DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
1,800,147

Đạo và thằng gian - Trần Yên Hòa

23 Tháng Năm 201612:00 SA(Xem: 8893)
Đạo và thằng gian - Trần Yên Hòa

Đạo và thằng gian

blank

 

 


Tôi về Mỹ Tho lần này với ý định quyết tâm tìm thăm mộ cụ Nguyễn Đình Chiểu. Sao trong đầu óc tôi từ trước đến nay vẫn cứ nghĩ rằng, ở Mỹ Tho có cái trường trung học to lớn tên Nguyễn Đình Chiểu, đã trải qua mấy mươi năm, từ thời Pháp thuộc đến thời VNCH, nay đến thời xã hội chủ nghĩa, ngôi trường vẫn không bị tước bỏ tên. Nên tôi cứ ngỡ ông đồ Chiểu sinh quán tại Mỹ Tho, đúng là cái chắc rồi chứ gì.

Nguyễn Đình Chiểu là một tác giả viết ra truyện thơ Lục Vân Tiên để đời, mà từ ngày tôi còn học trung học đệ nhất cấp, trong giờ cổ văn, thầy giáo bắt tụi tôi phải học thuộc lòng. Mỗi tối, tôi thường ra hàng hiên trước nhà, ê a tụng mấy câu thơ khởi đầu cho truyện Lục Vân Tiên:

Trước đèn xem truyện Tây minh,
Gẫm cười hai chữ nhơn tình éo le.

Hỡi ai lẳng lặng mà nghe,
Dữ răn việc trước lành dè thân sau.

Trai thời trung hiếu làm đầu,
Gái thời tiết hạnh là câu trau mình.


Đó là những lời thơ giáo khoa thư mà cụ đồ Nguyễn Đình Chiểu đã buộc cột vào lòng tôi từ những tháng năm thơ ấu: Trung, Nghĩa, Tiết, Hạnh...Mặc dù lúc đó tôi còn quá bé nhỏ, chưa hiểu hết ý nghĩa của đoạn thơ.

Sau này lớn lên, tôi càng ngày càng thấy thấm thơ cụ Nguyễn. Thơ cụ tuy mộc mạc, bình dân nhưng sâu sắc quá. Mỗi câu chữ là một bài học khuyên người đời sống sao cho ra con người, cho có đạo nghĩa, nghĩa là thành người tử tế.

Tôi bắt gặp hai câu thơ sau đây của cụ Nguyễn lúc nào tôi chẳng hay, chẳng nhớ, hồi trung học, đại học, hay khi vào lính, đi tù, hay ra tù đạp xích lô, ba gát.

Đó là 2 câu:

Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm

Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà.



Image result for nguyễn đình chiểu


Hai câu thơ đã đi vào lòng tôi như một kim chỉ nam về nhân cách sống, cách xử thế ở đời. Mỗi khi gặp chuyện gì rắc rối về tinh thần, tôi vẫn đem hai câu thơ ra đọc đi đọc lại, để suy nghĩ, để dò hỏi lòng mình, thế nào là đạo, và thế nào là thằng gian và ai là thằng gian vậy?

Tôi suy nghĩ hoài, chỉ chữ Đạo không thôi cũng rộng quá rồi. Đạo phải chăng là trung, hiếu, tiết, nghĩa, là chí, nhân, dũng, thành, là mọi điều tốt đẹp, là chan hòa lòng vị tha, là nhân cách đạo đức của một con người. Còn thằng gian là ai, có thể nói đó là kẻ phản bội, thằng gian lận, kẻ hai mang, dối trá, lọc lừa. Danh từ dành cho những điều tốt đẹp rất nhiều và dùng cho thằng gian cũng không ít, cho nên tôi quyết chí cố tìm về quê cụ đồ, đễ khấn nguyện cụ cho tôi tìm hiểu ra thêm thằng gian là ai và đạo là cái gì. Có lẽ trước mộ cụ, tôi quỳ lạy và khấn, chắc cụ cũng rộng lòng chỉ cho một người không phải cùng quê ông, mà từ Quảng Nam xa lắc, nay phiêu lạc xa xứ tìm về nguồn cội, là tôi, biết được điều tôi cần biết.



Image result for thằng gian



Tôi đã trải qua bao thăng trầm của cuộc sống, từ một sĩ quan, bước xuống một thằng tù, rồi một cu li hạng bét.

Ở Mỹ, lao động trong những hãng xưởng chót bẹt với đồng lương rẻ mạt, nhưng tôi cũng cố lý tưởng hóa một điều, hãy giữ gìn nhân cách, cố nêu theo chữ đạo của cụ đồ Chiểu, bật thầy của tôi.

Cuộc sống xô đẩy tôi ngó lại từng bước thăng trầm của chính mình và những người chung quanh tôi, trong cùng hoàn cảnh.

Có nhiều tay cùng ra trường, cùng đeo lon thiếu úy, cùng quỳ xuống các sinh viên sĩ quan, cùng đứng dậy các tân sĩ quan, mới đó mà ra trường mấy ngày sau có đứa đã chết ngay giữa chiến trường. Cũng chỉ có mấy ngày sau, có đứa được ở lại trung đoàn, về sư đoàn, ở văn phòng này, văn phòng kia, rung đùi hút thuốc, cà phê, nói phét. Nghĩa là thế nào? Lúc đó nói là "con ông cháu cha" (COCC).

Cũng có thằng lội hành quân suốt ngày này qua tháng nọ, súng đạn oằn trên vai, ăn cơm gạo sấy mòn răng, đánh giặc suốt mùa mà chưa lên lon, chưa thăng cấp. Lại cũng có thằng ngồi ở văn phòng chưa đủ ngày đủ tháng, lại lên lon vùn vụt?

Thời gian đi qua cuộc chiến, chúng tôi ngóp ngỏi sống sót. Ngày đổi đời (hay ngày trời sụp, ngày đứt phim, ngày mất nước, ngày quốc hận...) còn mới rợi. Chỉ ngày sau thôi, ngày 1-5-75 lại có thằng đeo băng đỏ, súng colt đeo xệ bên hông, ngồi xe jeep chạy rần trời như những người kháng chiến từ chiến khu về. Những người như tôi lại đi tù mút mùa lệ thủy, làm thân trâu ngựa suốt bao nhiêu năm. Rồi có thằng vào trại tù là nhập ngay làm thi đua, tự quản, nhà trưởng, đội trưởng, ăn teng. Đứng trước hàng quân lại lên mặt dạy dỗ bọn tù như cha mẹ dạy dỗ con cái. Đó là đám theo đóm ăn tàn, lúc nào cũng vễnh râu nói những điều đạo nghĩa.

Đến khi qua Mỹ, đám đó lại xưng chính danh này nọ, cũng đăng đàn diễn thuyết, cũng dùng những từ hay ho, nhân danh tự do, dân chủ, công bằng bác ái, chống độc tài đảng trị. Đàn anh thì phe phái, gian lận niềm tin, để giữ lấy uy quyền, dù là uy quyền ảo đi nữa.

Không ai tự cho mình là thằng gian, mà ai cũng vỗ ngực xưng danh ta là đạo. Ta là đạo đây, bao nhiêu thuyền chở ta không khẳm.

Vậy cho nên lần này tôi nhất quyết về đến quỳ trước mộ cụ, xin cụ cho biết ai là đạo, ai là kẻ gian.



Image result for thằng gian


Tôi về Mỹ Tho mấy ngày đầu bị bịnh, có thể là sự khác biệt khí hậu, làm thân thể tôi bất an. Lúc này nằm nhà mở internet ra tìm hiểu thêm, mới biết là tôi đã nghĩ sai một chuyện hệ trọng: Cụ đồ Chiểu không phải quê ở Mỹ Tho, mà quê chính cụ là người Gia Định. Sau này lang bạt nhiều nơi. Khi đi thi ở Huế nghe tin cha chết, vì khóc thương nên bị mù mắt, phải bỏ thi về chịu tang cha. Sau ông về sống ở quê vợ ở huyện Ba Tri, Bến Tre. Vì bệnh tật ngày càng trầm trọng, trong những ngày cuối cùng, cụ đồ sống trong cảnh nghèo nàn thanh bạch và cuối cùng ông chết ở đó.

Thế là tôi bị hố, tưởng ông quê Mỹ Tho, đến thăm mộ ông thì gần, nhưng ông được chôn tại Ba Tri, hơi xa đấy.

 

Tôi rủ đứa em cùng đi và nói ý nguyện của mình. Nó tránh né liền:

- Anh đi tìm mộ cụ đồ chi cho mệt, cụ đồ bây giờ chỉ là một tấm gương lý tưởng cho người ta nói phét chơi thôi anh à. Thời đại này là thời đại đồ đểu hết, còn đâu mà anh tìm ra đạo. Cụ đồ nếu có đội mồ sống dậy cũng chỉ biết thở dài thôi. Thời đại của cụ cũng còn có chút lễ nghĩa, liêm sỉ. Chứ bây giờ thì hết rồi anh ơi.

 

Thằng em tôi mới trên bốn mươi mà giọng nó như ông cụ non. Mà nó nói đúng quá chứ đâu có có sai, thời đại này, đâu tìm được chút lễ, nghĩa, chỉ chuyện đi ra đường dày đặc xe cộ, nghe tiếng xe nẹt pô của mấy cậu ấm cô chiêu cũng đủ mệt rồi.

Thôi tôi đành ở nhà, xếp vó.


Trần Yên Hòa

(từ: Sấp Ngữa, tạp ghi VN, 2016)

 


Ra Mắt Sách

bỏ túi


Sáng chủ nhật, 22-5-2016

từ trái, Trần Yên Hòa, Trần Văn Nam, Thành Tôn, Phạm Phú Minh đã có một tiệc nhỏ RMS

bỏ túi tác phẩm Sấp Ngửa của Trần Yên Hòa, tại Quán Hợp.

cùng cụng ly chung vui.



rms_sap_ngua-content


6

 

Amazon Sấp Ngửa

 

Có bán tại:

 

Tự Lực

Tú Quỳnh

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
10 Tháng Sáu 201612:00 SA(Xem: 10574)
Đẹp ngẩn ngơ cái nắng Tam Kỳ. Nhuộm vàng phố nhỏ chút tình si. Rợp bóng con đường hoa bò cạp. Ngày xưa qua đó tuổi xuân thì. Hoa nở lung linh màu nắng mới. Em có về trên phố nắng trưa. Ngày đi mang cả mùa hạ nhớ. Rơi đầy trong gió sắc hương
06 Tháng Sáu 201612:00 SA(Xem: 11508)
Với tôi, đó là thước đo hay, chỉ dấu rõ nét nhất của một tài năng văn xuôi. Và, với “Sấp Ngửa” (phần truyện ngắn), Trần Yên Hòa xứng đáng được nhìn như thế.
02 Tháng Sáu 201612:00 SA(Xem: 7728)
Sấp Ngửa, tác phẩm mới nhất của Trần Yên Hòa ra mắt tháng 5 năm nay (2016), sau khi vừa tái bản truyện dài Mẫu Hệ, như là một kết hợp vừa tân truyện vừa vẽ lại chân dung một số bạn văn đa phần người cùng quê anh. Sách dày hơn 350 trang, khổ lớn, trình bày in ấn đẹp, trang nhã, phát hành song hành trên amazo
27 Tháng Năm 201612:00 SA(Xem: 6396)
Vẫn giọng thơ Hoàng Lộc cách đây năm mươi năm, vẫn văn phong, ngôn ngữ ngời ngời, lồng lộng mà chỉ Hoàng Lộc mới có. Đến bây giờ anh đã trên bảy mươi, một chuổi tháng năm dài với thơ không mỏi mệt
26 Tháng Năm 201612:00 SA(Xem: 10586)
Gã nối kết những tay em với danh từ rất kêu, rất nghĩa hiệp. Những điều mà ai cũng cố tìm ở nơi lưu lạc, nơi xứ sở lưu vong này một chữ tình. Phải, đúng vậy chớ, là chúng ta mất hết chỉ còn có nhau