DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
1,705,229

Mùa Xuân Trở Lại - Sa Giang Trần Tuấn Kiệt

10 Tháng Năm 201312:00 SA(Xem: 9945)
Mùa Xuân Trở Lại - Sa Giang Trần Tuấn Kiệt

Mùa Xuân Trở Lại



 

http://2.bp.blogspot.com/-QmCs3a-XJkY/T5O__QqkYlI/AAAAAAAAAEc/iqb31PJPLvk/s320/IMG_0326.JPG

 

 





 


trần tuấn kiệt

 

Ngày giáp Tết ở Sài Gòn khí hậu nóng ran ran. Tôi đến Linh ở đường Nguyễn Thiện Thuật để nhờ anh ta giúp vài chuyện liên quan đến công việc dịch thuật.

Trước nhà Linh có hai người đàn bà Trung Hoa bán khoai lang nướng. Tôi mua hai củ khoai tím dương ngọc ăn rất thơm ngon. Ngồi xuống xe nước mía, tôi hỏi bà chủ là Linh chừng nào về. Bà ta bảo cậu ấy mới đi uống cà phê đâu đó. Bác ngồi đợi, không bao lâu Linh sẽ về. Ít khi nào Linh đi đâu vì bà mẹ bắt anh ta coi nhà không cho ra ngoài. Tôi cười, bỗng dưng Linh đã thành "bác sĩ" rồi.


***


Cách đây khoảng gần 40 năm, đây là con đường thân thương của tôi nhất. Tôi ở đậu để đi học trong xóm ở đường Hai Mươi, bây giờ đổi tên là Điện Biên Phủ. Lịch sử đã thay đổi hết. Và lớp trẻ như Linh lớn lên sau 75 không còn biết gì về những người tăm tiếng trước kia nữa.

Con đường này trước 75 có rất nhiều quán cà phê văn nghệ. Thời đó quán nào cũng vang lên bài Sang ngang của Đỗ Lễ. Bọn thanh niên cứ quây lấy các cô gái xinh xinh và lãng mạn, rồi suốt ngày yêu cầu quán cho nghe, hết sang sông thì sang ngang... Xuyên qua đường này đến Phan Thanh Giản, tôi thường đi với người bạn cùng quê là dân Sa Đéc lên, bạn học từ lớp ba, lớp tư tiểu học. Hắn lên Sài Gòn trước và gặp tôi trong quán cà phê vỉa hè ở đó. Hắn bảo:

- Tôi có đọc anh trên báo Phổ Thông. Anh có biết Đàm trường viễn kiến của ông Nguyễn Đức Quỳnh trong hẻm gần chùa đó không?

- Không.

- Ở đó, ngày nào cũng nhiều người tụ tập nói chuyện xôm tụ lắm.

Lúc này tôi (Sa Giang) và Hàn Giang Dương Thành Long và anh Mẫn bút hiệu Giang Châu, cả 3 thành lập thi đoàn Tam Giang; sau có thêm Chương Đình Thu (Bạch Lộ) nữa. Bọn trẻ chúng tôi thời đó mê thơ văn quên cả ăn cơm, thường thì chỉ lấy cà phê thuốc lá làm thức ăn chính.

Hắn dẫn tôi vào nhà cụ Nguyễn Đức Quỳnh, căn nhà nằm ngang chắn ở cuối con đường hẻm rộng. Thường khi có xe bộ trưởng Công dân vụ Ngô Trọng Hiếu vào đó.

Cụ Quỳnh là cố vấn của ông Hiếu. Tôi nhớ hôm đó cụ Quỳnh đang ca ngợi tranh Nguyễn Trung, cho họa sĩ này là người vẽ ngựa giỏi nhất. Cũng không ngờ trong buổi đầu tiên đến, tôi gặp nhiều người đã nghe danh trên văn đàn ở đó. Lý Đại Nguyên như đệ tử ruột của cụ Nguyễn Đức Quỳnh cùng Duy Sinh là con cả cụ Quỳnh, đang lý luận, tranh luận sôi nổi về vấn đề văn hóa mới và văn hóa dân tộc.

Ban đầu tôi ngỡ tất cả cùng nhóm nhưng không phải: Duy Lam và Thế Uyên thường bài bác tranh Tạ Tỵ, Duy Sinh lại có vẻ chống lại bố là cụ Quỳnh với tư tưởng hiện sinh mới nhập vào Việt Nam đang cùng nhóm Sáng Tạo do Mai Thảo làm chủ súy, có mặt rất nhiều người như Hoàng Bảo Việt, Hồ Nam, Thanh Tâm Tuyền, Trần Thanh Hiệp, Tô Thùy Yên và Mai Sử Giương tức Nguyễn Nghiệp Nhượng...

Hôm ấy là ngày đầu xuân nên có bánh mứt Tết. Ngồi cạnh tôi là Trần Dạ Từ bút hiệu Hoài Nam, dường như đã xuất bản quyển thơ Hương cau quê ngoại. Nhà nhiếp ảnh Nguyễn Cao Đàm đang phàn nàn về cái giải thưởng hạng nhất quốc tế chưa được đi lãnh vì nhà nước bắt đóng thuế. Phần nhiều ở đó là các nhà văn miền Bắc di cư 54 vào Nam thời Đệ Nhất Cộng Hòa Ngô Đình Diệm.

 

ttt_0

thanh tâm tuyền


Cụ Quỳnh nói dõng dạc:

- Tôi bảo đảm anh em cứ tự do phát biểu, cả chỉ trích chính quyền. Các anh em sẽ không hề bị hỏi han bắt bớ gì cả khi ở nhà này trở về.

Tất nhiên cụ Quỳnh đã có bảo đảm của Ngô Trọng Hiếu, một ông bộ trưởng quyền uy đứng vào hàng thứ 3 chỉ sau Ngô Đình Diệm và Ngô Đình Nhu thời đó. Cho nên anh em văn nghệ tranh luận nhau quyết liệt, nhất là nhóm Sáng Tạo có Duy Thanh và nhóm Văn Hóa Ngày Nay, hậu thân của Tự Lực Văn Đoàn, với Thế Uyên và Duy Lam là hai kiện tướng.

Dương Nghiễm Mậu, Trần Dạ Từ, Hồ Nam... phát biểu hầu như thao thao bất tuyệt.

Đã gọi là Đàm trường viễn kiến thì tất mọi khuynh hướng, mọi tư tưởng văn hóa tôn giáo chính trị nghệ thuật đều được đem ra mổ xẻ thẳng thừng giữa các nhà văn hóa mới đầy nhiệt huyết. Chẳng bao lâu, cái lò luyện người với tư tưởng tổng hợp, gọi là Tổng thức vận đó tiêm nhiễm vào tôi hồi nào không hay. Có lần mọi người đề cập đến Bùi Giáng, cho là một hiện tượng lạ. Cụ Quỳnh nói Bùi Giáng là Lão tử thời nay. Tôi chơi thân và hiểu Bùi Giáng nên không đồng ý với nhận xét này. Tôi về ghé kể cho Bùi Giáng nghe. Ông cười cười lôi tôi ra khỏi nhà, nói:

- Mình đi ăn tiết canh vịt ở Ngả Bảy đi.


blank

duyên anh


Rồi ông đem chiếc xe Mobylette ra chở tôi đến Ngả Bảy bây giờ là đường Lý Thái Tổ gần Ngả Sáu Chợ Lớn, nơi đó bày đủ các hàng ăn uống nhậu nhẹt. Lúc này Bùi Giáng còn làm giáo sư dạy ở trường Tân Thanh, có cả nhà viết sử Thiên Giang, có cả triết gia Đệ tứ là Tam Ích sau dạy Pháp văn, nghiên cứu viết về hiện sinh và Phật giáo. Những người này là thày tôi ở trường Tân Thanh. Lúc đó tôi theo Nguyễn Vỹ mưu sinh và hằng ngày vào nhà cụ Lê văn Trương ở Ngả Tư Quốc Tế chơi. Có lúc Trầm Tử Thiêng từ Khánh Hội cũng qua chơi. Cả Thanh Quang sau chịu ảnh hưởng Phi Lạc sang Tàu của Hồ Hữu Tường, cùng bà Trúc Lâm Nương làm giáo chủ đạo Hồng Môn ở Vạn Kiếp (Gia Định)

Đi du xuân mà ăn tiết canh thì tôi không thích nhưng chìu Bùi Giáng nên tôi cũng đi theo. Cạnh cái quán tiết canh đó là quán chị Lệ Liễu. Chị mở quán ca nhạc gần đó, bày sân khấu nhỏ để ai muốn lên mà ca hát ngâm nga suốt đêm. Đây là quán nổi tiếng nhất, là nơi ăn chơi một thời: đại đức Trí Minh, bạn của Vũ Anh Khanh, lúc chưa đi tu cũng thường đến đây vừa nhậu, vừa hát và ngâm thơ. Ông thường dẫn theo Mặc Tưởng và Thùy Dương Tử. Tôi cũng muốn cùng Bùi Giáng tạt vào quán Lệ Liễu chơi nhưng ở đây "quá bụi" không thích hợp với ông nên thôi...

Trời xuân rộn rã, tôi vừa uống chút bia thấy ngà ngà. Nhìn qua bên kia đường, một dãy nhà dọc Lý Thái Tổ đang bán đủ loại hàng hóa, máy móc như mọi con đường khác. Phía sau lưng dãy nhà mới xây này ngày xưa bãi cỏ mọc vô tội vạ, con đường đó vào sâu hơn là nơi "cát cứ" của ban văn nghệ Địa phương quân do Đại úy Tô Công Biên cai quản. Tôi không nhớ rõ lúc này Du Tử Lê là thiếu úy hay trung úy cũng ở đó. Hằng ngày Du Tử Lê dẫn ca sĩ lên đài phát thanh Quân đội nơi có Đại tá Cao Tiêu, Tô Kiều Ngân, Tô Thùy Yên, Tường Linh và Phan Bá Thụy Dương thường có mặt. Đó là Cục Chiến tranh tâm lý ở ngay cạnh Sở thú.


tranthinhaca

nhã ca



Khi ấy tôi đang viết báo cho Phổ Thông, trong Tao Đàn Bạch Nga của Nguyễn Vỹ. Một hôm Đại tá Phát (Nguyễn Tấn Phát), người đã từng là bác sĩ riêng của ông Ngô Đình Diệm, bảo tôi vào lính văn nghệ Địa phương quân. Ông Phát cũng gia nhập Tao Đàn Bạch Nga với Thu Nhi, Minh Đức Hoài Trinh, Tuệ Mai, Nguyễn Thu Minh, Bạch Yến.

Thế là tôi vào ban văn nghệ Địa phương quân, có nhiệm vụ viết "sa pô" cho ca sĩ giới thiệu các bài hát. Ban văn nghệ này rất nổi tiếng, người điều khiển là anh Nguyễn Hữu Sáng, em ruột Nguyễn Hữu Thiết. Anh là người điềm đạm, ít nói và có tài.


 

blank



Thời ở Địa phương quân, tôi biết Lam Phương, anh hiền lành, ít nói nhưng hay vào trại trễ, thường bị phạt chạy vòng sân. Cái thân hình bệ vệ của Lam Phương lúc bị Đại úy Tô Công Biên phạt chạy vòng sân khiến ai cũng tức cười. Ngày nào mọi người cũng tập dượt ầm ĩ cả trại. Sáo có Nguyễn Đình Nghĩa, còn Khả Năng, Phi Thoàn là hai cây cười rôm rả nhất. Anh hề nổi tiếng chịu chơi nhất, hễ buổi sớm lôi nhạc cụ ra thấy thiếu món nào thì y như cứ bắt anh ta phải "đi chuộc" ở tiệm cầm đồ về là có ngay. Đó là danh hề Thanh Việt. Thêm cả Tùng Lâm nữa. Cũng một ngày Tết khác sau 75, tôi gặp Khả Năng ở rạp Rex thì anh vui vẻ nói: "Mới ở trại cải tạo về". Sau đó nghe đâu anh trốn qua Thái Lan hay Mã Lai rồi mất tăm hơi luôn.


***


phamthienthu-tai-quan-hoa-vang1

phạm thiên thư


Tôi ngồi với Bùi Giáng mà nhớ tới những ngày cùng Du Tử Lê ở ban văn nghệ Địa phương quân, sau tôi bị chuyển qua Hậu bị quân đưa vô Rừng Sác rồi tôi biến luôn không vào trại nữa. Bùi Giáng gọi thêm rượu rồi ra ngoài, lát sau có người cầm vào hai dĩa bánh ướt to tướng. Bùi Giáng nói:

- Ăn đi. Anh còn vào Đàm trường viễn kiến không?

Tôi vừa ăn vừa lắc đầu:

- Viết báo với Chu Tử lo kiếm cơm. Từ ngày cụ Quỳnh mất tôi không tới đó nữa.

Bùi Giáng hỏi:

- Chu Tử có tốt không?

- Tốt, vui với anh em lắm. Có Hồ Nam, Trần Dạ Từ, Duyên Anh làm ở đó nữa, nhất là Tú Kếu.

Rồi tôi hỏi:

- Ông có đọc thơ Tú Kếu?

Bùi Giáng trả lời:

- Tú Kếu làm thơ lục bát hay lắm. Còn thơ đen thì không có đọc.

Sau đó tôi nói với Chu Tử lấy tập sách kiếm hiệp của Ngọa Long Sinh là Kim kiếm điêu linh do Bùi Giáng dịch đưa vào báo Sống. Sau 75, mọi sự đều thay đổi. Bạn tôi Trầm Tử Thiêng qua Mỹ viết bản trường ca Áo dài Việt Nam tôi được nghe một lần, rồi anh mất bên đó.

Mùa xuân này tôi chợt có dịp trở về con đường hẻm Bàn Cờ cũ gần nhà cụ Quỳnh, nơi cư xá Đô Thành có trường Tân Thanh xưa, nay đã biến thành khách sạn. Đi sâu vào cư xá Đô Thành, tôi từng vào thăm chị em Khánh Ly ở một căn gác nhỏ dường như mướn trong đó. Thấy tôi đến, cả hai ngó nhau cười như không tiền đãi cà phê đen nữa. Em gái Khánh Ly rất đẹp, lần nào tôi đến cũng nói: Anh Kiệt ngâm thơ cho em nghe đi. Sau này cô lấy Văn Quang, hiện anh vẫn còn ở lại Việt Nam...


bg_1

bùi giáng


À quên, nhắc lại ban văn nghệ Địa phương quân, anh em văn nghệ kẻ còn người mất. Vừa rồi xem băng Thúy Nga Paris, thấy có chương trình về Lam Phương. Nhưng anh ấy nay đã già, bị tai biến mạch máu não, tay phải không còn đàn được nữa. Nhớ tới Lam Phương ngày nào với hàng trăm bản nhạc đi vào lòng người. Thật buồn cho số phận tài hoa của một nhạc sĩ ngày nào...

Khi tôi làm báo Sống, thỉnh thoảng Khánh Ly ghé chơi. Chúng tôi hay ngồi ăn hủ tiếu ở quán Tàu đường Gia Long. Lúc đó, ghế chủ tịch đại diện sinh viên Văn khoa là Phạm Quốc Bảo, có cả Phạm Quân Khanh, Ngô Vương Toại giúp sức... Thêm nhiều anh em khác như Cung Văn Nguyễn Vạn Hồng, nhà thơ nữ Hồng Khắc Kim Mai ở Văn khoa thường lui tới nhà tôi. Chúng tôi vẫn hay ngồi quán Chung Nhuận Hi bên hông Lê Thánh Tôn.

Ngày đó trong khuôn viên đại học Văn khoa có dựng một gian nhà gỗ nhỏ của nhóm họa sĩ trẻ gồm Mai Chửng điêu khắc, Nguyễn Trung, Nghiêu Đề, Hồ Thành Đức... Căn nhà gỗ này do Nguyễn Trung và Hồ Thành Đức xin được trong Không quân đem về dựng lại. Hằng ngày Nguyên Khai và Nguyễn Thành Nhơn đến điêu khắc chơi và thoạt tiên cũng là chỗ ngủ của Nguyễn Nghiệp Nhượng và Cù Nguyễn.

Sau 75, khi qua đường Lê Thánh Tôn, tôi nhớ lại cái quán cà phê cũ đã thay mới, các cây điệp cội rất lớn, thân cây bị cưa cụt đã đâm ra thêm nhiều cành nhánh mới, có nhánh đã ra hoa...

Tôi đứng lặng nhớ về bạn bè hay gặp nhau ở đấy: Trần Lam Giang, Phạm Tài Tấn, Phạm Quốc Bảo và Bùi Ngọc Tuấn... nhớ tới các bạn họa sĩ, Khánh Ly, Nguyễn Thụy Long, Lam Thiên Hương thuở còn xuân sắc tươi đẹp. Bây giờ Lam Thiên Hương trở thành bà ngoại già thường dắt cháu ngoại đến cung văn hóa Lao động chơi.

Đường Lê Thánh Tôn và những cành điệp cũ gợi cho tôi rất nhiều về lịch sử của một thời. Nay mùa xuân trở lại, con đường vẫn rộn ràng xe cộ, khách nước ngoài đi lại dập dìu.

Cả mấy chục năm nay ở Sài Gòn mà tôi cứ quanh quẩn mãi Thị Nghè như một thằng mán không biết gì về nhiều sự đổi thay. Năm 2005 Phan Bá Thụy Dương lần đầu tiên về nước ghé thăm tôi, hai đứa mới trở lại nơi đây nhìn sang Pagoda cũ với tâm trạng ngậm ngùi. Cũng chính từ gốc phố nhộn nhịp này, tôi và Thụy Dương đã làm 2 bài thơ tưởng niệm Hoàng Trúc Ly.

 

blank

nghiêu đề


***


Tôi đang ngồi tư lự, quẩn quanh lộn xộn những kỷ niệm xưa, thì Linh và San Hà đi đâu trở về. Linh mời:

- Vào nhà chơi đi anh.

- Thôi mình ngồi uống nước mía. Anh có việc nhờ em.

San Hà nhắc:

- Từ ngày chị Huệ Thu ghé thăm, anh bị trợt thang gác đến nay vẫn cũng chưa lành sao?

- Chị Huệ Thu là người có lòng tốt. Nghe nói chị tửu lượng cao. Trùng Dương không những viết truyện hay mà uống rượu cũng cừ lắm. Tú Trinh cũng vậy. Có lần Tú Trinh ghé nhà không gặp, nói với con gái anh sẽ chở anh đi nhậu. Những người bạn trước đều rủ anh nhậu cả, chỉ có em bảo anh thôi hút thuốc.

 

tcs_4_0

khánh ly, trịnh công sơn



- Anh bị bệnh, hút nhiều quá làm sao du xuân. Sao cây hải đường năm rồi anh không giữ lại?

- Phải, cây hải đường cành lá xum xuê đẹp lộng lẫy. Phạm Cung xuống xem nói đó là đại hồng trà, hái lá nấu làm trà xanh uống ngon lắm. Nhà Hồ Hữu Thủ rộng rãi, năm nay anh định mua tặng anh ấy một cây hải đường, nhà mình chật hẹp không trồng lâu được.

San Hà chở tôi trên chiếc xe Honda thời tiền sử chậm chạp, tôi nói:

- Chạy cẩn thận thôi, coi chừng đụng người ta đấy.

San Hà cười:

- Không sao đâu. Để đó em chạy an toàn chở anh đi xem hoa.

- Anh nghe nói trong Tao Đàn có dựng đền Hùng vương, xem hoa xong rồi ta vào lễ đền Tổ nghe.

Rồi San Hà cho xe rẽ qua cửa Tây Sài Gòn đi về phía bùng binh. Chợ hoa chỗ ấy thật đông đúc: hải đường, dạ lý và muôn hồng nghìn tía đua nhau khoe sắc mừng mùa xuân mới. Thân hữu của tôi giờ đây kẻ còn người mất, thất lạc bốn phương. Với tôi họ mãi mãi là những cánh hoa xuân làm đẹp cho đời, cho nền văn hóa Việt tộc.



Sa
Giang Trần Tuấn Kiệt


Thơ Trần Yên Hòa, Nặng tình với Quê Hương - Bích Huyền, đài VOA


_____________________________________________________





Trang Quảng Cáo



qc_0-content


qc_1-content


Quí vị ở các tiểu bang xa

Quí vị H.O sẽ hay đã nghỉ hưu

Quí vị từ VN mới sang định cư ở Mỹ

Muốn về sống ở Nam Calif nắng m

(Little Sai Gon, Orange County, Los Angeles)

Muốn mua một căn nhà vừa ý, hợp với túi tiền


Xin liên lạc:


Marvin Tran


(714) 768-8810



Sẽ được hướng dẫn và giúp đỡ tận tình

Quí vị sẽ có được căn nhà vừa ý


*



blank



ha_1-content


hoang_anh_1-content


11031 Acacia Parway

Garden Grove Civic Center

Garden Grove, CA 92840




Chuyên mọi dịch vụ về Răng


Người Lớn, Trẻ Em

B
ền, Rẻ, Đẹp

Uy Tín


Liên lạc lấy hẹn
:

D.D.S Ho
àng Anh

(714) 724-5699

Cindy Tr
ần

(714) 724-5799


(nói xem QC ở BVN sẽ được discount)
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
19 Tháng Năm 20186:18 CH(Xem: 54)
Trên diễn đàn họ gọi Trần Vàng Sao, Tô Nhuận Vỹ (Tổng biên tập TC Sông Hương) là ‘bọn tay sai của địch…”
15 Tháng Năm 20186:49 CH(Xem: 128)
Tháng Năm, 1969, tuần báo Khởi Hành, cơ quan ngôn luận của Hội Văn Nghệ Sĩ Quân Đội, số 1
09 Tháng Năm 20187:20 SA(Xem: 210)
Tên thật: Huỳnh Văn Hiến. Nơi sinh: Đà Nẵng. Năm sinh: 1942. Năm mất: 1995
05 Tháng Năm 20189:32 SA(Xem: 320)
bìa Uyên Nguyên. kỹ thuật typesetting Trần Yên Hòa. nhà xuất bản Bạn Văn Nghệ. phần phục lục: thơ Luân Hoán giới thiệu TYH
04 Tháng Năm 20189:15 SA(Xem: 223)
Sinh năm 1943 tại Bình Định. Trước năm 1975 là giáo sư Việt văn tại Khánh Hòa. Các tác phẩm đã in: - Những tháng năm cuồng nộ...