DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,419,726

Đặng Phú Phong - Vài Hoài Niệm Về Du Tử Lê

Tuesday, October 6, 20209:30 PM(View: 467)
Đặng Phú Phong - Vài Hoài Niệm Về Du Tử Lê
                   Vài Hoài Niệm Về Du Tử Lê


DU TỬ LÊ – Đời lưu vong chưa tận tuyệt với linh hồn | Đàn Chim Việt Online  - Thông tin - Chính trị - Nghị luận
du tử lê

Tháng Mười ngày Bảy, Hai ngàn mười chín, Thi sĩ Du Tử Lê vĩnh viễn rời xa để lại một lỗ hổng trong thi ca hải ngoại và cả trong nước; một sự mất mát lớn của gia đình cùng bằng hữu.

Bài thơ này tôi viết đã lâu, đâu khoảng năm Hai ngàn lẻ... khi nghe DTL kể chuyện ... bàn tay 6 ngón của mình; làm ba, bốn đoạn rồi bỏ dở. Nay nhân một năm của anh, tôi sửa chữa lại. Nhớ một người bạn chân tình!
Còn thiếu bạn bè cái vẫy tay.
mưa Bolsa anh quắt quay Kim Bảng
còn tôi nhớ quá chiều sông Côn
mỗi người mỗi cách thương hiền mẫu
nhưng vẫn lòng chung một tủi hờn
khi buồn tôi đút tay vào túi
anh chẳng buồn chi cũng dấu đi
bữa. dặm đường xa. ly rượu đỏ
còn thiếu bạn bè cái vẫy tay
bàn tay. đành nói trong câm lặng
bởi lạ thường hơn thói đàn bầy
chuyện cũ xem như bài thơ cũ
nhớ nhớ. quên quên. một khúc đời

ở chỗ buồn riêng hoa vẫn nở
dù run như nước ngậm trăng sâu
nước chảy qua khe tình khép mở
sông về biển cả, nhớ thương cầu

giờ đã bước chân vào miên viễn
Chúa. Phật có đưa ra bàn tay
xin anh nắm chắc đừng buông nữa
làm người đâu sướng như mây bay!

đường đi. một cánh chim hạc vút
mất lối vườn xưa bỏ nhân gian
trùng trùng điệp điệp hoa ảo ảnh
buốt lạnh chào anh cõi mang mang
Vài hoài niệm về Du Tử Lê.
Trước 1975 tôi biết đến thi sĩ Du Tử Lê khi ông được giải thưởng về thơ của Tổng Thống VNCH . Sự biết cũng dừng ở đó. Mãi đến thập niên 1990 tôi định cư ở nam California, rất gần nơi cư trú của ông. Gặp ông lần đầu rất tình cờ nhưng tôi không hề có ý định kết thân vì đơn giản là do nghe nhiều điều tiếng về ông từ các quán cafe vùng Little Saigon. Sau này khi thân thiết, tôi thuật lại, ông cười nhẹ và nói "Cũng may P. chưa kịp "đánh" ( chữ của giới làm báo dùng để chỉ viết bài hạ nhục ai đó) tôi- như nhiều người đã làm". Sau đó nhiều tình cờ run rủi, tôi thường gặp DTL hơn và nhiều nhất là ở quán cafe.

Trong mấy chục năm trời uống cafe với ông, chúng tôi gặp nhau ở rất nhiều quán. Nhưng ngồi nhiều nhất và lâu nhất thì lần lượt ở các quán sau: Tài Bửu, Lan Hương ( Lan Hương đổi chủ thì qua Tài Bửu chỗ mới). Tài Bửu sang quán chúng tôi lại chuyển sang Hạt Ngò1, Hạt Ngò 2, cho đến khi ông qua đời.

Ở quán nào ông vẫn thường đến khá sớm, khoảng 9 giờ, ngồi ở một bàn kín đáo; sau đó bạn bè đến, thường chỉ một vài người, thỉnh thoảng cả chục. Thời gian trước tôi còn làm việc nên chỉ ngồi cafe với ông 2 ngày cuối tuần; cho đến 2013 tôi nghỉ hưu mới cafe cùng ông 7 ngày một tuần. Sự thân thiết tự nhiên theo ngày tháng đến với chúng tôi; tôi và ông đều nhận thấy điều ấy và cùng trân trọng giữ lấy. Chúng tôi kể cho nhau nghe thật nhiều về quá khứ cho đến chợt một hôm vào đầu năm 2018 ông tỏ ý nhờ tôi viết về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của DTL. Ông bắt đầu gom sách xuất bản từ xa xưa hay những tài liệu liên quan đến ông để đưa cho tôi tham khảo. Công việc tiến hành không chuyên môn mà rất tài tử và chậm sì; chỉ vì cả hai chúng tôi đều nghĩ rằng thi sĩ DTL còn lâu mới lìa bỏ cõi đời này.
Nhiều người, có cả người thân ngay như chị T. người vợ cuối cùng của ông, nói rằng DTL chỉ biết làm thơ, ngoài ra không biết làm gì nữa cả. Dĩ nhiên đây là lời nói có tính thậm xưng nhưng cho ta thấy cái tính lơ mơ, không chú ý đến nhưng việc không thuộc về văn chương của ông. Tôi cũng nghe nhiều những thắc mắc của ông rất ngây thơ đến buồn cười của ông.

Nhưng quí vị đừng vội, bên cạnh những không biết hay đúng hơn là không để ý đến đời sống vật chất; những loại hữu cơ mà đối với ông thì đầy rắc rối, phức tạp, DTL lại có những cái nhìn thật sắc, thật nhạy bén về lãnh vực tinh thần, tình cảm và nhất là về thi ca. Có những hôm ngồi bàn luận về thi ca chúng tôi hừng chí ngồi đến xế chiều. Ông thường nói, chúng ta là những người đi trước phải tạo điều kiện giúp đỡ những người đi sau tiếp tục dấn thân, làm mới, yêu thích thi ca, một mảng quan trọng trong văn hoá của đất nước "Tôi cho đó là một trong những nhiệm vụ của người làm văn học". Và, đó là động lực chính để DTL mở giải thưởng thơ văn Du Tử Lê. Khi ông qua đời, chị T. hiền thê của ông, vì sợ không kham nổi giải thưởng nữa nên tuyên bố chấm dứt, nhưng sau đó với linh thiêng của anh và lòng yêu kính chồng, chị T. tuyên bố lại là giải thưởng DTL vẫn tiếp tục. Tôi nghĩ điều này sẽ làm vong hồn của ông rất vui ở suối vàng.

DTL là một người nói năng nhỏ nhẹ, từ tốn và lịch sự, rất dễ được lòng người đối diện. Ông không phát biểu ý kiến riêng trong đám đông như ở bàn cafe, bàn tiệc. Những quan điểm về văn học, tôn giáo, chính trị ông chỉ nói với người thân mà chỉ khi có một hay hai người mà thôi. Ông tự nhận thời trai trẻ đến trung niên ông thuộc tuýp người không chịu thua ai, sẵn sàng đối phó bằng mọi thủ đoạn với đối thủ của mình. Nhưng khi về già, nhất là từ sau khi mẹ ông qua đời ông trở nên hiền hòa, dễ dàng bỏ qua những thù địch.
Ông có người chị ruột thương và lo lắng cho ông rất nhiều không khác gì một người mẹ. DTL luôn luôn dạ.thưa , một mực lễ phép với bà cho đến cuối đời. Bà là người duy nhất khóc ngất trong lúc tiễn chiếc áo quan DTL xuống lòng đất lạnh.
Du Tử Lê rất yêu hội hoạ, giao du thân thiết với nhiều hoạ sĩ nổi tiếng của Việt Nam. Sự say mê màu sắc ấy có trong ông từ thời trẻ nhưng chỉ giữ trong sự nung nấu vì ông không tin vào khả năng của mình. Cho đến khoảng 2010 do sự khuyến khích của tôi và nhất là từ Hoạ sĩ Nguyễn Đình Thuần. Thuần là người tận tình giúp ông tìm giá vẽ, tìm mua màu và góp ý về kỹ thuật khiến DTL vô cùng tâm đắc.
Bài viết đầu tiên của tôi về hội hoạ của ông mang tên: Du Tử Lê, Màu Xanh Vàng Phai. được đăng trên các báo ở California, sau đó được nhiều báo về nghệ thuật khắp nơi đăng lại và một luận án thạc sĩ của một sinh viên trong nước tham khảo. DTL rất vui, ông nhiều lần nói với tôi là nhờ bài viết này làm thành động lực giúp ông vẽ nhiều hơn lên. Ông đã tổ chức 4 hay 5 lần triển lãm và lần nào cũng thành công vượt bực bán hết tranh. Tôi cũng hân hạnh được ông mời nói chuyện, khoảng 4 lần về thơ, hoạ của ông trong các chương trình thơ hoạ DTL.

Lần cuối cùng là ở chương trình "Thơ & Tranh Du Tử Lê" ngày 18.8.2019 tại thành phố San Jose , California, nhằm ra mắt tập thơ "em cho tôi mãi nhé: ấu thơ mình" và trưng bày một số tranh mới sáng tác. Trong chuyến đi này chúng tôi dự trù ghé thăm Hoạ sĩ Duy Thanh ở San Francisco, một người bạn thân và quý mến của DTL. Chẳng may hôm đó ông rất mệt nên chúng tôi phải bỏ cuộc quay trở về San Jose. Việc này cứ làm ông ngậm ngùi tiếc nuối vì không thăm được Duy Thanh lúc này đang đau yếu sợ không qua nổi. Và, họ vĩnh viễn không gặp nhau nữa. Tháng 10/19 DTL ra đi, Rồi tiếp theo cuối tháng 11/19 Hoạ sĩ Duy Thanh cũng lên đường miên viễn.

Có nhiều người yêu thích và cũng có nhiều người ghét, chống báng ông. Có người sửa thơ ông rồi đem ra chặt chém. Đó cũng là cái sự thường ở cuộc đời ô trọc. Du Tử Lê có một đặc biệt mà xưa nay các thi sĩ Việt Nam không hề có. Đó là thơ của ông được rất nhiều nhạc sĩ phổ nhạc. Con số hàng trăm chứ không phải đôi ba chục bài; có những bài nổi tiếng vang lừng đã lắng sâu vào lòng người. Điều đó khó có ai chối cãi, dù là kẻ ghét ông.

Về tình yêu , Du Tử Lê có rất nhiều hệ luỵ. Những người đàn bà đi qua đời ông đều để lại cho ông những vết sẹo yêu thương và ông trân trọng để nó riêng mỗi góc trong lòng ông, lâu lâu nó vụt hiện, khi đẹp như áo lụa nhung mềm, khi quặn thắt như đang lửa đốt trong lòng. Du Tử Lê nói ông khi yêu ai thì yêu hết lòng, yêu bằng tình yêu mù loà nồng cháy. Yêu như chưa hề yêu ai vậy.
Ngày 7/10/2019, trưa, khoảng 12 giờ hơn, sau khi cafe xong tôi đưa DTL về nhà vì hôm đó anh không có xe. T Trên xe anh và tôi nói chuyện bình thường không có dấu hiệu gì đáng quan tâm đến sức khoẻ. Buổi chiều có người bạn rất quý anh mời đi ăn, anh thấy mệt nhưng vì nể bạn phương xa nên nhận lời. Khi đến quán anh than mệt nhiều hơn, chỉ ăn qua quýt vài miếng rồi ngồi yên không còn chú ý chung quanh.
Người bạn đưa anh về nhưng không biết địa chỉ nhà, hỏi anh, anh đã lạc thần, không nói nổi địa chỉ nhà mình. Cuối cùng phải mất gần cả tiếng đồng hồ mới tìm được nhà...Người nhà chở anh vào bệnh viện thì anh đã hôn mê sâu và lặng lẽ ra đi. Thật bình yên và nhanh chóng, giống như nhiều lần tôi và anh ước có được một sự ra đi nhanh như thế. Và anh đã đạt được ước nguyện.

Du Tử Lê đã đi xa một năm, mấy tuần đầu tôi vẫn không tin anh đã chết thật. Sau hôm chị T làm tấm bia gỗ tạm chờ bia đá về, tôi đến thăm anh, đó là lần đầu tiên tôi cảm nhận anh đã thật sự về trong lòng đất khi tôi úp lòng bàn tay xuống nắm cỏ khâu, cỏ và đất trên mộ anh lằn tăn trong lòng bàn tay. Tôi nghe tiếng anh cười!
Trong đoạn cuối tôi không dùng đại danh từ "ông" để chỉ đến DTL mà dùng tiếng anh để nói chuyện với DTL như hồi sinh tiền của anh. Cho nó ấm!
Tôi chỉ theo dòng cảm hứng ghi lại một số hồi ức với DTL chứ không chủ tâm viết theo một cách nào nên bài viết không có yếu tố thời gian, thiếu mạch lạc. Mong quý vị không chấp.


Little Saigon
ngày 5.7.20
Đặng Phú Phong
(Tác giả gởi)

*
Acacia  Pharmacy

11033 Acacia Parkway

Garden Grove, CA 92840

Tel: 714 982-6979

Fax: 714 - 982-9307

Cindy Y. Tran, Pharm. D

Trân Trọng Kính Mời

Quý độc giả và thân hữu (Orange County) đến mua thuốc ủng hộ

Thanks

scan_pic0035_0-content
hoa_72-content

 



Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
Thursday, November 19, 202010:18 AM(View: 88)
Học giả Nguyễn Văn Vĩnh lìa đời khi mới hơn 50 tuổi, nhưng sẽ sống mãi trong lịch sử báo chí Việt Nam với danh nghĩa mà làng báo đặt cho ông trong ngày 'đám tang toàn quốc trong làng báo ba miền' của ông: "ông tổ làng báo Việt Nam."
Sunday, November 15, 20208:35 AM(View: 261)
Tôi nhấn mạnh pê-đanh chiếc xe đạp cà tàng, cố đạp xe lên dốc cầu Trương Minh Giảng. Buổi trưa, đoạn đường này rất đông đúc người xe
Thursday, November 12, 20209:02 AM(View: 164)
(h. TDN) Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Lan sinh trưởng ở Huế, hiện sinh sống tại California. Đã từng cộng tác với Tuổi Hoa, Văn, Văn Học, Hợp Lưu, Làng Văn, Quán Văn.
Saturday, November 7, 20207:44 AM(View: 185)
Tên thật Cao Đình Vưu, sinh năm 1939 tại Nam Định. Dạy học, làm thơ từ năm 1963, thơ đăng trên các tạp chí Văn (bài đầu đăng là Chỗ Ngồi của Nhà Giáo Thời Chiến), Nghệ Thuật, Khởi Hành, Văn Học, Đất Nước, Thái Độ. ... Trước 1975, chưa xuất-bản
Wednesday, November 4, 20209:34 AM(View: 153)
Vâng. Tôi đã nhìn thấy chúng qua gương một dòng trong. Những viên cuội lấp lánh nắng mai.