DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,462,689

Thơ bạn Quảng Nam: Xuân Thao & Lê Văn Trung

Thursday, October 27, 201112:00 AM(View: 21665)
Thơ bạn Quảng Nam: Xuân Thao & Lê Văn Trung

Thơ bạn Quảng Nam: Xuân Thao và Lê Văn Trung


xt

Xuân Thao


Xuân Thao thuở tôi gặp ở Quảng Ngãi trong những năm 1966, 1967 khoảng 22, 23 tuổi. Anh tốt nghiệp sư phạm Quy Nhơn. Còn tôi 20, nhỏ hơn anh chút xíu. Anh dạy trường tiểu học Mộ Đức, tôi dạy trường Trung Học. Tuy vậy anh vẫn ngon lành hơn tôi là vì anh tốt nghiệp sư phạm 2 năm ra trường, dạy ăn lương có “chỉ số” hẳn hoi. Còn tôi dạy giờ, dạy được giờ nào tính lương giờ đó. Nói vậy chứ chúng tôi chơi thân với nhau, Xuân Thao thuê một căn nhà tranh nhỏ ở trọ, rũ tôi về sống chung. Cả hai ăn cơm tháng của một phụ huynh học sinh, nên giá tiền ăn cũng vừa phải. Bây giờ nghĩ lại lương bổng hồi đó cũng thật khoái, một tháng lãnh khoảng 25 ngàn, mà ăn cơm tháng chỉ tốn khoảng 3 ngàn. Rẻ chán. Còn dư tiền thì tha hồ bè bạn, cà phê, thuốc lá, ăn nhậu thả dàn. Để dành 4 tháng lương (sau khi tiêu xài) là có thể mua xe Honda.


Xuân Thao làm thơ và hát khá hay. Khu nhà chúng tôi thuê trọ, gần nhà hai chị em – hai cô gái Mộ Đức - cùng là giáo viên tiểu học. Cô chị tên Xuân Tin, cô em gái tên Xuân Tưởng. Hai chị em giống nhau nhưng cô em đẹp hơn cô chị. Lúc đó quả tim tôi còn bỏ ngõ, người thầy giáo 20 tuổi chưa yêu lần nào nên rất sợ và nhút nhát với con gái. Nhưng trong thâm tâm tôi là “kết” cô Tưởng hơn, tức là cô em. Kết là kết vậy thôi, chỉ riêng mình, mình biết, riêng mình, mình hay. Trong lúc đó thì thầy giáo Lê Văn Thí tức nhà thơ Xuân Thao, thì có vẻ mê mệt cô Tưởng này lắm. Tôi thấy anh chàng theo sát nút cô Tưởng và mở lời ong bướm, tôi đành “de” ra để anh tự do hoạt động. Trong lúc Xuân Thao tấn công tới tấp cô Xuân Tưởng thì anh cũng xúi (dại) tôi tấn công cô Xuân Tin. Tôi không chịu, nên đành thúc thủ nhìn Xuân Thao trổ tài tán “người mình yêu”.
Niên khóa sau, tôi xa Mộ Đức vì tôi được chuyển về trường Lý Tín dạy, tôi xa Xuân Thao từ dạo đó.


*


Thế là cách xa nhau 44 năm. Vừa rồi, bỗng nhiên nhà thơ Phan Xuân Sinh chuyển cho tôi một lá thư của Xuân Thao viết từ Đà Nẵng. Đọc thư, tôi thật bồi hồi:


Hồi đó tôi dạy Mộ Đức hơn hai năm, rồi đổi ra Sơn Tịnh hơn một năm rưỡi nữa. Cưới vợ, người Sơn Tịnh, giáo viên cùng trường, rồi chuyển về Quảng Nam (Duy Xuyên) rồi theo dòng đời đi hết trường này đến trường khác. Cuối cùng, năm 1986 tôi mới được về Đà Nẵng, và ở đó tới ngày nghỉ hưu. Nhìn lại ba mươi năm qua biết bao nhiêu là tình. Tôi năm nay đã già yếu, bịnh hoạn, cao mỡ và cao máu. Đi đứng có khó khăn, ít linh hoạt, trầm tư, ít bạn bè, ít giao du. Phần mình bỏ rượu, ngồi chơi với bạn bè là chủ yếu. Anh em Đà Nẵng còn lại khá đông trừ những người đã đi xa và chết. Nhắc tới bạn, mình nhớ những kỷ niệm đầu đời đi dạy ở Mộ Đức. Lúc đó mình còn trẻ, 22- 23 tuổi, có nghề nghiệp tương đối vững chắc, tha hồ “cua kéo”, nay Đức Phổ, mai Thạch Trụ, Quán Hồng, mai ra Lý Tín, Chu Lai, Tam Kỳ. Mình cho thời kỳ đó là thời kỳ vàng son nhất của tụi mình. Bạn còn nhớ cô giáo Xuân Tưởng của mình không? Suýt tý nữa mình lấy cô đó làm vợ, ông già mình có vào thăm nhà, đêm ông nghe súng nổ dữ quá ông bèn rút lui, xin bái xứ Mộ Đức. Cô giáo Xuân Tưởng năm 1980 mình có về lại Mộ Đức thăm hỏi, nghe nói cô đã chạy trong đám người chạy loạn ra thị xã Quảng Ngãi rồi cô vào Sài Gòn lấy chồng. Từ đó mình lạc dấu luôn đến giờ. Thôi chuyện cũ đã qua rồi. Mình giờ đã qua tuổi lục tuần. Con gái con trai 4 đứa đều có gia thất...


*

Kèm với lá thư, Xuân Thao gởi cho tôi một bài thơ mà tôi đọc thấy khá hay, xin ghi ra đây:

 

Về Thăm Chốn Cũ

Gởi Xuân Tưởng (Mộ Đức) - 1967-1970



Ta về bóng lẫn trong sườn núi
Lén lút hơn một kẻ bất lương
Trời đất vô tình, khung cảnh lạ
Nhớ gì ta nữa, đã bao năm!

Núi đứng gầm gừ như hổ đói
Đồi rập rình đôi mắt chứa chan
Lúa lởm chởm như ngàn chông nhọn
Mừng ta chăng, Mộ Đức ta xưa?

Trời tháng năm nắng như vãi lửa
Thiêu đ
t ruộng đồng, rứt thịt da
Sông cạn giả vờ thiêm thiếp ngủ
Nằm chờ cướp lượng máu trong ta

Mây xếp từng chồng như chó quái
Mây báo hung tin sắp mất mùa
Núi đá v
mồ hôi như tắm
Gió loạn cuồng hốt bụi giữa trưa

Nhà đỗ, tường nghiêng, tre cháy ngọn
Cây mang thương tích đứng trơ cành
Cầu rách tả tơi như áo cũ
(Huống hồ người trong lúc giao tranh!)

Đất uống máu tươi thành tro sẫm
Than tro trộn lẫn xương anh hùng
Anh hùng: thiêu thân lao vào lửa
Còn ai giữa bão đạn, mưa bom?

Còn ai để nhận ta mừng đón?
Xương đã phơi trắng ngập ruộng đồng
Quen quá, bỗng dưng thành khách lạ
Chơ vơ đứng giữa cảnh tang thương

Rẻ lối vào thăm nhà trọ cũ
Ta gọi dồn chẳng có ai thưa
Nhà cũ đã thay người đổi chủ
Tần ngần bên giậu nát rào thưa

Ta đứng trông sang nhà em gái
Tường đông hầu vắng bặt yến oanh
Cửa đóng, then gài, lau lách mọc
Bờ tây rủ ngọn cây hoàng lan

Trở lại thăm em miền đất cũ
Cảnh sắc vô tình người thản nhiên
Còn ta giữa đất trời hiu hắt
Tìm bóng mình trên những lối quen

Mộ Đức, 1980 - Xuân Thao
* Tặng Trần Yên Hòa và Phan Xuân Sinh.

 

Một bài thơ của người bạn cách đây bốn mươi bốn năm, giờ mới nhận được. Thật là cảm động. Cảm ơn bạn hiền.


*

 

Lê Văn Trung với Cát Bụi Phận Người




cat_bui


Cách đây khoảng 2 năm, một người bạn văn Quảng Nam của tôi, anh Nguyễn Đức Bạn, nhắn tôi ra cà phê Factory để gởi cho tôi một tập thơ, một một người làm thơ quê Quảng Nam, có ra một tập thơ in trong nước, gởi ra tặng tôi. Đó là tập “Cát Bụi Phận Người” của Lê Văn Trung. Tôi nhớ lại, Lê Văn Trung, một bạn Quảng Nam, đã có thơ đăng trên một số tập san văn nghệ ở Sài Gòn, miền Nam Việt Nam trước bảy lăm, nay ở trong nước, cũng tiếp tục theo nghiệp thơ, không nản chí.
Thú thật, trước bảy lăm, tôi chưa đọc một bài thơ nào của Lê Văn Trung, có thể những ngày trong quân đội tôi quá bận rộn, với súng đạn, với ba lô nón sắt, hơn là thơ văn, nên tôi không có dịp để đọc nhiều, tôi đành xin lỗi Lê Văn Trung là chưa biết tên anh. Sau này, qua những sách của Thư Quán Bản Thảo ấn hành, tôi mới biết Lê Văn Trung làm thơ cũng rất lâu, và có nhiều bài đăng trên các tập san văn học giá trị.
Lê Văn Trung được giới thiệu trong Thư Quán Bản Thảo số 34 tháng 12 năm 2008, được viết như sau: “Số 34 kỳ này có chủ đề về nhà thơ Lê Văn Trung. Một nhà thơ lớn lên trong cuộc chiến, đã có thơ đi trên nhiều tạp chí văn học của Sài Gòn năm xưa, anh và gia đình rời quê nhà miền Trung phiêu dạt về vùng đất trích kinh tế mới thuộc tỉnh Đồng Nai đến tận bây giờ.”

 

Vài hàng về Lê Văn Trung

Lê Văn Trung là tên thật của nhà thơ. Sinh năm 1947 tại Quảng Nam.
Năm 1969 tốt nghiệp sư phạm Quy Nhơn. Dạy học tại Quảng Ngãi.
Sau tháng tư năm 1975, anh đã trải qua những năm tháng tù tội dưới chế độ CSVN, và sau đó, là những năm “cuốc đất dọn cỏ” trên vùng đất kinh tế mới Xuân Đông, Xuân Lộc Đồng Nai mà anh gọi là “đất trích” cho đến mãi bây giờ (27 năm).
Theo sự mô tả của một số bạn bè đến thăm thì nơi anh ở là vùng đất “hẻo lánh, thôn dã, thô lậu”.
Về lãnh vực văn chương, trước năm 1975, Lê Văn Trung có thơ thường xuyên đi trên Bách Khoa, Khởi Hành, Ý Thức, Thời Tập, Thời Nay.
Tập thơ đầu tay của anh: “Cát Bụi Phận Người” theo lời anh tâm sự “sau nhiều gian nan và truân chuyên” mới được phép xuất bản.


*

Hoàn cảnh sau ba mươi tháng tư năm bảy lăm của Lê Văn Trung cũng rất khổ sở. Dù là chỉ giáo viên, nhưng Lê Văn Trung cũng bị “mất dạy” và bị tù, không biết vì lý do gì? 
Tác giả Phạm Văn Nhàn đã kể về hoàn cảnh anh lúc đó như sau: (khoảng năm 72 Lê Văn Trung và vợ đổi về dạy học ở Huế):


“Mãi cho đến cuối năm 1982 - sau khi ra khỏi trại tù cải tạo - Mượn chiếc xe đạp cà tàng của đứa em, đạp xe lên huớng nhà thờ Phú Cam, tìm đến dãy lầu mà anh chị đã thuê năm 1972 - hy vọng anh chị còn sống nơi đó - Dựng xe gốc cây trứng cá già, nhìn lên dãy lầu mà tôi còn nhớ, ngơ ngác tìm kiếm. Một ông thợ hớt tóc đang hớt tóc, thấy dáng điệu ngơ ngác như muốn tìm kiếm ai, ông hỏi tôi:
“Ông tìm ai trên đó?”.
“Tôi tìm anh chị Lê Văn Trung.”
Nghe tôi nói giọng Nam, ông biết tôi ở xa đến. Ông kéo tôi ra gốc cây trứng cá nói nhỏ:
“Ông không biết gì sao?”
“Không.”
“Ảnh đi tù rồi. Ông đi đi, đừng đứng nơi đây nữa.”
...Nói xong, ông ta đi ngay. Tôi đạp xe về nhà. Trên đường, lòng buồn quá đổi. Hình như thời buổi ấy, ai nghe nói đi tù...cũng sợ.



*

Cát Bụi Phận Người

Theo Nguyễn Lệ Uyên thì thơ Lê Văn Trung “ẩn dấu đằng sau là những u uất bất tận, những u uất nhuốm mầm, những u uất tròn bóng, những cảm hoài về quá khứ xa xôi, và tâm cảm dằng xé đến nát lòng. Thơ anh như kẻ cô đơn trong tận cùng nỗi đau, như con thú hoang trong cánh rừng già không bóng thú, muôn năm là kẻ lữ hành cô độc trong cõi nhân sinh, trong chốn tình yêu không lối thoát, luôn luôn là những tìm kiếm trên những con đường đi hoài không đến, phía trước là mây bụi mịt mờ xa, thấp thoáng phận người heo hắt.


Sau đây là 2 bài thơ của Lê Văn Trung:


phương trời hiu quạnh


tôi tìm em đứt mòn hơi
hai mươi năm dấu chân người mờ phai
tìm em suốt cuộc tình dài
đường vô tận
bến chờ
ngoài nẻo không
còn gì sau cuộc phù vân
lệ tình em ướt đẫm phần mộ tôi

tôi tìm em

một phương trời
một phương TÔI
một phương người
quạnh hiu.

 

ta đau lòng
nhận ra hắn là ai



đừng bao giờ yêu những đứa làm thơ
càng không thể kết nghĩa tình chồng vợ
cái ngữ ấy ta đã từng ngửi thấy
thơ văn chi cơm áo có ra gì
thà em quên quách mẹ tiếng thị phi
bỏ mặc hắn xác xơ cùng số phận
nòi thi sĩ hắn không hề oán hận
chỉ âm thầm nhận lấy cái đau thương
chỉ lặng câm uống hết chén đoạn trường

nên đành có nhẫn tâm mà phụ rẫy

dù thiên cổ trước sau gì cũng vậy
bởi vì em, ơn Chúa! đã sinh ra
vốn là em, em cũng là đàn bà
sống không thể thiếu lụa là gấm vóc
mà những đứa làm thơ
cứ chuyện trời chuyện đất
chuyện trăng sao nông cạn vơi đầy
chuyện biển dâu mờ mịt đông tây
cứ đuổi mãi theo những điều không thật
những cái thế gian cho là trật lất
hắn muộn phiền trăn trở mấy mươi năm
hắn héo khô xơ xác đời tằm
cố kéo mãi những sợi tình phù phiếm
hắn quanh quẩn trong những vòng tìm kiếm
cõi con người tăm tối giữa vô minh

hắn băng qua sa mạc đời mình

cát bỏng cháy - lửa nhân tình thêu đốt
thì em hỡi sá gì đâu thân xác
của một người lạc lõng giữa đời em
của một người lạc lõng giữa trần gian
chuyện cơm áo đã ba chìm bảy nổi
thơ với rượu một cõi sầu vời vợi
Thượng đế đành quên có một linh hồn
Thượng đế đành tâm khép cửa thiên đường
hắn ngồi giữa đất trời cười ứa lệ
ôi ngàn năm chưa hết vòng dâu bể
năm mươi năm thà như một sát na
sá gì đâu không! có một quê nhà
chốn phải đến là nơi không có thực
cái quí nhất là cái vừa vụt mất
để một đời đau đáu một đời thơ

chốn phải về mù mịt giữa hư vô

hắn nhận hết bi thuơng cùng số phận
trái tim hắn đã đành là vỡ rạn
vẫn nghìn đời yêu quá cõi nhân gian
vẫn nghìn đời đâu há dễ em quên
dù trọn kiếp trói trong vòng hệ lụy
dù trọn kiếp đã khô mòn xương tủy

hắn là ai mà đau đáu một đời thơ

dù em nhẫn tâm quên mất nẻo về
hắn vẫn đứng nhìn dòng sông nước chảy
giọt nước mắt rơi buồn em có thấy

ta bỗng đau lòng nhận ra hắn là ai.

 


*

Hôm nay giới thiệu hai bạn thơ Xuân Thao và Lê Văn Trung - Lê Văn Trung với tập Cát Bụi Phận Người - tôi như tìm gặp lại những chặng đường đã đi qua của đời mình. Những kỷ niệm đầy ắp của ngày đi dạy học ở Quảng Ngãi - Quảng Tín, những ngày làm lính ở trung đoàn 6 BB, với bao địa danh Sơn Hà, Trà Bồng, Ba Gia, Đồng Ké, Nghĩa Hành, Thạch Trụ...với câu ca dao ai đặt cho đám lính Sư Đoàn 2 BB thuở đó, nghe hay hay, buồn cười và cũng đúng chút chút: «Muốn huy chương về Thạch Trụ, muốn đ...về Nghĩa Hành."

 

*


Sau này Trần Hoài Thư với Thư Quán Bản Thảo, đã ấn hành thêm cho Lê Văn Trung một tập thơ có tên Bi Khúc. Đó là một trường thi dài. Những khúc buồn, cho thân phận, cho quê hương, cho cuộc đời và cho tình yêu.
Còn Xuân Thao cũng sẽ được Thư Quán in cho tập: Thơ Xuân Thao...
Xin chúc mừng hai bạn.



Trần Yên Hòa

2008
Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
Monday, March 1, 20218:18 AM(View: 18)
Biết còn kịp cho tôi nữa không. Ngoài kia ai áo đỏ áo hồng. Tôi xếp lại hành trang ngay ngắn. Khoác lên thân một vạt nâu sòng. Mây gió ngoài kia đâu thiết tha. Mưa chập chùng nhớ dáng ai qua? Tôi ngồi xếp chân trì bát nhã. Thấy lòng mình là những cội hoa
Saturday, February 27, 20216:15 PM(View: 46)
dù em có về phương nao. anh vẫn bên em mình có nhau. dù em có là thế nào. anh vẫn yêu em tình dài lâu. dù đời trăm nghìn mưa bão. phận người còn lắm gian lao. anh cũng không rời xa em. một phút giây.(KKK)
Friday, February 26, 20217:29 AM(View: 45)
Long lanh đi nhé hạt sương. Chiều tan sớm đọng vô-thường có-không. Tỏa hương đi nhé nụ hồng. Đông tàn xuân nở tồn vong đạo trời. Rong chơi đi nhé mây ơi. Trùng khơi sóng vổ lưng đồi gió reo. Nở vào nhau đóa vô ưu. Ta về ngồi giữa lưng đồi chờ trăng./Tôi về tìm lại tôi ngày cũ. Quán vắng
Thursday, February 25, 20218:10 AM(View: 45)
Chúm chím mùa xuân điểm nụ cười. Muôn hồng ngàn tía sắc hoa tươi. Men tình ngọt đắng Bồ Đào tửu. Uống cạn ngàn chung vẫn nhớ người! Xuân về đất mẹ nở đầy hoa. Viễn khách bâng khuâng nỗi nhớ nhà. Nhắn hỏi cành đào năm cũ ấy. Có còn đơm nụ, gửi giùm qua!
Wednesday, February 24, 20218:11 AM(View: 125)
Anh cùng em đi đón giao thừa. hình như đêm trôi nhẹ như mơ. tay em ấm giữa trời buốt lạnh. anh muốn hôn em chợt bất ngờ. Giòng thời gian ngừng chảy đêm nay. đứng bên bờ đời chỉ chúng mình. không gian nồng say mùi ân ái. nhìn nhau nghe có gì ngất ngây.