DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
1,709,208

Thuốc lá Quảng Nam - Đoàn Ngọc Nam

10 Tháng Tư 201312:00 SA(Xem: 3667)
Thuốc lá Quảng Nam - Đoàn Ngọc Nam

Thuốc Lá Quảng Nam

 

|

thuoclacamle.jpg

 

Khi ra đường gặp nhau, hoặc được dịp có khách đến thăm chơi, dù thời gian xa cách vừa mới đó, hay đã lâu biền biệt, thiên hạ biểu lộ tấm lòng qua cử chỉ niềm nỡ, tỏ lòng thăm hỏi sức khỏe mạnh giỏi, chuyện nhà gia đạo, vợ chồng con cái làm ăn ra sao? Chỉ chừng đó thôi, sao mà cảm thấy trống vắng, lạnh nhạt quá. Nếu không đồng thời xìa ra mời cho nhau miếng trầu, nhai chóp chép cho vui miệng, tăng thêm phần nồng nàn, keo sơn thắm thiết nhiều hơn. Đành rằng: “miếng trầu là đầu câu chuyện”. Song bên cạnh đó còn có điếu thuốc hiện hữu, góp phần tạo nên phương tiện xã giao lợi hại đáng kể hơn, khai thông được tình huống bế tắc với nhiều mục đích khác nhau. Cũng tùy từng trường hợp mà điếu thuốc đưa mời có mỗi dụng ý riêng. Hoặc cùng nhau chia xẻ ngọt bùi trong câu chuyện hàn huyên bà con hàng xóm, láng giềng tối lửa tắt đèn có nhau. Thì chỉ cần bỏ xoạc ra nắm thuốc lá, gát nằm ngang qua miệng cái dĩa đất, cái khay gỗ vuông thường dùng trong nhà hằng ngày, rồi mời khách hút chơi vài điếu thuốc của quê hương mình làm ra. Rất tự nhiên, khách đến chơi tự tay bốc lá thuốc giũ sạch cát bụi, quấn lấy một điếu tùy theo sở thích, nho nhỏ xinh xinh, hay to vù thô kịch mà người ta thường nói chơi, trông giống cái dùi đục của ông thợ mộc quá chừng. Rồi chỉ cần một người quẹt xì xạch, đốt cho được một điếu cháy ngún, bập bẹ ra khói và từ đó đốt mồi cho nhau rất thân tình, mật thiết vui vẻ sum vầy. Ngược lại, khai mào mời nhau điếu thuốc xã giao không ngoài mục đích lợi dụng, khi đó phải tìm cho được loại thuốc bao, bọc giấy gương bóng nhoáng, chẳng hạn như bao thuốc 555, Marlbro. Pall Mall… mà ở đây không có đề cập đến vì nó ngoại lai, xa lạ với người dân hiền hòa, chất phác luôn luôn quí trọng những gì làm ra, và cố gắng gìn giữ cho được cái tinh hoa thâm thúy của quê hương mình không mai một.

Các cụ ngày xưa cho rằng: “Nhất gái một con – Nhì thuốc ngon nửa điếu”. Phải chăng ở đây có điểm gì đặc biệt. Gái một con đủ già giặn, khôn ngoan hơn những cô gái còn khờ dại, ham chơi chưa vào trường đời. Còn thuốc ngon nửa điếu đã đạt đến cực độ mong muốn: khoái trá, chống buồn ngủ, đỡ lạnh, khuây khỏa lạc quan yêu đời... Nửa điếu của phần cuối, chất nhựa cô đọng cho mùi thơm đượm đà, khói thuốc quyện vào nhau đậm đặc. Rít từng hơi cảm thấy đã đời, mơ màng trong mộng ảo lâng lâng, ngà ngà say. Lo được cái ăn, cái mặc và còn bận biệu nghĩ đến lạc thú ở đời cho con người, nên người nông dân Quảng Nam quê ta, chăm lo vun trồng ra cây thuốc lá, phục vụ cho chính mình hay cho mọi người, lúc nào cũng vui vẻ, thản nhiên không một chút so đo tính toán công lao khổ cực, nhọc nhằng.

Các bãi biền, dọc theo hai bên bờ dòng sông quê hương Thu Bồn là vùng đất được lựa chọn để trồng cây thuốc lá mới ngon và sản lượng thu hoạch cao. Ở đó có nhiều yếu tố như: đất tốt màu mỡ, nhờ phù sa tô bồi hằng năm, có dồi dào lượng nước tưới khi cần tới, giữ cho cây thuốc xanh tươi trong thời kỳ sung sức, đạt được sản lượng cùng chất lượng cao. Trồng ra được loại thuốc lá ngon nổi tiếng mới là điều khó, phải tận dụng hết bí quyết chuyên môn một cách rành rẽ, cộng thêm công sức thâm canh, cần mẫn mới lấy được lòng tin tưởng, yêu chuộng của giới sành điệu được lâu dài. Tuy cũng từng đó phương thức, nhưng phải công nhận thuốc lá vùng Lệ Trạch, Bến Đền là thuốc lá ngon nhất, nổi tiếng nhất không đâu bằng. Thuốc lá Cẩm Lệ được chuyển biến thành thuốc rê, rất thông dụng cho người thành phố, và còn đến tận các nơi khác, bán chạy đắt hàng.

Từ đầu mùa đông, người ta gieo hạt chuẩn bị sẵn sàng cấy “con thuốc” cho mùa sắp đến. Hạt giống tròn nhỏ li ti như hạt cải cay, đem gieo thật đều dày đặc trên phần đất vỉa hè nếu nhà nào cao lụt, hoặc trên giàn cao được đổ đất có mái che, tránh các trận mưa lớn làm dập thân cây khi còn non nớt yếu mềm. Khi thấy ngọn con thuốc đơm lên, vượt khỏi lá yếm, người ta nhổ ra để cấy vào bầu. Đó là hàng loạt bầu, khoanh bằng lá chuối sứ thành hình ống, cao hai phân và đường kính một phân rưỡi. Trong ruột mỗi bầu nhận đầy hổn hợp đất cùng phân. Đất phải lấy dưới bụi gốc tre mục mới xốp, phân dùng loại phân tằm đã ải rục, sàng lấy bột thật mịn mới đem dùng. Sắp đặt tất cả bầu sát sít trên tấm liếp trục trịch, và cấy con thuốc vào. Sau khi cấy xong, đặt một dãy liếp trên giàn cao, có mái che để tránh ngập lụt, mưa lớn làm dập ngọn non nớt, và nhất là bị mấy con cóc liếm đọt, quắn khô queo. Thường ngày tưới nước sương sương, đủ để giữ độ ấm cho cây thuốc bén rễ lần hồi, phát tiển tươi tốt mỗi ngày trông thấy rõ.

Sau ngày 23 tháng chạp âm lịch, nhắm chừng hết lụt lớn. Nhà nghề chuyên môn bắt đầu lo dọn đất, xớt dẫy sạch sẽ bói lách cỏ dại, bày lồ lộ một vùng đất màu mỡ, với từng lớp bùn non bồi đắp sau mùa nước lụt. Công việc kế tiếp cuốc cày để vỡ đất, bộng bừa cho nhuyển thục, bang chãi làm cho mặt đất bằng phẳng. Sau cùng, đánh từng rãnh có bề rộng cở 8 tấc, cách mỗi rãnh chừa vồng thoai thoải lúp lúp, bề rộng bằng hay nhỏ hơn rãnh đôi chút cũng được. Rãnh là nơi đặt trồng hàng loạt cây thuốc, vồng là lối đi ra vào để tưới nước, chuyển tải phân tro, gánh thuốc lá cắt về nhà… và chính vồng cũng là số đất dự trử vun tém vào gốc, sau mỗi lần bón thêm phân, giữ cho gốc đượm, chịu được nắng lâu dài. Sau khi đã phân chia thành rãnh vồng, phần đất ở rãnh được cuốc xới trở lại, loại bỏ thật sạch hết rễ cỏ và xăm đập cho đất hết sức bấn mịn, thục nhuyển. Bắt đầu cắm cây tim cách khoảng 8 tấc đều nhau. Tại vị trí mỗi cây tim mố một lỗ, rộng 3 tấc và sâu 2 tấc, đổ vào đó gần đầy phân hoai, dùng phân tằm tốt nhất để có tàn thuốc trắng sau nầy. Phân và đất chung quanh miệng lỗ được trộn đều, khỏa lấp hơi hơi trũng xuống một tí, để nước tưới đọng lại phần gốc được nhiều hơn. Tới đây, đem con thuốc non mỡn xanh mượt đã chuẩn bị từ lâu, tháo bỏ bầu ra, dùng bàn tay móc đất đặt con thuốc vào chính giữa lỗ, ngay hàng thẳng lối trông thật vừa ý. Khi đặt con thuốc xuống đất, không quên vỗ nhẹ mặt đất chung quanh chân cây thuốc cho thật chặt chịa, làm như thế mới giữ gốc không chao ngã khi tưới nước và cũng để ngăn chận, phát hiện kịp thời con trùn con dế, nhụi ủi làm trốc gốc…

Thời gian một tháng đầu, người ta rất bận biệu chăm sóc cây thuốc con thường xuyên. Tưới nước sương sương vào buổi sáng sớm và chiều tối, vì cây thuốc con chưa bắt rễ, dễ chao ngã lỏng gốc chết non. Nào lo bắt sâu từ lúc sáng sớm cũng như đợi chiều tối, lúc nầy loài sâu mới xuất hiện, rọi đèn tìm kiếm cho được những con sâu ở dưới đất bò lên ăn lá hoặc cắn sả ngang thân cây, thiệt hại vô cùng. Khi cây thuốc lá nẫy nở, lớn to bằng cái bát uống nước, rà thêm bột bánh dầu xa xa chung quanh gốc, thúc giục cây thuốc phát triển nhanh, sum sê nhiều lá dày đầy nhựa bên trong. Cũng vào thời kỳ nầy, cây thuốc con hay bị chết nhót, vì lý do già phân hoặc bị côn trùng đục gốc, phải lo dặm lại những cây thuốc hư để được kín hàng trông dễ coi, bảo đảm năng suất khi thu hoạch. Đến khi nào cây thuốc có chừng mươi lá, người ta bẻ tỉa vài ba lá nằm sát gốc, mỡ lối thoáng mát thông gió cây thuốc khỏi nục, hầm hơi… Mớ thuốc lá nầy đem về rải trong nong phơi lúa hay ngay trên sân gạch phơi khô, gọi là “thuốc rải”, thuốc rải lá nhỏ và mõng chất nhựa chưa có, nên khi hút lạt nhách, dỡ là lẽ tất nhiên. Nhưng là phần ưu tiên dành cho nhà trồng thuốc, loại ngon nên hình không dám đụng tới, để dành bán được giá cao, thành thử mới có câu: “thợ rèn ăn dao lụôc” là như thế. Đến khi cây thuốc nẫy nở lớn ra to bằng miệng thúng, người ta túm gọn các lá thuốc chụm lại, dùng ghim tre xuyên thủng qua từng lá và cắm xuống đất. Dụng ý giữ cho các lá thuốc khỏi bị dập trong lúc vô thêm phân và tém vun đất vào gốc, xong việc rút cây ghim ra, trả tự do cho cây thuốc bình thường trở lại. Kể từ đây, cần tưới nước thường xuyên để chất đạm trong phân thấm ra, cây thuốc hấp thụ được sung mãn cho lá lớn và dày, chứa đầy nhựa rờ tay vào rít rịt. Mọi nổ lực dồn vào công tưới nước hàng đầu. Từng cặp nam nữ khỏe mạnh với đôi chân dẻo dai, bờ vai chai lì bền sức, mới chịu đựng lâu dài bên đôi gàu gánh đầy ngập nước vừa mới múc ở giếng cạn, chạy nhịp nhàng vào từng hàng thuốc, nghiêng miệng gàu đổ xòa tưới ướt đẩm cả một vùng mát rượi. Khi cây thuốc lên cao ngang đầu gối, bẹ lá sum sê, cây nọ giáp lá cây kia là lúc cần chần đọt cho cây thuốc “tức” nẫy nhiều nhánh con. Người ta lặt bỏ bớt mầm yếu, chỉ chừa lại vài ba mầm mạnh nhất. Những nhánh thuốc nầy là phần chính, nên nhà chuyên môn dồn hết mọi sở trường canh tác vào lúc nầy để đạt thành quả mong muốn, sau nhiều ngày công lao vất vả, khó nhọc. Phải tận dụng vào các yếu tố chính, mà cây thuốc cần hấp thụ: đạm chất của phân tro, nguồn nước tưới và ánh sáng của nắng ấm cuối xuân, chuyển sang qua hạ. Đợt thâu hoạch đầu tiên là các lá thuốc chung quanh gốc sau khi chần đọt, lá to nhất ngã màu hơi hơi sẫm vàng, nhiểu mặt và nồng nặc mùi nhựa thuốc. Toàn bộ lá thuốc dưới gốc trảy hết, gánh về nhà xâu thành từng xâu gọi là “thuốc lồng ống” đầu mùa. Sau đó vô thêm phân, rà thêm bột bánh dầu và cuốc sả hàng, bang chải hết phần đất của vồng xuống rãnh, tưới nước theo định kỳ giữ độ ẩm ướt, không để hốc khô khan, làm mất năng suất. Thuốc lá từ đây cắt về gọi là “thuốc cơi”. Thuốc cơi có nhiều loại: cơi nhất, mỗi cây thuốc cắt được 2 hoặc 3 nhánh, cơi nhì số nhánh tăng lên gấp đôi, và có khi cắt được cơi ba, số nhánh càng tăng lên hơn rất nhiều.

Thuốc lá thu hoạch về, còn cần phải qua nhiều giai đoạn biến chế. Hoặc làm thành thuốc lá xâu giữ nguyên lá, hoặc làm thành thuốc rê (thuốc xắt). Với loại thuốc xâu, thì dùng cây “lòi” được làm bằng tre chẻ nhỏ, vót trơn tròn hột xoài, chiều dài 2 thước, hai đầu mứt nhọn và dún lại chia ra làm hai. Người ta xâu thuốc lồng ống, nơi đầu cộng theo bề ngang của cuống lá, các lá thuốc được thúc sát sít gần nhau. Còn thuốc cơi, trước hết dùng con dao nhíp tiện nhánh thuốc, chẻ tánh bỏ đi một nửa để dễ xâu lại như thuốc lồng ống. Tất cả dây thuốc xâu xong, cột vào cây róng, đem gát trên giàn trong khu trại trống trải phơi hóng gió, tránh nắng làm cháy hóp, khô dòn… Khi thấy lá thuốc khô rồi, mới đem ra ngoài trời hong qua và lấy sương cho lá thuốc mềm dịu, vút sửa từng lá xòe ra thẳng nếp. Mỗi dây thuốc như thế, người ta bẻ gấp thành 4 cở dính liền với nhau và cột lại trở thành “xấp thuốc”. Người ta lấy thùng bằng gỗ, trống miệng và không đáy để nhận thuốc vào, trở đầu nhau để đầu cộng xây ra hai bên hông. Thùng thuốc đầy được ép chặt nhờ dùng sức đòn bẫy ép xuống, thành một khối dẽ dặt, gọn ghẽ vuông vứt trông rất đẹp mắt. Thuốc ép xong, còn được bao bọc bên ngoài bằng lớp giấy xi măng và mo cau, thêm nhiều tấm nẹp bằng tre, để bó lại thành bó thuốc chắt nịch nhờ hai nụt lạt bó hai đầu. Từng bó thuốc cần phơi khô thêm phần cộng ngoài trời nắng, vì trước đây phơi trong trại chưa khô thấu, sâu mọt có thể phát sinh, gây thiệt hại. Với loại thuốc rê, người ta tước bỏ phần cộng lớn của lá thuốc lúc còn tươi, sắp chồng các lá thuốc thành một xấp, cuốn cho thật chặt thành một cuộn tròn. Tất cả chất thành một đống trong nhà, ủ lại vài ba ngày cho đến khi nào thấy lá thuốc ngã qua màu vàng, mới đem ra xắt thành sợi thật nhỏ. Bàn xắt thuốc rê kết hợp bằng một tấm gỗ thật nặng, dùng làm đế. Tra dựng đứng vào đế một tấm gỗ khác, trên đó có khoét một lỗ tròn. Đặt từng cuốn thuốc qua lỗ, tay cầm cán dao thái nhấn xuống dỡ lên liên hồi nhịp nhàng, từng sợi thuốc rơi rải đều đặn, theo sự điều hòa khéo tay của người thợ, làm việc không biết mệt mõi… Thuốc sợi xắt ra, trãi canh trên tấm vĩ đan bằng tre, bưng ra phơi trực tiếp ngoài trời nắng. Rồi cũng lấy sương cho sợi thuốc dịu mềm, phân cở và bắt thành “bánh thuốc rê” hay “cây thuốc rê”, tùy theo cách gọi có khác, nhưng đều được ưa chuộng như nhau. Thuốc rê có loại giữ nguyên màu vàng nguyên thủy tự nhiên, trông cũng hấp dẫn lắm chứ. Nhưng còn có loại được tẩm cho sậm màu và thêm độ nồng thơm nhiều hơn, còn tùy thuộc vào giới tiêu thụ đặt hàng, mà nhà sản xuất thỏa mãn cho vừa lòng nhau.

Đã đề cập đến thuốc lá Quảng Nam, mà không xuyên qua đó, đi sâu vào đôi chút bản chất người nông dân của quê hương, có lẽ mất đi cơ hội. Vốn đã quá giản dị từ lối ăn mặc, thậm chí đến cách uống, lại càng thấy đơn sơ đạm bạc nhiều hơn, không ngoài nồi nước chè. Phải uống cho được bát nước chè tươi nóng hổi, hớp từng ngụm, nuốt ừng ực mới thấy đã cơn khát. Và hút thuốc, một nhu cầu không thể thiếu trong sinh hoạt hằng ngày. Kích thích tố của khói thuốc làm quên đi cơn mưa sa, gió lạnh. Tăng thêm phần hăng say làm việc không mệt mõi, nhờ có điếu thuốc giải khuây: “xưa bày nay bắt chước”, người ta thường nói với nhau như vậy đó. Thời trước trồng và hút thế nào, thì nay nối nghiệp mà làm theo, không để mai một, mất gốc. Ông bà ngày xưa hút thuốc nguyên lá, vẫn sống lâu trăm tuổi, không thấy ung thư, sưng phổi chi cả, vì trong đó không có pha chế hóa chất độc hại, như các loại thuốc cao sang của hãng nầy, hãng nọ. Nếu có ai đó, đem biếu cho người nông dân một bao thuốc và một xấp thuốc lá, lẽ dĩ nhiên xấp thuốc được người nông dân vui vẻ nhận lấy, vì cho đấy chính là cái quí của quê hương, có giá trị cao đẹp về mặt tình cảm, gắn bó với nhau thật tình nhiều hơn. Họ tìm trong đó cái say vô hại, cảm khoái theo làn hơi khói thuốc của quê hương mình, một cách tin tưởng và đầy hãnh diện. Điều đó nói lên được bản chất tự tin, cần kiệm, không xa hoa phung phí một cách vô ích. Cũng không để rơi vào ảnh hưởng xấu, gạc ra mọi chi phối thúc giục đòi hỏi đua đòi quá đáng. Không để mất bản tính tự chủ cao quí, lương tâm bẩm sinh trong trắng bị vẩn đục. Ngăn ngừa và loại trừ mọi sự cám dỗ sa đọa, để khỏi lệ thuộc vào đồng tiền, một yếu tố cần, nhưng quá đặt nặng sẽ trở thành mù quáng, hành xử cạnh tranh với nhau mất hết tình nghĩa trong cuộc sống hằng ngày. Vẫn biết rằng: “trung ngôn thì nghịch nhĩ”. Nhưng khi tranh luận thì rất thẳng thắn, phê bình trực tiếp một cách vô tư, không vị nể, bày tỏ thái độ dứt khoát để tránh hiểu lầm, khi cần góp ý xây dựng một vấn đề mắc mứu, cần phải nói ra sự thật. Trong tinh thần đó, không chủ tâm lợi dụng ai, và cũng không đời nào chịu thua để bị lợi dụng. Thương quá quê hương Quảng Nam ơi! Quê hương của Tiền Nhân giàu lòng nhân bản và tấm lòng đôn hậu, hiền hò.


Đoàn Ngọc Nam



Hội Trùng Dương. Hoàng Oanh, Thanh Lan, Thanh Tuyền

 

 

______________________________________________________





Trang Quảng Cáo



kmd-content

Xin liên lạc:

Broker An Nguyễn DRE 00847066. Tel: 714-636-2299

Quý đồng hương cần mua nhà, bán nhà, chung cư, shopping center, chăm sóc nhà cửa (Property Manager)

Quý chủ nhà gặp khó khăn, mượn tiền hoặc đầu tư sinh lợi. Xin mời đến với Ana Real Estate.

Quý vị có bằng địa ốc tiểu bang California, mời về cộng tác với Ana Real Estate, nếu có kinh nghiệm càng tốt. Nếu không sẽ được huấn luyện một cách cẩn thận để trở thành chuyên viên địa ốc chuyên nghiệp.

Quý đồng hương muốn thành công hơn trong cuộc sống, muốn biết cách trang trí nhà cửa hợp với hướng và tuổi của mình. Xin mời đọc bộ 3 quyển sách phong thủy của tác giả Nguyễn Phúc Vĩnh Tung, đã được tái bản nhiều lần trong 10 năm qua. Sách có bán tại Ana Real Estate: Phong Thủy và Cuộc Sống Hôm Nay, Phong Thủy- Bí Quyết Để Thành Công, Cẩm Nang Phong Thủy áp dụng cho nhà ở và cơ sở thương mại.

Quý đồng hương muốn biết những chiến tích lẫy lừng của QLVNCH, xin mời đôc bút ký chiến trường Chinh Chiến Điêu Linh của Kiều Mỹ Duyên. Sách có bán tại văn phòng Ana Real Estate. Giá $20 + $5 shipping trong nước, ngoài nước $10. Cựu quân nhân và những người yêu lính sẽ có một giá rất đặc biệt.


Quí vị ở các tiểu bang xa

Quí vị H.O. sẽ hay đã nghỉ hưu

Muốn về sống ở Nam Calif. Nắng Ấm (Little Sai Gon, Orange County)

Muốn mua một căn nhà vừa ý, hợp với túi tiền


Xin liên lạc:

Ana Real Estate

Ana Funding, Inc.


Kiều Mỹ Duyên

(714) 636-2299

kieumyduyen1@yahoo.com

Sẽ được hướng dẫn và giúp đỡ tận tình

Quí vị sẽ có được căn nhà vừa ý




*




blank



blank


blank


11031 Acacia Parway

Garden Grove Civic Center

Garden Grove, CA 92840




Chuyên mọi dịch vụ về Răng


Người Lớn, Trẻ Em

B
ền, Rẻ, Đẹp

Uy Tín


Liên lạc lấy hẹn
:

D.D.S Ho
àng Anh

(714) 724-5699

Cindy Tr
ần

(714) 724-5799


(nói xem QC ở BVN sẽ được discount)

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
26 Tháng Ba 201412:00 SA(Xem: 5283)
Điều này tôi đã có lời thưa với bạn đọc ở đầu sách
19 Tháng Hai 201412:00 SA(Xem: 6493)
Tống Biệt Hành của Thâm Tâm được báo Tiểu Thuyết Thứ Bảy đăng năm 1940. Chỉ hơn một năm sau, nó đã được Hoài Thanh chọn đưa vào tuyển tập Thi Nhân Việt Nam
25 Tháng Mười Một 201312:00 SA(Xem: 9241)
Giờ đây các quý bà đã không còn phải tị nạnh với cánh mày râu khi đã có dịch vụ massage yoni chỉ phục vụ riêng chị em.
17 Tháng Mười Một 201312:00 SA(Xem: 12593)
Hồi ở tuổi 15, tôi có đọc được một số thơ của tác giả Huy Phương đăng trên tuần báo “Đời Mới” ấn hành tại Sài Gòn từ 1951 đến 1955, trong đó có bài thơ nhan đề “Cát Lạnh”
04 Tháng Mười Một 201312:00 SA(Xem: 6482)
những người công nhân (CN) tại các khu công nghiệp, khu chế xuất tại Hà Nội rất khó khăn và bấp bênh