DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,525,571

Trần Yên Hòa - Mẫu Hệ (Chương 12)

Wednesday, March 31, 20217:45 PM(View: 829)
Trần Yên Hòa - Mẫu Hệ (Chương 12)

Mẫu Hệ

 

 mẫu hệ mới


Bạn Văn Nghệ

2015
(Tái bản, có sửa chữa)

 

Mẫu Hệ

Truyện dài

Tranh và trình bày bìa:

   Uyên Nguyên

Bạn Văn Nghệ

Tái bản

2015

 

Lời Mở

 

Ngó đất ngó trời
Ngó trước ngó sau
Ngó trên ngó dưới
Ngó quanh ngó quẩn
Chạnh lòng viết chơi

Chuyện là hư cấu

mọi nhân vật, không gian, thời gian trong truyện đều là sản phẩm của tưởng tượng. 


                                                                     Chương mười hai


Theo sự chỉ dẫn của chị Kim, Nại Hiên đi mua mấy cái rổ tre, mấy cái thúng. Đó là những vật dụng để nàng đi buôn hang xáo. Chị Kim nói:
-Em đạp xe lên vùng trên, vô mấy xóm quê, hỏi dân trong đó có bán gì không thì mình mua. Đậu phụng, đậu xanh, đậu đen, chè, chuối, mít. Mua rồi bỏ vào rổ, vào thúng, cột chở về chợ Quán, bán lại, hể thấy lời là bán. Nghề dạy nghề, em đi một vài lần sẽ quen đi.

Nại Hiên nghe lời. Nàng ký ca ký cóp, còn một chỉ vàng, nàng đem xuống chợ Tam Kỳ bán, đây là số vốn còn lại duy nhất của nàng.

Thôi dẹp hết những áo dài vàng hoàng hậu, áo dài xanh lam ngọc, áo dài màu “bọt đô” kiểu raglan mới nhất. Thôi bỏ hết những chiếc đầm ngắn, đầm dài, đủ màu, đủ cở mà ngày trước Soại đã mua cho nàng. Thôi bỏ hết những quần jean, quần tây dài, ngắn. Chỉ con lại, bây giờ, là cái quần đen, cái áo đen, chiếc nón lá thô đội trên đầu che nắng, với những cái rổ, cái thúng, được cột phía sau baga xe đạp. Nàng bắt đầu chuyện làm ăn như thế này để kiếm lấy lon gạo, mớ rau, lát cá về nuôi con.

Nàng cất kỷ số tiền bán chỉ vang vào trong bóp, rồi nói với bé Anh Thư:
-Con ở nhà với bà nội nghe, coi em đừng cho em vọc đất, đừng cho em ra giếng, mẹ đi làm chiều mẹ về.
Con Anh Thư chỉ biết gật đầu, dạ. Nó còn nhỏ quá, đâu biết được hoàn cảnh của mẹ nó bây giờ.

Nàng đạp xe ra đường cái. Nắng chang chang trên đầu. Gió thổi ngược chiều làm xe đạp như muốn dừng lại. Nàng phải gò người về phía trước. Nàng mặc thêm bên ngoài một chiếc áo nhà binh màu cứt ngựa dài tay để che nắng. Nắng bắt đầu chói lên lên đầu, xộc vào mặt, vào mũi nàng. Nàng theo sự chỉ dẫn của chị Kim về con đường trước mặt. Cứ thế mà đạp xe, dù những nơi này nàng chưa một lần đặt chân đến.

“Trước lạ, sau quen, em ạ, cố gắng đi”. Nàng nghe lời chị Kim văng vẳng bên tai. Nàng đạp xe qua khỏi chợ Quán, ra khỏi ga xe lửa, qua một cái cầu sắt. Đây là xã Kỳ Bình. Nàng tấp vô mấy nhà trong xóm. Mấy con chó thấy người lạ thì sủa vang lên rồi chạy đến bên xe nàng, vừa sủa, vừa gầm gừ, nhe hàm răng trắng nhởn. Một người đàn bà từ trong nhà bước ra. Nàng vội hỏi, giọng xởi lởi:
-Chào chị, nhà chị có bán gì không? Chè, mít khô hay tiêu?
Nàng nói như là quen kiểu mua bán này quá rồi vậy.

Người đàn bà hỏi lại:

-Cô mua gì?
Nại Hiên lại nhoẻn nụ cười thật tươi.
-Có gì mua nấy, chị có bán gì không?
Người đàn bà cười:
-Ở đây gần chợ Quán Rường lắm, đi một chút là tới. Ai có hàng cũng đem ra chợ Quán Rường bán cho được giá, chứ không bán cho bạn hàng xáo đâu, cô đạp xe lên trên xa nữa kìa.

Nại Hiên chưng hửng. Thế mà nàng tưởng đến đây là quá xa rồi. Hai chân nàng đạp xe, dắt xe qua cầu, qua những bờ kênh đã mõi rụng đôi chân và đôi tay. Nay người đàn bà bảo nàng đi xa nữa. Đi đến đâu, đi đến tận ngọn núi Cà Tý kia phải không? Đến đó, mua đầy hàng rồi chở về nữa. Chao ơi!

Nại Hiên kêu thầm trong bụng, nàng gật đầu chào người đàn bà rồi lầm lủi đạp xe đi. Còn bao nhiêu đoạn đường nữa mới đến nơi có hàng thổ sản cho nàng mua. Mồ hôi chảy ra ướt đầm cả vạt áo sau lưng của nàng. Đến xế trưa thì Nại Hiên mới tời khu dân làng ở dưới chân núi Cà Tý. Nàng hỏi một người đàn bà đang đứng trong vườn bên một ngôi nhà tranh thấp, như là đã quen lắm:

-Chị ơi, chị có thổ sản gì bán không? Em mua cho.
Người đàn bà nói:
-Tôi có một ít chè, định đem xuống chợ bán, nay có cô lên mua thì tôi bán cho. Vô đây, vô đây coi hàng.
Người đàn bà vồn vã làm cho Nại Hiên lên tinh thần. Nàng dựng xe bên gốc cây ngoài vườn rồi bước vô nhà. Người đàn bà chống tấm cửa lên rồi nói:
-Cô vào nhà đi, ngồi uống nước nghỉ đi. Tôi vào lấy bao chè ra cho cô coi.
Căn nhà tranh, tối và ẩm thấp. Một căn buồng phía trong dung để chứa đồ. Người đàn bà đem ra cái bao tải đựng chè khô:
-Đây cô coi. Chè nhà tôi hái phơi khô hồi trước Tết. Định để nấu nước uống nhưng nay túng quá, cô mua được tôi bán để mua lúa giống về gieo. Mùa này, ruộng lúa nhà tôi thất bát quá.

Nàng cầm lấy cái bao, bốc chè lên tay coi. Chè tỏa mùi thơn ngan ngát. Đây là loại chè nhỏ, hái bằng nụ chè, phơi sương nhiều lần mới đem phơi nắng. Nàng hỏi nhỏ:

-Chị bán bao nhiêu một ký?
-Nếu tôi đem xuống chợ Quán Rường thì phải hai chục ngàn, nhưng cô đã lên đến đây, tôi lấy mười tám ngàn thôi, để cô về bán lại kiếm chút đỉnh.

Nàng thấy băn khoăn trong dạ, không biết trả giá ra sao, nàng đành nói thật:

-Chị ơi, em mới đi buôn lần đầu, đâu có rành giá cả gì đâu, chị bớt cho em được không? Chị lấy em mười lăm nghìn một ký đi.
Người đàn bà nhìn nàng, như thấy dáng vẻ của nàng không phải là người đi buôn chuyên nghiệp, nên chị ta nói:
-Tôi nói giá thật chứ không nói thách đâu, nhưng mà cô mới ra nghề thì tôi bớt cho cô hai ngàn nữa, mười sáu ngàn đó, cô tin tôi đi, cô mua số chè này về chợ Quán Rường bán lơi chắc mẻm bốn ngàn một ký đó.

Nàng đồng ý mua gần mười lăm ký chè của người đàn bà. Nàng trả tiền rồi bỏ bao chè lên trên cái thúng, đặt lên baga xe đạp, lấy dây ràng cột lại rồi chở đi, sau khi đã uống một gáo nước lạnh từ ảng nước trong nhà người đàn bà. Nàng đạp xe lên trên nữa. Mua thêm một số hàng như cau, trầu, đậu đen, mỗi nơi một hai ký, ba bốn ký. Đến gần ba giờ chiều mới đạp xe về.


Ngày đầu tiên đi buôn “hàng xáo”. Nại Hiên lời trên sáu chục ngàn. Tròn trèm hơn hai ngày đi dạy của nàng. Tuy mệt điếng người nhưng nàng cũng vui. Nàng ghé chợ mua quà cho con và cho bà Khải, dù gì bà cũng ở nhà giữ con cho nàng đi chạy chợ.


Nại Hiên đã trở thành một người buôn hàng xáo thuần thục. Nàng đi lên các xóm nhà sâu trong tận các hẻm núi rừng xã Phước Long. Ở đây họ để dành thổ sản đổi lấy hàng hóa dưới chợ, như vải vóc, áo quần, muối, cá khô, nước mắm, xì dầu. Sau khi hành nghề được khoảng hai tuần, nàng trở thành người trao đổi hàng hóa hơn là đi buôn. Buổi sang nàng chở trên xe một “cần xé” hàng. Buổi chiều nàng chở về một “cần xé” thổ sản. Nàng đem về chợ là có mối mua ngay. Ngày nào nàng cũng kiếm được tiền lời, nhưng thân xác nàng thì hao gầy đi thấy rõ. Chiếc xe đạp kẽo kẹt. Quần ống thấp ống cao. Nón lá đội che đầu, mặt trùm kín mít với cái khăn buộc quanh miệng. Nàng đã trở thành người đàn bà đi buôn thật sự.

Bà hàng xáo.

***
 
Đang đứng bán hàng ở chợ Quán, Nại Hiên thấy như có một cặp mắt nào đó nhìn xốc vào mặt nàng. Nàng ngẩng lên. Thì ra là Hòa. Anh đã đứng ở phía ngoài từ lâu, nhìn nàng như thử cố nhận ra có phải đó là Nại Hiên không. Nại Hiên thấy mình hơi lúng túng, bối rối với ánh mắt đó, và cả với Hòa nữa. Nàng không muốn ai nhìn thấy nàng đang là người buôn hàng xáo. Không thấy nàng bận cặp đồ vải thô xám, đi đôi dép lào lài xài, đứng nói giá, miệng lưỡi lúc nào cũng khen lấy khen để những món hàng của mình. Nàng nhìn ra, Hòa đi gần lại nàng một chút, rồi nói:
-Chị Hiên, tôi có vào trong nhà chị ở chợ Trạm thăm chị, bà nói chị về đây, sẳn dịp tôi đi công tác đến đây, tôi ghé thăm chị và mấy cháu một chút. Vào nhà chị trong xóm mới biết chị bán ở đây…

Hòa chưa nói hết câu, Nại Hiên đã cắt ngay:
-Anh đợi tôi chút nhé. Anh vào quán nước ngoài kia đợi tôi.
Nói xong, nàng cười giả lã với mấy người bạn hàng rồi tiếp tục nói giá.

Chị Bích nói:

-Cô Nại Hiên mới về đây mà đã có bồ rồi he.
Chị Cẩm tiếp lời:
-Trông mặt anh ta cũng còn trẻ quá chớ.
Nại Hiên thấy cần phải đính chính:
-Đâu có mấy chị, anh này đi cùng chuyến xe với tôi ở Sài Gòn về đó. Lúc đó, nhờ anh bồng mấy đứa con, chứ tôi một mình lo đâu nổi ba đứa.

Về đây, thỉnh thoảng ảnh tới thăm mấy cháu. Chứ có bồ, kép gì đâu.

Nói vậy nhưng lòng nàng cũng có những rung động nhẹ. Nhớ lần trước mình đã cự với Hòa về chuyện mình bị nghỉ dạy, đã nói cho Hòa biết mình căm thù những người bận đồ bộ đội như anh. Nàng có một chút ân hận khi Hòa đi về rồi. Có quá đáng chăng? Hòa chỉ là một con ốc trong một cổ máy lớn. Mà đã đứng trong cổ máy thì phải theo sự vận hành của nó, chứ không thì phải bị nghiền nát. Bên này hay bên kia, cũng chỉ là những con ốc, con vít mà thôi.

Lần này Hòa đến làm nàng ngạc nhiên và có một chút xao động. Hòa không giận, không tự ái. Bộ quần áo bộ đội làm nàng hơi khó chịu ban đầu bây giờ nàng cũng cảm thấy quen mắt. Cái gì cũng là một thói quen, kể cả thị hiếu hay sở thích của mình.

Bán xong mấy món hàng, Nại Hiên vào trong nhà người bạn hàng xin nước rửa mặt. Xong nàng đi ra chỗ quán nước. Hòa vẫn ngồi đó với một ly cà phê. Thấy nàng vào, Hòa đứng lên chào:
-Mời chị ngồi, chị uống gì?

Đang khát khô cổ, nàng kêu một ly nước đá chanh. Kể từ lúc về đây, đi buôn hàng xáo, nàng chưa bao giờ đặt chân đến một quán xá nào, dù vào đó để uống một ly trà đá. Nàng trở nên tiện tặn vì đồng tiền làm ra cực khổ quá. Nàng muốn tất cả để lo cho gia đình, lo cho con, nàng không giám tiêu hoang.


Nại Hiên ngồi xuống ghế, nhìn Hòa hỏi:

-Anh đến tìm tôi có chuyện gì không?
Hòa không trả lời câu hỏi của nàng, mà hỏi lại:
-Chị buôn bán có khá không?
-Cũng tàm tạm qua ngày, có vất vã hơn nhiều so với đi dạy học, nhưng tôi chịu được. Cái gì riết rồi cũng quen.

Nàng nhìn Hòa kỷ hơn. Hòa không bận đồ bộ đội nữa, có lẽ từ khi biết nàng không thích màu áo đó. Hôm nay Hòa chiếc quần tây màu xanh đậm, cái áo thun vàng nhạt, có cổ màu xanh da trời, đi dép sabô, trông Hòa trẻ ra. Nàng nhìn thấy ở Hòa, mỗi lần tìm đến thăm nàng là mỗi thay đổi về cách ăn mặc. Nàng nhìn xuống thân thể mình, vẫn cặp đồ đen xám với loại vải rẻ tiền, đôi dép hai quai nàng mang đã mòn hơn phân nửa. Có thể nói nàng đã già đi, già trước tuổi nhiều.

Mới mấy tháng lăn lộn với cuộc mua bán, bao lần đạp xe lên các xã xa mua hàng về, dưới cái nắng gay gắt của miền nhiệt đới, dù nàng đã đội nón, đã có khăn che mặt, nhưng cái nắng, cái nóng đã len lỏi vào từng thớ thịt nàng, làm rám khô đi những mảng da mềm mại tươi mát. Bây giờ nhiều lúc một mình trong phòng tắm, nàng xối những gáo nước trên thân thể mình, nàng thấy mình như khô cằn đi nhiều với số tuổi của nàng, hai mươi sáu tuổi. Một người mẹ của ba đứa con thơ dại. Nàng nhìn Hòa rồi nhìn bộ đồ mình mặc trên người, tự dưng nàng thấy một nỗi xót xa vô cùng tận.

Hòa nhìn nàng rồi do dự, ngập ngừng nói:
-Tôi thấy chị vất vã quá tôi chịu không nổi, tôi muốn chia xẽ cùng chị. Tôi độc thân nên cũng chẳng có nhu cầu gì lớn, tôi thương mấy cháu. Tôi mới lãnh lương, tôi biếu chị và mấy cháu một ít. Chị đừng ngại, tôi thật tình, chị đem về lo cho mấy cháu.

Nại Hiên bị bất ngờ quá. Đã đành đây là lòng tốt của Hòa nhưng ngoài cái tình thương kia, còn chất dấu bên trong chuyện gì nữa không? Nàng hất gói tiền, được cột lại bắng cộng cao su, về phía Hòa. Nàng nói hơi nghẹn ở cổ:

-Tôi cám ơn anh, nhưng anh đem về đi, tôi và mấy đứa nhỏ không cần đâu, tôi còn có thể làm việc để nuôi nổi chúng nó. Tôi cảm ơn anh nhưng lúc này tôi thấy chưa cần.

Câu nói của Nại Hiên có vẻ hơi thẳng thừng làm cho Hòa hơi sượng. Thật ra, người đàn bà ba con này là một ám ảnh đối với Hòa. Anh đã nghe thầm trong mình nổi rạo rực của một tình yêu đơn phương, đã chớm nở trong trái tim thanh niên, chưa có hình bóng nào ngự trị. Anh có lầm không? Có bị mê hoặc không? Vì đây là người đàn bà vợ một sĩ quan ngụy, là người đã có nhiều liên hệ với chế độ cũ, điều mà trong cương vị anh không được phép quen biết, thân thiết, chuyện trò, chứ nói chi đến chuyện tình yêu. Nhưng anh không cưỡng được trái tim anh, anh nhớ nàng và lúc nào trong tiềm thức anh cũng dậy lên hình bóng đó.

Đi thăm mấy đứa nhỏ con Nại Hiên, có phải chăng đó là ngụy trang để anh tìm đến thăm nàng. Như hôm nay, sau bao ngày tìm hỏi, biết nàng đã về đây, Hòa đã tìm đến và nghĩ rằng, sự chia sớt gánh nặng với nàng là một bổn phận, nên Hòa đã hành động. Anh chia đôi tháng lương của anh cho Nại Hiên, anh buộc vào một gói và bây giờ, gói tiền bị trả lại.

Hòa hơi bị choáng vì thái độ của Nại Hiên, anh đã không tế nhị với người đàn bà này. Có phải tấm lòng chân thật của anh phơi bày ra quá lộ liễu? Nhưng dù sao đó cũng là tấm lòng chân thật.

Hòa đẩy gói tiền một lần nữa về phía Nại Hiên, rồi nói:

-Chị đừng ngại gì hết, đây là tấm lòng tôi rất quý chị và thương mấy cháu.
Nại Hiên lần này quyết liệt hơn, nàng trả lời:
-Anh muốn tôi ngồi lại nói chuyện với anh thì anh cầm lại gói tiền của anh đi, không thì tôi đứng dậy đi ngay bây giờ.

Thái độ và lời nói của Nại Hiên quá dứt khoát làm cho Hòa chùn bước, anh cầm lại gói tiền và bỏ vào túi, anh lí nhí xin lỗi:

-Xin lỗi chị, có lẽ tôi hơi đường đột…nhưng thật ra, đó là cái lòng của tôi.
Nại Hiên cười mím môi như bằng lòng, nàng nói:
-Nói cho anh mừng là bây giờ tôi làm việc có hơi cực nhọc nhưng tôi cũng nuôi đủ ba đứa con. Cách sống nào rồi mình cũng quen đi. Nhưng được đi dạy, được đứng trên bục giảng vẫn là điều mơi ước của tôi, lúc nào tôi cũng muốn được đi dạy lại. Hòa hơi nhíu mày, anh suy nghĩ, đắn đo một chút, nhưng cuối cùng anh cũng nói ra điều anh nghĩ:
-Chị Nại Hiên nè, có điều này tôi muốn nói với chị, dù chị không bằng lòng, cũng đừng giận tôi, đây cũng là điều thành thật tôi muốn chia xẻ cùng chị…

Nại Hiên cũng muốn nghe điều Hòa muốn nói gì:

-Anh cứ nói đi, tôi không buồn đâu.
Hòa nói thật chậm, anh cố lựa lời để khỏi chạm đến lòng tự ái cũng như tự trọng của Nại Hiên.
-Tôi đã qua gần mười năm theo cách mạng, tôi đã biết chính sách của cách mạng đối với tù hàng binh như thế nào. Hồi ở ngoài bắc, khi hòa bình lập lại năm 1954, những người làm việc cho Pháp hay tề, ngụy, bị bắt đi tập trung cải tạo đến trên những mười năm mới về, có người còn đến hai mươi năm. Cho nên theo tôi nghĩ, anh Soại chắc là còn lâu mới về được, mà chế độ mới là chế độ rất coi trọng vấn đề lý lịch, con cái mà có cha mẹ là thành phần ngụy thì khó có bề làm gì được. Đi học. Đi làm. Đều dựa trên lý lịch cá nhân, lý lịch ba đời ông bà cha mẹ. Anh Soại đi cải tạo, thì các con sẽ không đi học được, càng học lên cao càng khó, cho nên tôi có ý kiến với chị là chị nên làm giấy ly dị với anh Soại đi, hay là làm giấy khai tử cho ảnh đi. Như vậy thì các con chị mới có thể tiến thân được. Đây là đề nghị tốt của tôi, tôi không có ý gì khác đâu. Ý chị thế nào?

Ý kiến của Hòa thật bất ngờ. Dù đã từ lâu, Nại Hiên cũng thấy được sự việc xấu sẽ đến dài dài hay suốt đời với mẹ con nàng. Nhưng nàng không nghĩ đến cái ngõ cụt đang chặn ngang trước mặt ba mẹ con sớm thế. Nàng cam phận sống để nuôi con, để lo cho con ăn học. Bây giờ thì ước nguyện đó có một khối băng sơn chắn ngang. Nhưng nàng chưa bao giờ nghĩ có lúc mình phải li dị chồng hay khai tử chồng. Câu nói của Hòa như một gáo nước lạnh dội vào mặt Nại Hiên làm nàng lặng người đi. Nại Hiên cảm thấy mình như nghe lầm hay nghe không rõ. Nàng hỏi lại:

-Anh Hòa, anh nói chi?

Nàng đã hiểu điều Hòa nói, nhưng nàng muốn hỏi lại đó có phải là một sự thật không? Hòa nói vẫn nhỏ nhẹ:
-Những điều tôi nói với chị là thật, không có một tính toán nào khác. Tôi thương chị, thương mấy cháu, nên nói với chị một sự thật đó thôi. Còn quyết định là do chị. Nếu chị muốn thực hiện những việc đó, tôi sẽ giúp vì tôi có quen biết nhiều.
-Anh giúp đỡ tôi được gì?
-Gì tôi cũng giúp, với Nại Hiên, tôi vẫn mong và cầu chúc cho Nại Hiên được sung sướng, được trở lại với trường lớp. Môi trường đó mới thích hợp với Nại Hiên hơn. Nàng hơi cảm động, dù gì nàng vẫn là một người đàn bà. Dù gì trong hoàn cảnh này nàng cũng cần một người đàn ông để nâng nàng đứng dậy, nàng đuối sức quá rồi, mệt mỏi quá rồi.
Hai người uống nước lặng lẽ, không khí như đọng lại. Có một người đàn bà đi vào quán.

Đó là chị hai Kim, chị đi tìm Nại Hiên vì có bạn hàng gọi. Chị thấy Nại Hiên đang ngồi với một người đàn ông, chị nghiêm mặt lại.

Chị Kim không chào Hòa mà chỉ nói với Nại Hiên:
-Mấy người bạn hàng kêu em qua, tính lại tiền hàng.
Nại Hiên thấy cần giới thiệu Hòa với chị Kim mấy câu, cho chị khỏi nghi ngờ. Nàng chỉ Hòa rồi nói:
-Đây là anh Hòa, bộ đội, bà con với em trong quê, nhân dịp công tác ngoài này nên đến thăm em.
Nại Hiên nói dối cho qua chuyện. Hòa biết điều đó. Hòa đứng lên nói:
-Thôi tôi về, khi nào rảnh tôi ghé thăm chị và mấy cháu.
Hòa cúi đầu chào chị Kim rồi bước ra khỏi quán, lên xe đạp, đạp đi. Trời bỗng nhiên có cơn gió lớn.
 
***

Nàng tự dưng thấy Soại thật xa. Như anh đã xa nàng từ lâu lắm rồi vậy. Nhớ lần trở về quê của nàng, hai người ân ái với nhau lần cuối, không để lại dấu vết gì nhiều. Nàng luôn luôn suy nghĩ đến công việc của mình, trước mắt là ba đứa con, choán hết chỗ trong đời sống nàng. Rồi công việc dạy học, nàng luôn đối phó với những cái nhìn xa lạ, những xoi mói xoáy sâu vào điểm yếu của nàng, làm nàng lúc nào cũng phải thủ thế để đối phó. Nàng thấy mình như đang đứng trước một bờ vực sâu thẳm mà phía sau có người lúc nào cũng chực chờ xô nàng ngã xuống. Nàng còn nhớ đến Soại không? Chỉ hàng đêm, nằm ôm con ngủ, cái lạnh lẽo của mùa đông miền trung làm nàng nhớ đến vòng tay của Soại ngày cũ, nàng cũng có những háo hức của một người đàn ba mới hăm sáu tuổi.

Nhưng nàng đã bậm môi nuốt nước bọt, cho qua đi những cơn thôi thúc dục tình. Dần dà cái thôi thúc đó cũng loãng đi. Có lúc nàng nghĩ Soại như một hình bóng xa mờ, khuất lấp, tít tắp. Có lúc anh đến thật gần, như bên cạnh nàng. Bây giờ thì đã mấy năm, còn bao nhiêu năm nữa anh mới được trở về. Cái xuân sắc của nàng cũng sẽ tàn phai. Những điều Hòa nói vừa qua như một quả bom nổ chậm, vang dội trong vùng sâu thẳm của ký ức. Trong tiềm thức nàng vọng lên tiếng kêu: Cuộc sống. Cuộc sống. Nàng sẽ mãi mãi là người đàn bà đi buôn hàng xáo, như chị ba Trà, chị Sử, chị Cần ở đây sao? Không ai đi học, không ai đỗ đạt gì. Còn nàng, bốn năm đại học sư phạm mà nay phải xếp bỏ đi sao? Cái tiềm thức như vực dậy, cổ vũ sự sống, bon chen vào đời sống. Sao mình lại cam phận với cuộc sống này cả mấy tháng nay? Rồi tương lai những đứa con sẽ ra sao?

“Em không coi anh là ngụy, nhưng em tạm thời dứt bỏ những quan hệ ràng buộc giữa anh với em. Mà anh biết không? Có thể là năm năm, mười năm sau anh mới trở về, sự ràng buộc bây giờ có nghĩa gì đâu. Lúc anh về, em sẽ tiếp tục làm vợ anh ở một nơi chốn nào đó, không phải ở đây, một nơi chốn không có ai dòm ngó. Bây giờ em phải quyết định cho các con được ăn học, cho các con có tương lai. Đó cũng là nguồn sống của anh mà.”

Gió nổi lên và cơn mưa đổ xuống dữ dội. Mưa dông. Nại Hiên trở về nhà với đôi gánh trên vai. Vai nàng đã trầy và u lên thành cục. Những lời nói của Hòa vẫn âm vọng trong đầu óc nàng trên suốt chặn đường đi về.

“Em vứt bỏ anh một cục u sần trên vai em hiện có, đã làm đau em bây giờ. Mai này khi vết thương lành lặn. Em sẽ là của anh. Anh tha thứ cho em, anh yêu dấu.”
Cơn mưa làm nàng ướt nhẹp.
 
***

Buổi sáng trời trong và đầy nắng, Nại Hiên đạp xe xuống Tam Kỳ để bán một số hàng đã mua được. Nàng được mách bảo là đem hàng xuống thị xã bán sẽ được giá hơn, nên nàng đi thử một chuyến. Chợ Tam Kỳ thật ồn ào, náo nhiệt, người mua kẻ bán tấp nập. Những bạn hàng từ vùng xa đem những thổ sản về, chở trên những chiếc xe đạp thồ những cần xé lớn.

Nại Hiên xuống xe đạp, nàng dắt xe vào trong chợ. Xe nàng chở khá nặng nên dắt trong chỗ đông người rất khó khắn. Một tay cầm ghi đông, một tay vịn phía baga cho xe thăng bằng. Nại Hiên áo đen quần xám, đội nón lá trật vành. Khuôn mặt nàng được che bởi một cái khăn chắn ngang cho bớt bụi. Nàng lăn xăn với công việc, gặp ai cũng chào mời, cũng nhỏen miệng cười cầu tài:
-Chị mua khoai không, chị mua đậu không, chị mua chè tươi không, chị mua chuối khô không chị?.

Cảnh chợ tấp nập ồn ào nàng đã quen, cũng thấy bình thường. Mặt trời đứng bóng, Nại Hiên mới bán hết những món hàng của mình. Tính ra thì nàng có lời hơn bán ở chợ Quán được mấy ngàn. Ít ra nàng cũng mua thêm được mấy ký gạo về cho gia đình.

Tam Kỳ vẫn lạ mặt. Nàng đạp xe theo đường Phan Chu Trinh. Vào phố, nàng định mua bánh cho các con và thuốc Cẩm Lệ cho bà Khải.
Bà Khải dạo này hay nói gay, nói go. Từ ngày bà nghe chị Kim về kể chuyện nàng ngồi quán uống nước với Hòa, bà thường hay nhìn nàng bằng con mắt khác - con mắt dò xét. Nàng cũng buồn lắm nhưng nàng không muốn giải thích vì nàng có gì đâu mà giải thích. Con cái nàng bỏ suốt ngày cho bà Khải trông coi. Nàng chỉ có một việc là đi buôn kiếm tiền. Làm sao nàng còn có thì giờ chăm sóc các con được. Bà Khải thường nói giọng trống không:
-Đàn ba con gái mà đi ra đường là dễ hư lắm.

Hư, nàng đã làm gì để mà hư. Nàng với chiếc xe đạp cũ mềm, đã bán thân cho trời để kiếm miếng ăn mà không ai hiểu. Cảnh gia đình nhiều khi không ai nói với ai lời nào. Nàng đi về chỉ vui với mấy đứa con rồi đi ngủ.

Nại Hiên đang đạp xe đạp trên đường và suy nghĩ mông lung, bỗng có tiếng xe Honda chạy sát bên nàng rồi có tiếng kêu:
-Nại Hiên, phải Nại Hiên đó không?

Nại Hiên ngẩng mặt lên, một gương mặt phụ nữ ngồi sau một chiếc xe Honda Cup chạy trờ tới. Người đàn ông có bộ ria mép con kiến cầm tay lái, dùng hai chân trượt nhẹ trên mặt đường nhựa. Chiếc xe Honda dừng hẳn. Nại Hiên nhìn trân trân vào người đàn bà ngồi sau. Một gương mặt bạn bè ngày cũ hiện về, con Khánh. Nại Hiên hơi ngượng nhưng đến nước này thì có trốn đi đâu được nữa. Nại Hiên đáp rụt rè:
-Ừ, Nại Hiên đây, còn chị có phải là Khánh không?

Khánh vồn vã:

-Thì tau đây chứ ai. Sao mày thê thảm thế này, ông Soại đâu, mày đi buôn bán gì vậy?
Khánh hỏi dồn dập. Hai chiếc xe đứng giữa đường quốc lộ nên chắn lối nhiều người đang đi tới. Thấy vậy, Nại Hiên nói:
-Kiếm chỗ nào mình uống nước ngồi nói chuyện đi.

Người đàn ông cười với nàng rồi quay ra phía sau nói với Khánh:

-Mình đến quán chè Tao Nhân đi, cũng gần đây thôi.
Khi ba người đã ngồi yên vị trên ba chiếc ghế gỗ thấp, Nại Hiên mới nhìn kỹ lại người đàn ông, đó là Thản, cũng người Tam Kỳ, một thời Thản làm trong cơ quan viện trợ kinh tê Mỹ. Bây giờ Thản vẫn ung dung, vẫn áo quần bảnh bao, láng cóng, chở Khánh đi dạo phố thế này. Nại Hiên nói:
-Chào anh Thản, anh mà em tưởng ai chớ.
Thản cười:
-Tôi và Khánh vừa từ Sài Gòn về để lo liệu một số chuyện ở đây, rồi sẽ vào lại trong đó ngày mai. Sao? Soại đâu? Chắc đi cải tạo ở Tiên Lãnh rồi chứ gì?
-Không, anh Soại cải tạo ở Sài Gòn, em cũng ít được thư lắm. Em về đây dạy học lại được sáu tháng thì họ cho nghỉ. Đói, đầu gối phải bò thôi. Bây giờ em đi buôn hàng xáo nuôi con.

Khánh bây giờ mới lên tiếng:

-Nại Hiên, bây giờ mi nói chuyện như bà già rồi, tau thấy mi khổ quá đi thôi. Sao mi dại vậy, bỏ Sài Gòn về đây làm chi không biết. Thành phần mình làm sao mà họ xử dụng lại được mà mi về. Ở Sài Gòn mi chạy chỗ này chỗ kia còn kiếm ăn được, chứ chỗ này kiếm miếng ăn như mi khổ quá, mới mấy năm mà gặp lại mi tau nhìn không ra. Thôi dẹp đi, vào Sài Gòn sống đi.
Nại Hiên nhìn bạn. Ngọc Khánh là vợ Dân. Dân là bạn thời trung học với Soại. Nàng nghe tin Dân đã di tản từ trước ngày ba mươi tháng tư.

Bây giờ sao Khánh lại đi với Thản, hai người trông có vẻ khá thân thiết? Khánh nay tuy có già dặn hơn nhưng vẫn còn có nét của một thiếu phụ thành phố, không như Nại Hiên, một bà nhà quê chính hiệu từ đầu đến chân.

Nại Hiên quay qua Khánh:

-Mi bây giờ thế nào? Trông mi trẻ và vẫn đẹp như xưa. Chỉ có tau là lam lũ. Nhưng thôi, tau phải chịu đựng để lo cho mấy đứa con.
Khánh lên tiếng liền:
-Chịu đựng thế nào được. Mới chưa được mấy năm mà mi như một bà cụ non. Tau can mi, mi bỏ xứ này đi, đi ngay vào Sài Gòn với tau. Ở đây mi sống không được đâu, phải không anh Thản. Anh nói một tiếng cho con ni nó bỏ xứ này nó đi đi.

Thản cười cười rồi nói:

-Khánh nói đúng đó Nại Hiên. Dại gì mình chôn vùi đời ở xứ ni. Xứ mình là xứ chúa phân biệt đối xử, cộng sản là cộng sản gộc mà quốc gia cũng quốc gia gộc. Thành phần mình là thành phần ngụy chính hiệu. Vô Sài Gòn thì chắc đỡ hơn nhiều. Mình không làm cho nhà nước được thì mình làm nghề tự do. Buôn bán chắc chắn là khoẻ hơn ở đây rồi. Vào Sài Gòn sống đi Nại Hiên, tôi giới thiệu, mối lái làm ăn buôn bán thuốc tây cho.
Thản nói xong đứng lên:
-Hai cô lâu ngày gặp nhau tâm sự cho đã đi, tôi lại chỗ này mua ít hàng thêm.

Khánh biết Thản muốn đi cho hai người nói chuyện. Ngọc Khánh nói:

-Anh đi đi, nhớ ghé Bảo Hương mua bánh ngọt nghe. Ở Sài Gòn không có bánh ngọt nào mình ăn ngon bằng bánh Bảo Hương.
Thản lên xe rồ máy chạy đi thì Khánh trở lại chuyện cũ:
-Mi vô buôn bán thuốc tây với tau. Tau hồi mới vô nghề đâu biết ất giáp gì đâu. Ông Dân bỏ mẹ con tau ở lại, nếu tau không có anh Thản giúp không biết tau sẽ sống ra sao? Bây giờ thì tau rành nghề rồi. Tau có mối lấy thuốc, có mối bỏ thuốc tây. Mi muốn thì tau nhường cho một số mối. Nghề dạy nghề mà mi. Mi buôn bán như thế này được thì mi chấp hết, cái gì mi cũng làm được hết.

Nại Hiên nghe bạn nói tự dưng nàng thấy tủi than quá. Từ bỏ bục giảng, từ bỏ văn phòng chưa được bao lâu, nàng đã biến thành một bà nhà quê. Sao mình chấp nhận cuộc sống này được nhỉ. Sao mình sống âm thầm như thế này. Ngọc Khánh, rồi Hòa nữa, ai cũng nhìn nàng bằng đôi mắt thương hại. Chỉ có bà Khải, chị Kim, là hay nhìn xói mói vào cuộc đời nàng, họ muốn biến nàng thành một cây tre già khẳng khiu, chôn chặc cuộc đời ở đây với nhân vật bà hàng xáo, để đợi Soại về hay sao? Năm năm, mười năm, bao giờ Soại mới về, em đuối sức quá rồi anh ơi!

Nại Hiên ứa nước mắt:
-Tau cám ơn mi đã có ý giúp tau, về đây là tau thủ phận rồi. Nhưng tau muốn vậy thì còn được còn những đứa con của tau sẽ ra sao? Mi làm tau bối rối quá. Nhiều lúc quá cực, tau cũng muốn bỏ xứ mà đi. Nhưng biết đi đâu bây giờ với một nách ba đứa con. Tau biết mi thương tau nhưng để một thời gian đã. Mi vô Sài Gòn đi, rồi tau sẽ thu xếp vào sau. Tau còn bạn hàng, vốn liếng bỏ hết trong đó. Để tau thu hết vốn lại đã nghe.

Hai người nói qua chuyện bạn bè cũ, ai còn, ai mất, ai ở, ai đi, rồi những người từ rừng về, nhìn ai cũng bằng nửa con mắt.

Một chốc, Thản trở lại. Anh mua một gói bánh lớn, đặt trước mặt Nại Hiên:
-Gặp Nại Hiên bất ngờ quá, ở Sài Gòn về mà không có quà gì biếu cho Nại Hiên, anh mua cho mấy cháu chút quà. Em đem vê chia cho tụi nhỏ ăn cho vui.

Thản lúc nào cũng lịch sự. Khánh và Thản có vẻ thân thiết lắm. Nại Hiên biết nhưng cố làm lơ, không nhắc đến Dân, sẽ làm câu chuyện mất vui.


Nại Hiên nói cám ơn lí nhí trong miệng. Nàng bây giờ với một thân xác như thế này, ai cũng nhìn nàng với cái nhìn tội nghiệp. Nàng không muốn vậy. Nàng muốn như ngày xưa, đứng trên sân khấu trong những đêm văn nghệ toàn trường, ca những bản nhạc được ưa chuộng nhất. Đám nam sinh phía dưới nhìn lên với đôi mắt thán phục. Bây giờ với thân thể này, với bộ đồ dơ dáy này, với chiếc xe đạp cũ mềm chở đầy những nông sản làm nàng “xuống cấp” thấy rõ.

Tất cả đã xuống cấp, cái quán cà phê Tao Nhân với món chè đậu xanh đặc biệt thơm ngon thì nay đã không còn nữa, đậu xanh trộn với bột cao lương hay bột bắp. Những cái ghế đã cũ mềm, những ly tách rửa không kỹ biến thành một màu vàng nhạt. Nại Hiên tủi thân ứa nước mắt. Nàng cố cười, nhưng nụ cười nghẹn lại ở cổ.

-Anh Thản cho quà em và mấy cháu, em cảm ơn. Không biết lấy gì đền đáp lại cho anh đây, em thật xấu hổ. Còn Khánh nè, để tau về suy nghĩ lại, nếu có vào Sài Gòn làm ăn, cũng phải từ từ, không thể nói một cái là rứt ra đi được đâu.  Khánh vẻ mặt tươi lên:
-Thì tau có hối mi đâu, đó là ý của tau vậy thôi, mi muốn làm lại cuộc đời và vươn lên cho con cái nó nhờ thì mi phải bỏ xứ này mà đi. Đây là quê hương tau mà tau về có mấy ngày đã chán đến tận cổ. Bây giờ tụi tau ra Đà Nẵng rồi mai vào Sài Gòn. Mi ghi địa chỉ của tau rồi vào tìm tau.

Nại Hiên ghi địa chỉ của Khánh ở Sài Gòn, xong nàng chào Khánh và Thản rồi dắt xe đi.

Buổi chiều, nắng đã xuống bên kia những mái nhà cao tầng của thị xã, hơi nóng cũng dịu bớt. Nại Hiên nghĩ bây giờ đạp xe về đến nhà cũng vừa tối. Gió mát thổi lồng lộng trên đường phố. Thị xã một buổi chiều đẹp như thế này mà ít người qua lại. Nàng nhớ ngày xưa, ngay nàng còn học trò áo trắng. Buổi chiều đi học về, nàng thường dung dăng dung dẽ với bạn bè bên những tiệm sách, tìm đọc những tạp chí viết cho tuổi mới lớn như Tuổi Ngọc, Tuổi Hoa. Bây giờ thì tiệm sách vắng ngắt. Những quyển sách đặt trên kệ trông thật đồ sộ, quyển nào cũng dày đến ngàn trang, bìa cứng, nhưng ít ai mó tay tới.

Hồ Chí Minh tuyển tập. Lê Duẩn tuyển tập. Một số tạp chí Cộng Sản, mấy cuốn Đại Đoàn Kết…Nàng định mua cho Anh Thư tập sách học, nhưng thôi, để khi khác. Nàng còn nhiều dịp xuống đây bán hàng mà. Chợt nàng ngó qua bên kia đường. Một người đàn ông đạp xe ngược chiều. Hòa, đúng là Hòa. Nàng hơi hồi hộp khi nhìn thấy Hòa. Nàng không muốn gặp Hòa lúc này, nàng quay mặt hướng thẳng về đàng trước, cố miết bàn chân xuống pedal, mong xe qua thật nhanh chỗ này. Nàng thoáng thấy Hòa đạp xe qua chỗ nàng rồi bỗng nhiên quay lại. Nàng hơi bối rối nhưng cố lướt đi. Một chốc, nàng nghe có tiếng kêu vọng đàng sau:

-Nại Hiên. Chị Nại Hiên phải không?

Phản ứng tự nhiên của nàng là quay mặt lại, thì thấy Hòa quành xe trờ tới bên nàng rồi. Nàng nở nụ cười, nụ cười có chút tươi vui, có chút bối rối, có chút ngượng ngùng, nàng nói lí nhí trong miệng:

-Anh Hòa.
Trông Hòa thật là vui khi gặp nàng, gương mặt Hòa sáng lên. Hòa liến thoắng nói:
-Chị Nại Hiên đi bán gì trong này vậy? Trông thấy chị tôi mừng quá, nhìn chị một hồi lâu mới kêu được, ngở là ai, sợ kêu lầm. Nại Hiên hơi tự ái, chắc là nàng lam lũ quá, ăn mặc xuyền xoàng quá, ai cũng nhìn nàng không ra. Giọng nàng nói hơi có chút ngậm ngùi, trách móc:
-Chắc trông tôi thê thảm quá chứ gì, thì tôi buôn bán chạy chợ nuôi con nên phải như thế này thôi.
Hòa thấy mình hơi quá thật thà trong câu nói làm Nại Hiên buồn lòng, anh cố nói cho Nại Hiên hiểu:
-Tôi gặp Nại Hiên tôi mừng quá, nên nói làm chị buồn, thôi tôi xin lỗi.

Nại Hiên thấy lòng mình nhẹ lại, lâu rồi, nàng sống âm thầm như chiếc bóng, đi buôn bán nuôi con, tiếp xúc với biết bao nhiêu hạng người, nhưng nàng vẫn thấy lạnh tanh trong cuộc sống. Từ ngày Hòa đến thăm nàng ở chợ Quán, bà Khải nghe tin nói xa nói gần, nàng cũng thấy ngại ngại. Nhưng trong thâm tâm, nàng cũng muốn gặp Hòa, trước hết là nhờ anh giúp cái chuyện anh đã nói với nàng lần trước. Nàng phải quyết định cho con nàng có một cuộc đời tươi sáng hơn, nàng nghĩ khi Soại trở về, nàng sẽ trình bày mọi chuyện, chắc Soại cũng thông cảm cho nàng. Bây giờ tự dưng gặp Hòa giữa đường, nàng thấy mừng trong bụng. Hòa lên tiếng:

-Lâu quá mới gặp Nại Hiên, tôi mời Nại Hiên kiếm cái gì ăn cho vui. Tôi sống một mình nên bạ đâu ăn đó, tôi định vô quán bà Tề ăn cơm đây, sẳn dịp mời Nại Hiên đi ăn với tôi cho vui, được không?

Nại Hiên nghĩ đến con đường tám cây số nàng phải đạp xe về, trời đã gần tối rồi, nàng lắc đầu:

-Không được đâu anh, tôi phải về chứ trời tối rồi, đi một mình ban đêm, tôi ngại lắm.
Hòa nói xăng xái:

-Chị đừng lo, nếu tối tôi sẽ đưa chị về, đây lên đó khoảng tiếng đồng hồ thôi chứ có lâu la gì, lúc đó người ta vẫn còn đi ngoài đường nhiều mà.
Nại Hiên hơi nao lòng, nàng chợt nghĩ đến điều nàng cần nhờ Hòa, nếu không gặp lần này thì biết đến bao giờ mới gặp lại Hòa nữa. Từ lâu, nàng vẫn dững dưng chuyện làm việc của Hòa, nàng chỉ loáng thoáng nghe Hòa nói là Hòa đang công tác ở tỉnh đội. Nàng chẳng biết tỉnh đội đóng ở đâu và Hoà những giờ nghỉ việc về ở đâu? Nhưng dù gì thì nàng phải gặp Hòa một lần để hiểu rõ hơn chuyện nàng đang cần. Chuyện ngó vậy nhưng thực hiện cũng khó vì nàng không có tiền.

Nàng trả lời yếu ớt:

-Kiếm cái quán nào nho nhỏ cũng được, ngồi một chút rồi tôi phải về.
Hòa nghe Nại Hiên nói vậy, biết Nại Hiên đã xiêu lòng, anh nói thêm:
-Lâu quá không ăn cơm với Nại Hiên từ ngày đi xe từ Sài Gòn về, tôi mời Nại Hiên đến quán bà Tề đi. Ở đây nấu đồ ăn ngon lắm, không tốn bao nhiêu đâu.
Nại Hiên thấy hai người đứng hơi lâu ở giữa đường, nhiều người đạp xe qua rồi ngoái lại nhìn, nàng thấy mình đã làm choáng hết đường của người khác nên nàng cũng nói xuôi theo:
-Thôi cũng được, mình đi.

Hai người đạp xe song song đến quán.

Khi vào ngồi trong bàn ăn, Nại Hiên không dám ngước mặt lên. Nàng ngồi cúi mặt xuống, nàng lo sợ gặp một ai đó quen ngày trước, hoặc học trò, hoặc những người trên quê Soại, nhưng những điều lo này của nàng được Hòa giải tỏa ngay:
-Chị Nại Hiên thấy chưa, quán này sang và ngon nhất, nhì thị xã, ở đây thường là các cán bộ đến ăn thôi.
Nàng hơi chột dạ, những người quen của nàng bây giờ ai cũng nghèo, mong làm ra một ngày hai bữa cơm rau là quý rồi, cũng như nàng đây, kể từ ngày về quê, nàng chưa ăn một bữa cơm tiệm, chưa ăn ở các quán chè, quán cà phê, những nơi chốn đó hầu như xa lạ đối với nàng. Có gặp Ngọc Khánh sáng hôm nay, nàng mới vào được quán Tao Nhân, bây giờ, có Hòa, nàng mới được vào được quán cơm bà Tề, nhưng nàng vào ngồi với một cán bộ, nàng thấy như mình phạm phải một cái gì đó, lòng nàng vẫn thấy không bình yên.

Người tiếp viên đem ra cái bảng thực đơn, Hòa cầm đưa cho Nại Hiên:

-Nại Hiên đi chợ đi, muốn ăn món gì thì kêu.
Nại Hiên đẩy tấm thực đơn lại cho Hòa:
-Anh cứ kêu đi, tôi ăn gì cũng được mà.

Hòa cầm tấm thực đơn lên rồi kêu mấy món như cá chiên, canh mồng tơi rau đay, tôm rim và thịt luộc ba chỉ. Tự nhiên Nại Hiên nuốt nước miếng, nàng nhớ lại, từ sáng đến giờ nàng chưa có miếng cơm nào trong bụng, chỉ ngồi ăn chè với Khánh và Thản, nàng cũng quên bẵng đi chuyện cơm nước. Ly chè đậu xanh chắc là bổ hơn bữa cơm rau mắm ở nhà, nên nàng không nghe đói. Bây giờ nghe Hòa kêu tôm rim, cá chiên và thịt luộc ba chỉ, tự nhiên các tuyến nước bọt nàng trào ra, nàng không dám để lộ cho Hòa biết sự đói khát của mình, nàng cố ngậm nước miếng và từ từ nuốt vào trong.

Hòa vẫn tự nhiên hỏi Nại Hiên:
-Chị uống gì? Nước xá xị nhé.

Nàng biết nước xá xị là sang nhất bây giờ, hồi trước thì Cocacola, Pepsi, nhưng bây giờ không còn sản xuất nữa. Nàng gật đầu nói nhỏ:

-Cũng được.

Hai người lại im lặng đến khi người phục vụ mang thức ăn ra. Cơm trắng còn bốc khói kèm th êm đồ ăn được bày biện khá đẹp mắt nên nàng thấy hai tay mình quíu đi, có lẽ nàng đã quên ăn buổi trưa nên đói quá, bao tử nó kêu gào, nàng không giữ được. Nàng cầm muổng xới cơm cho Hòa, rồi mời:

-Anh Hòa ăn cơm đi.
Hòa cũng nói lại:
-Nại Hiên đưa tôi xới cho.
-Được rồi, đàn bà xới cơm mới là đúng chứ anh.
Nàng xới cơm vào chén của Hòa rồi mời Hoà một lần nữa:
-Mời anh Hòa ăn cơm.
-Mời Nại Hiên ăn cơm.

Cố ý Hòa không gọi tiếng chị nữa mà chỉ kêu tên. Nại Hiên cũng quên bẵng đi chuyện đó, nàng thấy kêu tên có vẻ hợp hơn, nàng trẻ hơn, chứ một điều chị, hai điều chị, nàng thấy như mình già lắm đi vậy.

Nại Hiên ăn hết chén cơm trong một loáng, nàng hơi mắc cở, nhưng cái bao tử và các tuyến nước bọt không chìu ý nàng, nên sau chén cơm, nàng thấy mình cần ăn chậm lại một chút. Nàng nghĩ đến chuyện cần nhờ Hòa, nàng vừa xới cơm vào chén mình vừa nói:
-Tôi muốn gặp anh Hòa để hỏi anh thêm về chuyện anh nói hôm trước. Anh có thể giúp tôi không? Có tốn kém lắm không anh? Tôi đã suy nghĩ kỷ rồi, bây giờ tôi sống là để cho các con tôi, tôi biết là nếu lý lịch con tôi không tốt thì nó sẽ không được cái gì, nên tôi đã quyết định.
-Nại Hiên quyết định ra sao?
-Tôi chỉ muốn làm giấy li dị với anh Soại thôi. Chuyện khai tử tôi thấy sao sao ấy, nếu cần thiết thì mình sẽ làm sau.

Hòa nói:

-Nại Hiên tính vậy cũng được, giấy tờ thì không có gì, có thể tốn kém chút đỉnh cho mấy anh làm ở tòa án, nhưng tôi lo được. Nại Hiên chỉ cần đưa tôi bản sao tờ khai hôn thú, để tôi dựa vào đó mà làm.
-Nếu tốn kém bao nhiêu tôi chịu cho anh, để anh lo cho tôi, tôi ngại quá.
Hòa nói nhỏ trong miệng, như muốn chỉ cho riêng Nại Hiên nghe:
-Giúp được Nại Hiên cái gì thì tôi giúp, Nại Hiên đừng ngại. Nại Hiên đã chiếm trong tim tôi một khoảng lớn rồi đó.

Câu tỏ tình bóng gió của Hòa. Nại Hiên nghe qua đã hiểu, nhưng nàng làm như không nghe, không hiểu gì hết. Người đàn bà nào khi nghe có người nói yêu mình, tỏ tình với mình, dù mình không yêu lại, cũng vẫn cảm động như thường. Còn với Hòa, vì những giúp đỡ của Hòa trong lúc đi cùng chuyến xe từ Sài Gòn về, mới đầu nàng không để ý, nhưng dần dần, thấy Hòa luôn luôn tốt với mẹ con nàng, nàng cũng thấy vui vui khi gặp lại Hòa. Có lẽ, sự cô đơn quá, sự cực khổ quá trong công việc, đã khiến nàng cần một điểm tựa, như cái bèo trôi giữa dòng nước xoáy, gặp một cành khô cũng bám vào.


Hai người đã ăn gần xong bữa, ly xá xị được đem lên, kèm theo nước đá, Nại Hiên uống từng ngụm nghe mát cả ruột gan. Từ lâu, nàng cũng chưa biết đến nước đá là gì. Nàng nói tiếp:

-Như vậy hôm nào gặp lại anh, tôi đưa cái bản sao giấy hôn thú, nhờ anh giúp dùm.
Hòa nhìn nàng một chặp rồi mới nói:
-Khi nào Nại Hiên xuống thị xã bán hàng, tôi sẽ đón để lấy giấy, tôi không dám lên nhà của Nại Hiên nữa, vì ngại cho Nại Hiên.
-Anh nghĩ vậy cũng phải, tôi cũng bị bà mẹ chồng chú ý lắm, ba ngày nữa tôi sẽ xuống đây bán hàng, anh đến chỗ chợ mai gặp tôi lấy giấy nhé.
-Được rồi.
Nại Hiên nói khi đứng lên:
-Thôi tôi về, cảm ơn anh đãi cho bữa cơm ngon.
Hòa cười, nói:
-Có gì đâu mà ơn nghĩa.
Nàng đi ra trước tiệm ăn lấy xe đạp. Hòa đến quày tính tiền, Nại Hiên lên xe và đạp thẳng.

Trời bên ngoài đã tối từ lâu, đèn đường đỏ quạch. Hai người vào quán ăn thế mà cũng hơn một tiếng đồng hồ. Nàng đạp xe đi trong bóng tối, tự nhiên nàng thấy lo sợ. Đi trên đường quốc lộ 1, đèn đường còn sáng tỏ, khi đến ngã ba Chiên Đàn, quẹo lên đường tỉnh lộ, bóng đêm chợt như ụp xuống, không có một ngọn đèn đường nào. Các nhà ven tỉnh lộ đều thắp đèn dầu hỏa, ánh sang mù mù, soi không đủ một không gian gian nhỏ. Nại Hiên rùng mình nghe làn lạnh ở xương sống. Nàng cố đạp xe thật mau để vượt qua hai cây cầu bị sụp hồi chiến tranh, nay vẫn chưa được tu sửa, nên đi xe phải đi vòng quanh theo mé ruộng, qua những đoạn gập ghềnh phải dắt xe. Nàng hơi ân hận vì đã về quá tối, nàng cố gắng đạp xe nhanh hơn.
 
Khi đạp xe qua khỏi khu trường học thì Nại Hiên nghe có tiếng xe đạp phía sau, người đạp xe như lao vút trong không khí, nàng nghĩ chắc những người chạy xe thồ đêm đang chỡ khách. Nhưng chiếc xe chạy qua khỏi nàng một đoạn ngắn rồi chạy từ từ. Nàng nhìn theo, thì ra Hòa đã đi theo nàng, nàng thấy run người lên và hồi hộp.

Chiếc xe chạy trước chậm lại, Nại Hiên vừa đạp xe tới thì nghe Hòa nói:

-Sao tôi nói tôi sẽ đưa Nại Hiên về mà Nại Hiên đi như ma đuổi vậy. Tôi đạp xe theo muốn hụt hơi luôn.
Nại Hiên lấy lại bình tỉnh, nàng cố nở một nụ cười trong bóng đêm, rồi trả lời:
-Thôi anh về đi, tôi đi một mình được mà, trời tối nhưng cũng còn người đi lại, anh quay xe về đi.

Hòa nói cứng rắn:

-Không được đâu. Nại Hiên còn qua hai cây cầu lỡ, phải dắt xe, trời tối thế này mà đi một mình, Nại Hiên qua đó không được đâu, tôi đưa Nại Hiên qua khỏi cầu rồi tôi sẽ về.
Nại Hiên nghĩ tới hai cây cầu đã gãy nắm chỏng chơ, một con đường ngoằn ngoèo được làm để đi bọc, đường hẹp nên rất khó đi, lại băng qua một con suối nên nước chảy lầy lội. Nàng lặng thinh đạp xe, nghe chút xôn xao cảm động khi có Hòa đi bên cạnh.
Hòa đạp xe song song, anh nói:

-Nại Hiên khuya sớm đi buôn bán như thế này khổ quá, để tôi tìm việc gì đó đỡ cực hơn giới thiệu cho nại Hiên làm.
-Tôi chỉ thích có đi dạy, nếu không đi dạy được thì tôi làm việc gì cũng được.
-Nhưng có việc khoẻ hơn thì vẫn tốt hơn chứ.
-Đồng ý là vậy, nhưng riết rồi cái gì cũng quen đi.

Hai người đạp xe trong bóng đêm mịt mùng. Con đường tỉnh lộ không đèn đường, trời tối đen như mực, thỉnh thoảng mới có một người đạp xe chạy ngược chiều, họ bóp chuông kêu leng keng để biết mà tránh nhau.

Đã đến chiếc cầu gãy, đến con đường cong nhỏ xíu, Nại Hiên cho xe chạy chậm, nàng lạng quạng. Con đường quá nhỏ, đi ban ngày ban mặt sáng tỏ mà nhiều khi còn ngã xe, huống hồ bây giờ trời tối om như thế này. Nàng lái xe chui xuống một vũng bùn, cái xe đứng lại rồi một bánh xe trợt sang một bên, nàng bị ngã chúi nhũi.
Hòa đi sau, thấy Nại Hiên ngã, anh la lên:
-Cẩn thận, chỗ đó đường trơn lắm Nại Hiên.

Nhưng chiếc xe Nại Hiên đã lăn kềnh. Hòa vội bỏ xe đạp rồi chạy nhào tới. Nại Hiên té ngồi dưới đất, tay nàng chống trên đống bùn, nàng huơ tay lên trời. Hòa thấy vậy nên cầm tay nàng kéo lên. Lần đầu tiên cầm tay Nại Hiên, dù là một cử chỉ hào hiệp giúp đỡ, Hoà vẫn thấy run lên vì sung sướng.


Nại Hiên khi nắm bàn tay của Hòa cho Hòa kéo lên, có một dòng điện vô hình nào đó đã làm châu thân nàng run rẩy, có thể là nàng xa đàn ông quá lâu, đã lâu quá rồi còn gì. Soại đi biền biệt từ đó. Bây giờ gần kề một người đàn ông trong bóng đêm mịt mùng, bóng đêm đồng lõa với thèm muốn.

Nàng thấy tim mình đập quá mạnh. Hòa kéo nàng lên, nàng ngã sát vào người Hòa, Hòa ôm lấy thân thể Nại Hiên trong vòng tay rắn chắc. Anh không ngờ giây phút này, anh bị choáng ngợp một cảm giác rung động cực kỳ với một thân thể đàn bà, người đàn bà mà anh yêu dấu, ấp ủ thầm kín từ hơn một năm nay. Anh đưa vòng tay ôm lấy Nại Hiên siết mạnh vào lòng mình, môi tìm môi. Một cảm giác rần rật chạy trong người, Nại Hiên nghe nổi xôn xao da thịt bùng dậy. Đôi tay Hòa lần mở khuy nút áo, lần vào vùng ngực căng tròn của nàng mà ve vuốt, tay kia Hòa xoa nhẹ lưng nàng, miệng nàng ú ớ, chỉ nói được mấy tiếng:

-Đừng anh, đừng anh.
Hòa hổn hểnh:
-Nại Hiên, anh yêu em, cho anh, cho anh.

Nếu Hòa đừng nói, cứ vậy mà làm, Nại Hiên sẽ quên hết, sẽ ôm cứng, sẽ ghì siết, sẽ tung hê dâng hiến, sẽ thỏa mãn đến tận cùng, nhưng Hòa đã nói lên, dù là lời tỏ tình dễ thương đi nữa, cũng đã đánh thức con người vốn dĩ đoan trang. Nàng vụt vùng ra khỏi đôi tay của Hòa, vội vã dựng xe lên, rồi leo lên xe, đạp đi như bị ma đuổi.


Hòa đứng ngẩn ngơ, sự việc xảy ra nhanh quá, anh không kịp phản ứng gì. Thấy nàng đạp xe đã quá xa, anh leo lên xe quay trở về thị xã.

Nại Hiên vừa rướn người đạp xe cho thoát khỏi cơn cám dỗ. Chiếc xe chạy trong đêm nên nàng không nhìn thấy rõ đường, nàng chạy bừa lên những mô đất, những ổ gà. Chiếc xe vồng nhiều lần làm tay lái nàng quýnh quáng, nhưng trong những cái vồng đó tự nhiên đem đến cho nàng sự khoái lạc tột cùng. Tai nàng ù đi, mặt nàng nóng bừng.

Cơn khoái lạc chất ngất trong lòng. Nàng quay lại đàng sau coi thử Hòa có đạp xe theo không, nếu có Hòa, chắc nàng đã dừng xe lại, sẽ ngã qụy vào trong vòng tay Hòa, để cho Hòa tự do vò xé, thoả thuê. Nhưng bóng Hòa đã mất hút vào trong bóng đêm, nàng chỉ còn chiếc xe đạp chạy trên con đường gập gềnh. Nại Hiên như người say rượu, đã mấy năm rồi từ ngày xa chồng, nàng mới có được cảm giác bùng lên như thế này. Vừa đạp xe vừa run người, hai chân nàng kẹp sát vào sườn xe và cái yên xe gồ ghề vì cột những sợi cao su. Cơn đồng thiếp dẫn nàng về đến nhà, nàng như say khướt, hồn lơ ngơ, gập ghềnh, bấn loạn.

Chung quanh đất trời quay cuồng, nàng đang trong cơn địa chấn.
 
***

Qua đêm xác thịt nổi loạn cuồng dại, Nại Hiên về nhà tắm ngay. Nàng biết cần dập ngay những cơn thèm khát không kìm hãm được. Nàng ngủ một giấc an lành bên các con, buổi sáng ra, nàng bình tĩnh trở lại.
Có một điều nàng thấy trước mắt là không thể sống ở đây được nữa, không thể có một cuộc chạm mặt với Hòa lần nữa.
Nàng quyết định vào Sài Gòn làm ăn.

Phải giải quyết gấp sự việc này, dù trong tính toán và hứa hẹn, nàng sẽ gặp Hòa để đưa giấy tờ nhờ Hòa làm giấy li dị cho nàng và Soại. Bây giờ thì tính toán đó phải gạt sang một bên. Qua chuyện xảy ra buổi tối ở cầu Lỡ, nàng nghĩ con người Hòa không phải hoàn toàn vô tư trong việc cưu mang, giúp đỡ nàng.

Công việc trước mắt là nàng phải đi thu tiền hàng ở những nơi còn thiếu, rồi đạp xe lên những nơi nàng mua hàng trả tiền cho những người nàng mắc nợ. Chuyện cũng mất hơn một tuần, Xong đâu đó, nàng mới về thưa chuyện cùng bà Khải.
Buổi tối, trong lúc cả nhà ăn cơm, có cả chị Kim cũng vào ăn, Nại Hiên từ tốn nói:
-Hôm nay con xin nói với mẹ và chị một việc, chắc mẹ và chị cũng thương con và mấy cháu mà bằng lòng. Con định là con không ở đây nữa, con sẽ dẫn mấy cháu đi Sàigòn, vào trong đó có chị Vân con giúp đỡ, con sẽ buôn bán nuôi con, nếu có dịp cho thăm viếng anh Soại, con sẽ đi thăm, chứ ở ngoài này mù tăm con không biết đường mà mò.

Bà Khải và chị Kim hơi sựng lại, dù chị đã nghe phong phanh là Nại Hiên đã đi thâu tiền của bạn hàng thiếu nợ. Bà Khải nói, giọng dịu xuống, có lẽ cơn giận của sự nghi ngờ cũ cũng xóa đi vì Nại Hiên nhắc đến Soại:
-Con về đây cũng được mấy năm, ở với mẹ, mẹ cũng vui, có gì mẹ con bà cháu hủ hỉ, bây giờ con dẫn mấy cháu đi mẹ sống với ai đây?
Bà Khải khóc, khóc thật sự, bà mau nước mắt lắm. Nước mắt bà Khải đã làm Nại Hiên chạnh lòng, nhưng nghĩ đến cái xa hơn, cái lâu dài, nàng phải cố quyết định chuyện ra đi.

Bà Khải khóc rồi chị Kim cũng khóc, làm Nại Hiên thật bồi hồi, nàng cố dằn lòng lắm mới nói được:
-Thưa mẹ và chị hai, con quyết định rồi. Hồi trước về đây, con mong sống cho lấp lững qua ngày, kiếm cơm kiếm cháo nuôi mấy đứa nhỏ. Nhưng nay con nghĩ xa hơn, mấy đứa nhỏ còn có tương lai của chúng, tụi nó phải đi học, rồi lớn lên nó phải có công ăn việc làm, có nghề nghiệp, có chồng, có con. Ở đây thì mẹ chị thấy mình bị phân biệt đối xử rõ ràng, thành phần mình là ngụy, thì làm sao ngóc đầu lên nổi.

Bà Khải chỉ mong một điều với tấm lòng của một người mẹ, mong Soại được thả về, về sống ở đây với bà, với khoảnh vườn, với số ruộng hợp tác xã giao, cùng nhau lo làm ăn, có vợ chồng con cái quanh quẩn bên bà là bà thấy vui. Nhưng đó là tính toán của một người chân chất, nhà quê, nghĩ cạn. Bà đâu biết rằng, những đứa nhỏ lớn lên sẽ không được đi học cao hơn, vô đại học sẽ bị xét lý lịch của cha mẹ chúng ba đời. Bây giờ bà nghe Nại Hiên nói thêm là vô Sài Gòn để được gần gủi Soại, bà cũng thấy nhẹ long, ít ra vợ chồng còn có tình, có nghĩa với nhau như vậy chớ, chớ đâu phải khi chồng còn quan quyền thì sống, khi mất chức, đi tù, thì bỏ.

Nại Hiên nói thêm:
-Mẹ chị biết đó, con đâu có quản cực khổ nắng mưa, từ cô giáo dạy học đến người buôn bán lam lũ ở chợ, con đều làm được hết, nhưng bây giờ thì con thấy là ở đây tương lai mấy đứa con của con mờ mịt quá, nên con phải đi thôi.  Chị Vân có nhắn về bảo con vô, anh Soại có gởi giấy báo về nói nhắn con đi thăm nuôi ảnh, cho nên con ở đây thì ai thăm ảnh, lo cho ảnh được.
Bà Khải chỉ biết khóc, bà đã khóc cho những giờ phút biệt ly đau lòng trong dĩ vãng, ngày tiễn ông Khải lên đường hteo kháng chiến mười năm. Ông biệt tăm với những hoạt động của ông trên núi thẳm rừng già. Khi ông trở về với bà, ông mang theo chứng bịnh sốt rét kinh niên. Sau nhờ quốc gia tiếp thu, có thuốc ký ninh vàng, có những toán Diệt Trừ Sốt Rét lên tận quê phát thuốc cho ông, ông mới qua khỏi bịnh và ra làm việc cho chính quyền quốc gia. Cuộc đời bà gắn liền với chồng con như một cái bóng.

Chị hai Kim nói:
-Thôi thì em quyết định vậy cũng được, em đi mẹ có buồn nhưng có chị ở đây, chị sẽ lo cho mẹ. Quan trọng nhất là em vào trong cho mấy cháu có đời sống tốt hơn và có dịp đi thăm nuôi thằng Soại. Chị và mẹ thì bó tay rồi, ở đây bây giờ mà nói vô đến Sàigòn rồi lặn lội đi thăm nuôi thì mẹ và chị làm không được, có tiền đâu mà đi. Nếu em ở đây thì cũng bó tay mà thôi. Học tập gần gần như ở Tiên Lãnh thì còn đi thăm được, chứ ở Sài Gòn xa quá. Tội nghiệp hắn mong.

Bữa cơm thật buồn, lầm lủi. Ai cũng thấy miệng mình đắng chát, dù Nại Hiên thu tiền hàng xong, nàng có mua cá kho ngọt và thịt heo luộc về cho bà Khải ăn, món ăn tuy có chất lượng hơn ngày thường, nhưng ai cũng ăn rời rã, nuốt miếng cơm vào miệng mà như nuốt trấu.
Chỉ có mấy đứa nhỏ là vô tư, biết mẹ sắp dẫn mình vào Sài Gòn sống và luôn thể thăm ba, chúng nó vui ra mặt. Ba chỉ còn hình ảnh nhạt nhòa trong trí tưởng. Đã gần ba năm sống không có ba, không có còn như những lần về phép Soại hay cõng mấy đứa đi quanh nhà, làm ngựa cho con phi nước kiệu. Hạnh phúc đó chỉ là bóng mơ. Xa ngái.

Nại Hiênn thu tiền hàng xong được một số vốn nhỏ. Nàng xuống Tam Kỳ mua vàng. Nàng may cái túi ở phía trong quần, rồi bỏ vàng vào đó, lấy kim ghim, ghim lại cẩn thận. Cũng được khoảng năm chỉ vàng. Đó là công sức trong suốt gần ba năm lặn lội, chạy đàng này, đằng kia, làm bà hàng xáo. Nàng tự tin ở mình và mừng khi thấy công lao mình bỏ ra được đền bù. Nại Hiên mua cho bà Khải đầy một lu gạo, số gạo này bà ăn cũng được mấy tháng. Những hàng còn lại chưa bán, nàng giao lại cho chị hai bán lấy tiền mua thức ăn cho bà Khải. Như vậy vừa có tình vừa hợp lý. Những buồn bực trước đây tan biến trong tâm trí nàng. Bây giờ thì nàng thấy thương bà Khải hơn, nghĩ đến nổi cô quạnh của bà trong gian nhà này, không có mấy đứa cháu chạy nhảy, vui chơi, la khóc, cũng đã thấy buồn rồi. Lại thêm nôỉ buồn cho hai đứa con trai đi tập trung cải tạo không biết thế nào, đủ làm cho bà Khải già thêm, héo hắt thêm, so với số tuổi bảy mươi của bà.

Nại Hiên đi chào mấy người hàng xóm, ai cũng nói cô Hiên đi thăm anh Soại rồi về đây sống với tụi tôi, ở đâu bằng quê kiểng mình. Nàng ậm ừ cho qua chuyện. Nàng nói với họ là đưa các con đi thăm chồng, không nói chuyện bỏ xứ này mà đi.
Hôm ba mẹ con đi xe thồ đi vào bến xe Tam Kỳ để đón xe lam về nhà bà Ngọ, bàh Khải khóc quá chừng chừng. Bà hôn hít mấy đứa cháu và dặn dò đủ thứ. Nại Hiên cũng khóc, chị hai cũng khóc. Khóc như mưa, như đưa đám người chết không bằng. Cảnh chia ly nào cũng buồn quá đổi.
Ba ngày sau, sau ngày nàng về nhà bà Ngọ, Nại Hiên bồng bế các con xuống chợ Trạm, đón một chiếc xe hàng chạy suốt Đà Nẵng - Sài gòn, để xuôi nam. Chuyến ra đi như một cuộc trốn chạy.
 
***
 
Bến xe đò An Đông ngày trước nay đã dời ra Bình Triệu. Bến xe mới được đặt tên là Bến Xe Khách Miền Đông. Nơi đây là trung tâm đi và đến của các xe đò liên tỉnh.

Xe đò đã bị quốc doanh hóa và được đổi tên là xe khách. Các chủ xe đò ngày trước đã bị cho giải nghệ và nhà nước cho thành lập Hợp Tác Xã Vận Tải. Dù được đổi tên và có một số công nhân viên làm bảo vệ giữ trật tự ở bến xe, nhưng nạn bán vé chợ đen, nạn lôi kéo khách lên xe cũng vẫn còn xảy ra hà rầm. Muốn di chuyển từ nơi này đến nơi khác, người dân vất vã trăm bê, nhất là những chuyến đi xa, từ tỉnh này sang tỉnh khác, từ bắc vô nam. Nạn chen lấn, dành chỗ, cướp giật vẫn còn xảy ra nhan nhản.

Nhiều vụ bảo vệ thấy những băng đảng móc túi, rạch bóp hành khách giữa ban ngày ban mặt, trước mặt họ, nhưng họ cũng không làm sao dẹp hết được. Đó là tàn dư của chế độ cũ. Đĩ điếm, ma cô, xì ke, ma tuý, du đảng hoành hành, đều là tàn dư của chế độ cũ. Chế độ mới nói như thế, dù đã ba năm "giải phóng" miền Nam.

Chuyến xe đò Đà Nẵng-Sài Gòn đỗ xịch xuống bến xe miền Đông. Nại Hiên và ba đứa con xuống xe sau gần ba ngày lăn lộn trên xe cực như con chó. Hành khách dành nhau chỗ ngồi, bọn buôn bán hàng chuyến dành chỗ ngồi của hành khách để chất hàng, đủ loại hàng, lổn nhổn bao bì, bụi bặm, hơi thở, mùi mồ hôi đọng lên quần áo khét lẹt. Lại còn ba đứa con kêu khóc, đòi nước uống, đòi quà. Nàng la đứa này, dỗ đứa kia, nhất là với bé Anh Chi nhỏng nhẽo, mè nheo đủ chuyện.

Bước xuống xe như bước vào một không gian mới, là bước xuống thiên đàng, cho dù thiên đàng gì…gì đi nữa. Sẽ có gió mát thổi vào người, sẽ được đi thênh thang thư giản gân cốt, sẽ được uống ly trà đá mát rượi. Nại Hiên xách cái giỏ đựng quần áo của nàng và mấy đứa con. Còn năm chỉ vàng nàng lận trong quần, khi đưa tay xuống rờ chỗ cất dấu vàng, nghe thấy còn cờm cợm là nàng yên tâm.

Bến xe Miền Đông cũng khác lạ với nàng. Hình như ba năm giam chân ở chốn nhà quê, con người nàng như lú lẫn đi, một vùng quê như đa số vùng quê khác ở miền Trung, một số nơi chưa có điện, chưa có quạt máy, chưa có TV. Nàng không hiểu gì về đời sống bên ngoài, chỉ loanh quanh đoạn đường chợ Quán Rường – Tam Kỳ rồi Tam Kỳ - chợ Quán Rường, suốt ba năm. Bây giờ nhìn bến xe miền Đông, nàng thấy lạ, đông người và xô bồ quá.

Nại Hiên dắt ba con ra khỏi chiếc xe khách thì một đám xe ôm như một đàn ruồi bu quanh lại nàng. Nàng nghe lố nhố tiếng chào mời của những người chạy xe ôm, chị đi đâu? về đâu? Tôi chở cho, tôi lấy rẽ cho. Nàng đứng lại nói với đám xe ôm:
-Tôi có người nhà đón ngoài kia, tôi không đi đâu.

Tiếng nói của nàng thanh và rõ. Có lẽ ảnh hưởng còn lại của một thời còn dạy học khi kêu học sinh lên bảng. Đám xe ôm tản ra chạy theo mời những khách khác, Nại Hiên mới thấy thoải mái trong lòng chút đỉnh vì không bị quấy rầy nữa. Nàng đón một chiếc xích lô chở ba mẹ con nàng về nhà chị Vân.
Sài Gòn sau ba năm, nàng ngó lại, nhìn lại, chẳng có gì mới hơn, mà còn tệ hơn xưa là đằng khác. Những con đường đầy ổ gà, những ngôi nhà cũ kỷ từ ba năm không được sơn phết lại, những gờ tường rêu phủ như một thành quách cổ xưa. Chiếc xích lô từ từ lăn bánh trên con đường Bạch Đằng rồi qua khu Lăng Ông Bà Chiểu. Nàng hỏi người chạy xích lô:
-Chắc mấy con đường này đổi tên hết rồi hả anh? Tôi lâu rồi không trở về đây nên đọc tên đường htấy lạ hoắc.

Người đàn ông vừa gò người đạp, vừa thở, vừa nói với nàng:
-Thì đổi tên hết rồi, mấy vị anh hùng của ta ngày trước đi chỗ khác chơi hết rồi, chỉ còn lại những anh hùng cộng sản thôi. Như đường này ngày trước là Chi Lăng nay là Nơ Trang Long, tới tiếp đây là đường Võ Tánh, nay đổi là Hoàng Văn Thụ, tôi chẳng biết ông này là ai?

Nghe người đàn ông nói, nàng biết anh chàng này chắc thuộc “phe ta” ngày trước, nên nàng hỏi chuyện cởi mở hơn. Nại Hiên dọ ý:
- Không biết ở đây sống có cần hộ khẩu không anh, tôi ngoài trung vào sống với bà chị, mà nghe nói chuyện hộ khẩu, tạm trú, tạm vắng khó khăn quá, tôi thấy cũng ớn, nhưng ở ngoài trung cực quá chịu không nổi nên tôi phải đi thôi.
Người đàn ông nói qua hơi thở:
-Thì cũng khó đó, công an khu vực kiểm soát hằng đêm, dọa nạt đủ điều, nhưng nếu có tiền cho nó chút đỉnh thì cũng êm thôi, với lại đàn bà con nít thì cũng dễ hơn. Tụi công an bây giờ bắt chẹt dân đòi tiền hối lộ còn hơn cảnh sát ngày xưa nữa đó.

Nại Hiên cũng nghe nói về điều đó, cũng thấy hơi đỡ lo vì nàng đi vào đây chẳng có một cái giấy tờ tuỳ than, chỉ một cái chứng minh nhân dân lận lưng, còn giấy tạm vắng, tạm trú chẳng có. Nếu vậy thì sống lẫn lút cũng được. Trong một xã hội còn tham nhũng, hối lộ tràn đầy, những người sống bất  hợp pháp như nàng bây giờ mới còn có đất sống.

Xe chạy qua đường Trần Huy Liệu, tên này mới đây, nàng thấy nhiều bản tên đường đã đổi. Những tên lạ, chưa bao giờ nghe trong lịch sử hoặc trên báo chí, đó là những người bộ đội đặc công hay du kích, chết trong trận năm Mậu Thân hay là những người cán bộ cộng sản gộc. Các nhân vật lịch sử của ta ngày trước được dời đi nơi khác, hoặc biến mất như đường Trương Minh Giảng đây này, ông tướng của vua Gia Long đã mang quân qua đánh tận bên Cao Miên, có công lớn trong việc mở mang bờ cõi cũng bị xóa tên, con đường này nay là đường Lê Văn Sỹ. Lê Văn Sỹ là ai, nàng đâu có biết.

Sài Gòn dĩ nhiên là xô bồ hơn nhiều so với vùng quê, nhưng không còn có cái sinh khí ngày trước. Người ta di chuyển trên đường phần nhiều bằng xe đạp. Xe gắn máy rất ít. Thỉnh thoảng mới có một chiếc xe hơi chạy qua cái vù làm những người đi xe đạp trên đường nhìn theo xao xác.

Cảnh cũ nhưng mà mới với nàng và ba đứa con. Ba đứa nô nức chỉ trỏ đủ mọi thứ, nàng nhìn con vui nàng cũng vui theo. Thành phố lớn vơí nhiều sắc màu làm mê long người hơn thôn quê là cái chắc.
Xe vào con hẻm Bùi Phát, đây là khu họ đạo. Con hẻm ngoằn ngoèo. Trước đây ba năm nàng đã tới đây mấy lần ở nhà chị Vân, nay thì không nhớ nổi, không hình dung nổi vì những quán xá người ta dọn ra bán hai bên hẻm rất nhiều. Nàng đưa địa chỉ chị Vân viết trên bì thư cho người xích lô. Anh ta vừa đạp xe vừa kiếm số nhà.

Một hồi lâu, xe dừng lại bên một căn nhà nhỏ. Nại Hiên nhìn vào, căn nhà đóng cửa. Nàng bế mấy đứa con xuống xe rồi bước tới gõ cửa. Một đứa con trai khoảng trên hai mươi tuổi ra mở cửa, nhìn nàng rồi hỏi:
-Chị tìm ai?
Nàng nói với người thanh niên kèm theo nụ cười:
-Tôi tìm nhà chị Vân, đây có phải là nhà chị Vân không?
Có tiếng đàn bà xôn xao phía dưới, rồi một người chạy lên, đúng là chị Vân.
Chị Vân kêu lên:
-Ỏa, Hiên, em vô đó hả? Sao không báo tin cho chị biết để chị ra đón.

Nại Hiên nhìn chị, chị Vân nhìn Nại Hiên. Mới đó mà ba năm đã qua, khiến ai cũng già đi một chút. Có lẽ vì sự cùng cực, sự suy nghĩ, sự tính toán lo toan hằng ngày, hằng đêm về cơm, áo, gạo, tiền. Chị Vân sống ở Sài Gòn cũng chạy chợ từ đầu này sang đầu kia, cũng bon chen, tất bật, nhưng ít ra, chị còn có ly trà đá để uống, còn mua được bát phở, tô bún bò Huế, tô mì để ăn, chứ Nại Hiên thì làm bà hàng xáo suốt gần ba năm, nàng không “xuống cấp” sao được.
Chị Vân nhìn Nại Hiên rồi la lên:
-Sao em đen thui thế này, sao em bận bộ đồ tồi tàn thế này. Em cực lắn hả em? Chị biết về quê là cực khổ trăm bề mà em cũng đòi về cho được. Chị nhắn bao nhiêu lần là bỏ ngoài đó vào đây mà em đâu có nghe. Thôi cũng chưa muộn đâu, em vô đây là được rồi, vô rồi tính sau.

Nại Hiên và chị Vân ôm nhau khóc. Khóc vì sự nhục nhằn, khóc vì tan tác ly tan của gia đình, anh em mỗi người mỗi nơi. Tuy nhiên, thấy chị Vân vồn vã nàng cũng nghe vui trong dạ, nước mắt nàng lại ứa ra, cái vui cũng làm chảy nước mắt chứ đâu riêng một cái buồn.
Có lẽ sự cảm động, bức xúc bởi cuộc sống đã qua. Cuộc sống khổ cực đã làm thui chột hết trong nàng cái nhìn xa, nàng không định hướng nổi đời mình. May mà hôm gặp Khánh ở Tam Kỳ, Khánh khuyên nàng vào Sài Gòn, rồi chuyện buổi tối với Hòa, đã cho nàng sự quyết định, chứ không thì nàng vẫn còn sống ở đó, với nghề đó, suốt một đời.

Nại Hiên vừa khóc, vừa nói:
-Em cứ nghĩ mình về sẽ được dạy lại, không ngờ mọi chuyện không được toại nguyện. Em cố làm ăn nuôi con để đợi anh Soại về, nhưng tình hình này chắc còn lâu ảnh mới được thả, mà ở ngoài đó cũng chết dần chết mòn đi.
Chị Vân giục:
-Thôi mọi chuyện để đó tính sau, em đi tắm đi, tắm cho khoẻ, tắm luôn cho mấy đứa nhỏ rồi dọn cơm ăn, để chị đi nấu cơm thêm.
Nại Hiên định đi tắm thì thấy người thanh niên khi nãy từ phòng đi ra. Người thanh niên cười với nàng rồi chào:
-Chào dì.
-Á, đứa nào đây?

Nại Hiên vừa nói, vừa đưa mắt nhìn chị Vân. Chị Vân trả lời:
-Đây là Quốc, bạn của thằng Đông. Nó là sinh viên cùng học với thằng Đông, quê ở Bình Định, cha nó là cách mạng đi tập kết, nó vào Sài gòn học và sống tự lập. Thằng Đông kêu nó về ở cho vui.

Nại Hiên nghe biết vậy thì hay vậy, nàng bỏ vào trong lấy áo quần để đi tắm. Ba ngày ba đêm trên chiếc xe đò đầy hơi người, làm nàng ngất ngư, bây giờ đứng trong phòng tắm có vòi sen, phun nước lạnh vào thân thể nàng, nàng nghe một nỗi khoan khoái đến tận cùng các tế bào, nàng ngây ngất, đê mê. Các con được tắm với vòi sen, chúng khoái chí reo hò inh ỏi, tát nước vào nhau chí choé, khiến Nại Hinê phải la tụi nhỏ:
-Ba đứa lo tắm đi, đừng la ồn ào quá, dì rầy đó.
 
Bữa cơm đầu tiên khi trở lại Sài Gòn sau ba năm, với cơm trắng, cá tươi, có thêm cà ghém và canh chua chị Vân nấu, nàng thấy bữa cơm ngon thật là ngon. Dĩ nhiên, chế độ nào cũng vậy, ở thành phố lúc nào đời sống vẫn hơn ở nhà quê.

Căn nhà này chị Vân thuê lại của anh Lân, người anh họ, sau ngày ba mươi tháng tư bảy lăm. Trước đó, chị Vân ở tận bên kia cầu chữ Y. Những ngày Sài Gòn hoảng loạn, chị bèn bỏ căn nhà đó và qua tá túc bên này vì sợ nếu có đánh lớn, cầu Chữ Y bị sập, sẽ không còn cách nào để liên lạc  với bà con, anh em. Nhưng không có đánh lớn mà chỉ có đầu hàng, anh em kẻ bị tập trung cải tạo, người di tản qua Mỹ, chỉ còn chị trụ lại Sàigòn từ đó đến nay.

Buổi tối căn nhà chật mà đầy nhóc người. Gia đình chị Vân có năm người, thêm chàng thanh niên sinh viên tên Quốc nữa là sáu. Bây giờ thêm Nại Hiên và ba con nữa là mười. Như vậy là quá đông.
Buổi tối đầu tiên  trở lại Sàigòn, Nại Hiên và các con lau nền xi măng thật sạch rồi trải chiếu mà ngủ. Giấc ngủ ngon lành vì nàng đã ba ngày ba đêm ở trên xe đò chật chội. Và cũng nhờ cái quạt máy chạy lạch phạch dỗ giấc ngủ nữa. Cái gì bây giờ đối với nàng cũng thấy lạ, kể cả cái máy quạt cũ kỷ kia.
 
 
 Trần Yên Hòa
(còn tiếp)
 
Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
Thursday, July 15, 20219:50 AM(View: 141)
Soại chở Phượng đi trên đường Lê Quang Định, con đường chạy xuống Bà Chiểu. Mặt trời nắng chói chan. Anh gò lưng đạp. Phượng ngồi đàng sau ôm eo ếch anh. Soại bắt đầu thở phì phò vì đường đá lổn nhổn, đạp xe phải luồn lách tránh né. Hai người rủ nhau đi ciné ở rạp
Friday, June 25, 20218:52 AM(View: 273)
Chiến thuật của Nại Hiên đi có lớp lang, như người thầy tuồng viết một vở diễn. Làm sao cho hợp lý, có trước, có sau. Mọi chuyện xảy ra khiến cho thiên hạ nhìn vào không chê nàng vào đâu được. Tình yêu Quốc như một trái cấm,
Sunday, June 6, 202111:15 AM(View: 482)
Soại nằm trên divan nghe đài, riết rồi cũng mỏi. Anh đứng dậy vươn vai, làm vài động tác thể dục cho giản gân cốt. Anh nhìn quanh quất trong phòng. Vắng. Vắng quá, một nổi đìu hiu lớn đến với anh. Căn nhà thật lạnh lẽo. Nại Hiên đã bỏ đi,
Thursday, May 20, 20217:23 PM(View: 620)
Soại đạp xe đạp đến chợ rất sơm. Công việc của anh bây giờ là ra dọn hang cho Nại Hiên. Anh đến chợ khi còn lác đác khách hàng. Buổi sáng, trời trong và gió mát. Một hàng xe Honda ôm đậu phía bên ngoài chợ đón khách. Mấy chiếc xích lô thậm thò
Friday, May 7, 20217:00 PM(View: 591)
Chiếc xe đò chạy từ Bà Rịa về Sài Gòn chật ních người. Những người lên sau phải đứng vịn vào thành xe, xe lắc lư như người say rượu, nhưng tài xế và lơ xe thấy ai đứng dọc đường đón xe