cần đời và không hiếm những câu văng tục trong lúc trò chuyện. Lại nữa, anh có thể viết bất kỳ ở đâu: đang cà phê với đám đông, trong buổi nhậu… nghĩa là những ý tưởng, câu chuyện xuất hiện trong đầu lúc nào thì người anh như chiếc lò xo tự động bật lên: xé tờ
Tuesday, June 8, 20216:50 PM(View: 171)
Cấp tiến (progressive) là từ phương Tây để chỉ khuynh hướng chính trị xã hội cởi mở hơn so với những quan điểm có trước đó. Sự cởi mở đó là cái nhìn thân thiện với những cộng đồng thiểu số, ủng hộ công bằng xã hội nhiều hơn, tự do tư tưởng nhiều hơn,… Đó là cách tôi hiểu từ này, và tôi cho rằng cũng có khá nhiều người Việt hiểu như vậy. Tuy nhiên, bên cạnh cách hiểu như thế, còn có cách nhìn các nhóm cấp tiến được phân chia theo sơ đồ Tả/Hữu, cũng của phương Tây về chính trị xã hội. Trong sơ đồ này, các nhóm cấp tiến được xếp về phía bên trái, tức là cánh tả, mà trong đó ý thức hệ cộng sản cũng được định vị. Vì thế nhiều người Việt tin là các nhóm cấp tiến, cánh tả, là gần với chủ nghĩa cộng sản, tệ hơn nữa là gần với kiểu cai trị toàn trị của các nhà nước cộng sản theo mô hình Soviet của Lenin, của Đệ tam quốc tế. Ví dụ rõ ràng nhất về niềm tin này của người Việt là khuynh hướng của họ trong cuộc bầu cử ở Mỹ năm 2020 vừa qua. Rất đông người Việt, trong lẫn ngoài nước, nhìn
Sunday, June 6, 202110:33 AM(View: 266)
Quê tôi có cái hát bộ là nổi tiếng. Cụ Tản Đà từng bảo: “Tuồng Bình Định, rạp Phú Phong.” Tuồng là tác phẩm viết ra, rạp là chỗ diễn tuồng. Viết tuồng hay, diễn tuồng cũng giỏi nữa; thế là xuất sắc mọi bề? Tôi nghe vậy, biết vậy. Rồi có lần gặp bài Lỗ Tấn về chuyện xem hát ở xứ ông. Chuyện thật ngộ. Xem qua nhớ hoài. Lỗ tiên sinh viết bài ấy năm 1922, tức năm ông vào khoảng tứ tuần. Bảo rằng trong vòng hai mươi năm qua ông chỉ xem hát Tàu ở Bắc Kinh có hai lần. Lần đầu vào năm 1912, tức năm ông 31 tuổi. Ông nghe bạn nói hát tuồng ở Bắc Kinh là nhất, thế nào cũng phải xem cho biết. Thì xem. Đêm ấy, ông hớn hở vào một rạp hát. Tuồng đang diễn, kèn trống inh ỏi, sắc màu rực rỡ, khách xem đông đảo... Ông len lách vào chỗ có mấy chiếc ghế trống, toan ngồi, thì nghe có tiếng la: “Ấy! Ghế đã có người giữ trước cả rồi đấy.” Loanh quanh tìm mãi không có chỗ ngồi, ông tháo lui, bỏ cuộc. Lần thứ hai — ông không nhớ năm nào — có đêm hát gây quĩ cứu trợ nạn nhân bão lụt ở Hồ Bắc. Ông
Tuesday, June 1, 20213:04 PM(View: 174)
Giữa những lá cờ Hoa Kỳ bay phất phới trong buổi tập hợp của Tổng thống Trump tuần qua [sáng ngày 6 tháng Giêng], tiếp theo là trong cuộc tuần hành tới Điện Capitol của đoàn người ủng hộ ông, người ta thấy một sự khác thường: đó là có một lá cờ của một nước khác, một quốc gia chỉ còn tồn tại trong ký ức và tưởng tượng, đó là Việt Nam Cộng Hòa. Lá cờ đặc biệt này có mầu vàng rực rỡ với ba gạch ngang mầu đỏ. Những người Mỹ thuộc thế hệ chiến tranh hẳn còn nhớ lá cờ này. Không có gì ngạc nhiên khi thấy cờ Nam Việt Nam trong cuộc nổi dậy bất thành chống lại nền dân chủ Mỹ, song đó vẫn gợi một nỗi thất vọng. Những người Mỹ gốc Việt cấp tiến khi nhìn thấy lá cờ vàng tại cuộc tập hợp đã lên tiếng kết án điều mà họ cho là một xúc phạm đối với lá cờ này khi nó xuất hiện bên cạnh cờ Confederate [của quân ly khai trong thời Nội chiến Hoa Kỳ]. Làm thế nào mà lá cờ này lại có mặt ở đấy? Tại sao một lá cờ của một quốc gia khác lại được nhận cho vào đoàn diễn hành mà phần lớn là những người Da