DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
1,982,167

Du Tử Lê - Thơ Ở Nguyên Sa

Wednesday, April 10, 20199:13 AM(View: 148)
Du Tử Lê - Thơ Ở Nguyên Sa

Thơ ở Nguyên Sa

Image result for nguyên sa trần bích lan


Như một số bằng hữu thời chiến tranh miền Nam

Tôi ẩn trú trong giao-thông-hào-xanh của thơ Nguyên Sa. (*)

Đó là những bài thơ tình như những trái bom lãng mạn

thăng hoa hoặc chia sẻ với tình yêu đôi lứa.

Nó cấy mầm hân hoan giữa một đời sống bầm giập!

Nó đẩy lui mọi bất trắc giữa hai đầu sống / chết của thế hệ chúng tôi

Mặc dù thời đó, cũng như bây giờ

Có đôi ba người (cũng làm thơ)

Lại lên án những bài thơ-tình của Nguyên Sa

(Và thơ tình của những nhà thơ khác)

Họ tuyên bố lén lút trong những họp mặt dăm ba người rằng

Thơ-tình thực chất chỉ là thơ… “tán gái!”

Họ có thể bị tiêm nhiễm bởi chủ trương:

“…Nhà thơ cũng phải biết… xung phong?!?”

Tuy nhiên, tôi vẫn nghĩ,

mỗi người làm thơ

Đều tuyệt đối tự do với khuynh hướng riêng tư của mình.

Nhưng khi những người này mạt sát “thơ-tình”

Thì tôi chỉ có thể hiểu: Do tỵ hiềm, mặc cảm

Họ là đám là dây leo trên cây cành thi ca Việt Nam phong phú.

Họ kiến tạo những “thời sự…gỉa”

Vì chiến tranh, cách gì cũng đã chấm dứt

Chí ít cũng trên thực tế trận địa.

Họ tiếp tục nói về những tang tóc quá khứ

Như thể đó là ý nghĩa thực sự của cuộc sống hôm nay…

Họ có quyền!!!

Chỉ duy một điều,

khi họ bẵng quên rằng:

Thơ-Tình hay thơ “tán gái” chính là một thứ dưỡng chất tinh thần

Một thứ keo sơn được ngợi ca khắp cùng trên trái đất,

giống như âm nhạc

nó an ủi những chia ly, tan tác nhất

Nó giúp nhân loại tìm đến nhau,

để yêu thương

nối tiếp sinh tồn

(nhờ vậy mà có những kẻ bỉ thử thơ tình).

.

Tôi trộm nghĩ, nếu thi sĩ Nguyên Sa sống lại,

Ông cũng chỉ thấy tội nghiệp cho những cái đầu mất thăng bằng

bệnh hoạn này.

Và, sẽ kết luận bằng mấy chữ ông thường dùng thuở sinh thời:

“bọn sa-đích! ”

.

Với nhiều người,

Thơ Nguyên Sa không chỉ đem đến cho người đọc

những chân trời thơ mộng mới.   

phong cách cách diễn tả bất ngờ của ông

Cũng làm thành những “cơn sốt” trong rung cảm của chúng tôi

Tôi tin nhiều người vẫn nhớ những câu hỏi như gửi cho chính mình

của Nguyên Sa:

“người về đêm nay hay đêm mai

người sắp đi chưa hay đi rồi

muôn vì hành tinh rung nhè nhẹ

Hay ly rượu tàn run trên môi”

(…)

“người về lòng tôi buồn hay lòng tôi vui

áo không có màu nên áo cũng chưa phai

tôi muốn hỏi thầm người rất nhẹ

tôi đưa người hay tôi đưa tôi?” (**)

Hay những câu thơ nói về mái tóc của người nữ,

chưa hề có trong thơ của chúng ta:

Tôi sẽ sang thăm em

Để những mớ tóc màu củi chưa đun

Màu gỗ ai ghép làm thuyền

Lùa vào nhau nhóm lửa”

Ông cũng chắp cánh cho mơ mộng của tôi bay trên bom đạn với:

“Khi đám mây cao dừng trên nếp trán

Anh chợt nghe vỗ cánh chim bay

Trái thơm ngon nặng trĩu trên môi

Dòng suối lạ chảy qua hơi thở.”

ông vẽ chân dung thế hệ chúng tôi với:

“Hai mắt rỗng phải che bằng khói thuốc

Chúng tôi nằm run sợ cả chiêm bao

Mỗi buổi sáng mặt trời làm sấm sét

Nên nhìn đêm mở cửa chẳng đi vào”

.

Tôi nhớ, thời chiến chiến, trong “Phương Xa”  

Thi sĩ Vũ Hoàng Chương cũng đã để lại những câu thơ bất tử như:

“Lũ chúng ta đầu thai lầm thế kỷ

Một đôi người u uất nỗi chơ vơ,
Đời kiêu bạc không dung hồn giản dị,
Thuyền ơi thuyền! Xin ghé bến hoang sơ…”

Nhưng gần gũi hơn, trực tiếp hơn với chúng tôi

vẫn là thơ Nguyên Sa:

 “Thế kỷ chúng tôi chót buồn trong mắt

Dăm nụ cười không đủ xóa ưu tư

Tay quờ quạng cầm tay vài tiếng hát

Lúc xòe ra chẳng có một âm thừa”

Hoặc:

“Cửa địa ngục ở hai bên lồng ngực

Phải vác theo trăm tuổi đường dài

Nên có gửi cho nhau vài giọng nói

Cũng nghe buồn da diết chạy trên môi”

Ông cũng là thi sĩ đầu tiên đã rất  thậm xưng

khi so sánh người yêu của ông với

“chó ốm”, “mèo ngái ngủ”, “mắt cá ươn”:

“Hôm nay Nga buồn như một con chó ốm

Như con mèo ngái ngủ trên tay anh

Đôi mắt cá ươn như sắp sửa se mình

Để anh giận sao chả là nước biển!...”

Dù không biết “Nga” là ai,


Image result for nguyên sa trần bích lan


Nhưng nhiều người trong chúng tôi vẫn thầm cám ơn

linh hồn của bài thơ thơ hiếm, quý ấy.

.

Như đa số những người cùng thế hệ thời tỵ nạn của mình,

Chúng tôi ẩn náu trong giao-thông-hào-thơ lục-bát Nguyên Sa

sau tháng 4-1975

 Dù cho đám dây leo thi ca,

Khởi đi tự bởi cái đầu bệnh hoạn, đố kỵ

Vẫn tiếp tục gọi thơ-tình là thơ… “tán gái”

Nhưng thơ-tình Nguyên Sa

Vẫn thăng hoa nỗi buồn tỵ nạn:

Mở ra những chân trời cho thơ,

Khi từ một giáo sư trở thành thợ điện,

Ông viết:

Ta vô dòng điện hai chiều

Xẹt ngang cũng đủ cháy vèo thịt da,

Em nằm ngay chỗ điện ra

Chỗ đuôi con mắt đèn hoa muôn màu…

Nghề thơ anh bỏ đã lâu

Gặp em sao nhớ nhung đầu dây xưa?”

Hoặc “Trận Vong”:

“những ngày còn chuyện binh đao

Thằng tuôn máu họng, thằng trào máu tim,

Ta còn nhớ mấy thằng em

Trúng cơn mưa pháo bỏ quên đường về

Ta là thằng Triệu Tử thua

Long thành cán cuốc, rượu chua mùi phèn,

Đứng đây, thành quách trong tim,

Ngọn cờ rách nát, cúi nhìn trận vọng.”

Ông cũng ghi lại tâm cảnh khác,

tiêu biểu cho một phần sinh hoạt quê người:

“Chờ em ở góc cây săng

Em không thấy tới ta nằm trong xe

Nhạc buồn ta vặn thật to

sao buồn không vỡ sao ta vẫn còn?”

Hơn thế, cuối đời, Nguyên Sa lại mở ra những đường bay

Tựa như vượt ngoài quỹ đạo cho thơ xuôi,

Với loạt hoài niệm được nhân cách hóa

Để hoài niệm trở thành nhân vật có đầy đủ thịt, xương, linh hồn, trí nhớ:

“Đi chơi cuối tuần tôi dắt ký ức đi theo

Ký ức thật vui, nó ôm chầm lấy bãi biển, tâm sự thật lâu với dòng sông, trò chuyện với đồng cỏ mà tôi không hề quen biết.

“Nó chạy tung tăng trên con lộ ở Hà Nội, ở Hà Đông, ở Sài Gòn, ở Paris, đường nào nó cũng biết thật rõ và nó di chuyển thật mau làm tôi lạc…”

Hay bất ngờ của những liên-ảnh đổi chỗ:

“Khi nàng hì hục, lúc buổi chiều, đắp pho tượng tuyết, tôi không hề biết gì về điều đó,

Khi nàng cắm lên vai pho tượng tuyết chiếc cành khô nàng gọi là cây nêu, tôi không hề biết gì về điều đó,

Khi nàng đeo lên tay pho tượng tuyết chiếc hộp giấy màu đỏ, nàng gọi là bánh pháo, tôi cũng chưa hề biết gì về điều đó

(...)

“… Nửa khuya nàng đánh thức tôi dậy, nói dậy đi, dậy đi anh, giao thừa rồi, tôi ngồi dậy, chúng tôi mặc quần áo mới, chúng tôi thắp nhang, chúng tôi uống trà với nhau, ngồi tựa lưng vào nhau, hát cho nhau nghe bằng ánh sáng của những ngày mới gặp nhau.

Khi nàng quay đầu lại tôi thấy mắt nàng đỏ hoe, mắt nàng ngơ ngác giống như mắt con vành khuyên một mình, để định hướng, bay theo những màu vàng của một khu rừng mai.

Tôi thật sự không có ý niệm gì về màu vàng, khu rừng mai và con chim ngơ ngác đó.

Tôi cũng không biết khi nàng ngủ say, tôi ra đứng bên cửa sổ,

tôi không biết ở ngoài cửa sổ có con vành khuyên đang bay lộn vòng

Tôi không biết tôi đứng ở dưới,

Tôi không biết con chim bay quanh trên đầu tôi,

Tôi không biết sau đó, chúng tôi đổi chỗ,

Con chim đứng làm pho tượng tuyết và tôi bay lượn trên không trung,

Trên những màu vàng

Của khu rừng mai trong kiếp khác.”

(Một ẩn dụ, hoài niệm quê hương?)


Image result for nguyên sa trần bích lan


Cuối đời, những năm, tháng lưu vong,

Người thi sĩ làm thợ điện nói về những điều ông không biết

Lại chính là những điều ông biết rất rõ…

Cũng như thế hệ chúng tôi trong chiến tranh và di tản biết rất rõ,

Chúng tôi có

Một thi sĩ thơ-tình lẫm liệt, như thế.

Du Tử Lê,

(April 2019)
(từ: dutule.com)

…………………………………………………………………………

(*) Nguyên Sa: Sinh 3-1932, tại Hà Nội. Mất tháng 4-1998, tại miền nam California.  

(**) Tất cả thơ trong bài viết này trích từ “Thơ Nguyên Sa, Toàn Tập”. Nhà XB Đời, Hoa Kỳ, 1998.


                                  *

Mời đọc

Nhà thơ Thành Tôn và Nguyễn Vũ đã tiếp tục thực hiện ebooks cho
Tân Truyện và Tạp Ghi Văn Nghệ

Sấp Ngửa

Xin click vào:

https://e.issuu.com/anonymous-embed.html?u=dreamteam1005&d=s_p_ng_a__opt__-_tr_n_y_n_ho_
Mẫu Hệ
Xin click vào:
https://e.issuu.com/anonymous-embed.html?u=dreamteam1005&d=m_u_h___opt__-_tr_n_y_n_ho_

Hơn Năm Mươi Lăm Năm Thơ Trần Yên Hòa

Xin click vào:

https://e.issuu.com/anonymous-embed.html?u=dreamteam1005&d=h_n_55_n_m_l_m_th___opt__-_tr_n_y_n
Đi Mỹ
Xin click vào:
https://e.issuu.com/anonymous-embed.html?u=dreamteam1005&d=_i_m___opt__-_tr_n_y_n_ho_

---------------------------------------------------------------------------------------------------

Trang

Quảng Cáo


Acacia Pharmacy

11033 Acacia Parkway

Garden Grove, CA 92840

Tel: 714 982-6979

Fax: 714 - 982-9307

 

Cindy Y. TranPharm. D

(con gái Trần Yên Hòa)

 

Trân Trọng Kính Mời

Quý độc giả và thân hữu (vùng Orange County, Los Angeles) đến mua thuốc ủng hộ

Thanks

 

scan_pic0035_0-content

 





 

Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
Monday, May 20, 20199:44 AM(View: 119)
Từ ngày hai vợ chồng về hưu, thì giờ như nhiều ra. Mấy đứa con gắn cable, mua TV đời mới, màn ảnh rộng, gắn trên tường. Thường ngày, mỗi buổi sáng, sau khi đi bộ chừng nửa giờ quanh xóm, thầy bắt đầu theo dõi thị trường chứng khoán, mua bán cổ phần các công ty. Thầy ăn cũng nhiều, mà thua cũng lắm. Thầy coi đây như một thú vui, cũng là cách thử thách sự nhạy bén của trí tuệ. Thầy vẫn thường tự hào sau hơn hai mươi năm trong thị trường, thầy về hưu với tình trạng tài chánh tương đối khá, một phần nhờ vào đầu tư. Bà Hiên không hiểu nhiều về cái gì gọi là đầu tư, tiền kiếm được sau bao năm lăn lộn trong nghề nail, bà nhốt hết vào mấy cái CD và trương mục tiết kiệm của ngân hàng, tiền lời dư cho bà mua mấy băng hay dĩa phim truyện bà thích, hay thỉnh thoảng về Việt Nam thăm bạn bè và bà con. Thầy cũng chẳng phản đối gì việc làm của bà, vì thầy cho rằng, bà có quyền hưởng thụ thành quả công việc của bà sau hơn hai mươi năm nơi xứ người. Công bình mà nói, công sức của bà nhiều hơn của thầy,
Friday, May 17, 20196:27 PM(View: 55)
Những bản giao hưởng tuyệt vời của Berlioz, Schuber, Mendelssohn, Tchaikovsky, Dvorak… đã làm thăng hoa thể loại âm nhạc nầy. Sở dĩ thể loại nầy trước đây được “gán ghép” là nhạc bác học, nhạc hàn lâm, nhạc quý tộc vì thời đó khi trình diễn chỉ hạn chế cho số người quyến quý và giàu có. Ở VN trước đây và trước năm 1975 ở miền Nam VN quan niệm rằng thể loại nầy thuộc âm nhạc bác học (hàn lâm) nhưng thời gian gần đây ở trong nước lại phủ nhận. Nếu tranh cãi thì rất dài dòng văn tự và coi như “nói chuyện với đầu gối” nen miễn bàn! Thưởng thức nhạc cổ điến Tây phương cũng đòi hỏi thêm phần kiến thức về nhạc sử, tiểu sử nhà soạn nhạc mới cảm nhận được trường hợp và môi trường sáng tác. Bây giờ thì loại “trưởng giả học làm sang” tham dự các cuộc trình diễn âm nhạc cổ điển như “đàn gãy tau trâu” cũng nhan nhản! B: Âm nhạc dân gian, trong một bài viết ghi nhận: “Đây là một nguồn cảm hứng lớn cho nhiều nhà soạn nhạc khác. Tại nước Anh, Vaughan Williams trộn lẫn những âm thanh của những bài
Wednesday, May 15, 20197:45 PM(View: 69)
Họ ở trước mặt tôi. Hẳn nhiên là như vậy. Họ có mười người, năm mươi hay năm trăm người, tôi không biết nhưng nhất định phải hơn một người. Tôi đã cảm nhận được điều đó qua sức nóng hừng hực của bầu không khí chung quanh bằng cảm xúc của mình ngay khi được tên lính canh dẫn ra quảng trường này. Bóng tối ở đây cũng dày đặc như những lần tôi bị lấy khẩu cung trong căn phòng nhỏ nóng bức, nhung nhúc chuột, dán. Hôm nay tôi được dẫn theo một lối đi khác với lối đi mọi ngày. Nó dường như dài hơn, quanh co hơn. Có đoạn tôi cảm tưởng như đi qua một trại nuôi súc vật, một con đường gập gềnh nhiều dốc rồi đến một bãi đất trống thường làm nơi họp chợ, một công viên nhiều hương thơm hoa trái trong tiếng nước chảy róc rách của một cái bồn nước. Tôi chưa từng đặt chân đến con đường này bao giờ mặc dù thành bang này không hề to lớn. Họ đưa tôi đi đâu? Phóng thích hay hành quyết? Tôi chẳng hề nghĩ nhiều đến việc này trong suốt thời gian bị giam cầm, nhưng bây giờ đối mặt với tình huống khác thường
Sunday, May 12, 201911:05 AM(View: 429)
Máy bay từ Sài Gòn ra Nha Trang đỗ tại phi trường Cam Ranh. Đường từ phi trường về Nha Trang là một xa lộ rất đẹp, không kém gì những đại lộ nổi danh trên thế giới mà tôi đã đi qua. Trước khi về nước, tôi đã được đọc những bài báo mạng vô cùng khẩn cấp báo động việc người Tầu đang chiếm miền Nam, họ đã chiếm hết Nha Trang rồi, có một "phóng viên tại chỗ" chụp hình những cửa hàng trên bờ biển Nha Trang 100% là Tầu, y hệt như ở Hồng Kông hay Thượng Hải, vị "phóng viên" này còn cho biết, Nha Trang hiện đã cho tiêu tiền Trung Cộng. Ngoài những thông tin giật gân này lại còn có bài báo (vẫn trên mạng) mô tả chuyện người Hoa ăn thịt người, với chứng cớ đầy đủ: chụp hình mâm cỗ thịt người có món xào, món rán, món nấu ninh rựa mận, kèm bên cạnh là ảnh cô kiểu mẫu chân dài tóc mượt, mắt bồ câu, trước khi bị chặt làm cơm. Chúng tôi đến Nha Trang không phải để kiểm tra những "sự kiện" này, vì khi về Sài Gòn và xuống miền Tây đã tìm chả ra mống Tầu nào, muốn ăn cơm Tầu, cũng khó kiếm,
Wednesday, May 8, 20195:20 PM(View: 112)
Nói đến vị Hùng Vương thứ 19 tức là mặc nhiên chấp nhận có 18 vị Hùng Vương trước đó. Đây là nói về mặt logic chớ hầu như tất cả sử sách của ta đều dành chỗ trang trọng cho các vị hiền nhân minh triết này trong thời kỳ sơ khai khuyết sử của dân tộc. Trong Việt Nam Sử Lược (VNSL), học giả Trần Trọng Kim tỏ ý nghi ngờ tính xác thực của thời đại Hùng Vương trải dài trong 2622 năm với 18 đời “Vua,” bắt đầu từ năm 2879 trước Công nguyên (CN), tức cách đây (năm 2019) 4898 năm, và kết thúc sau khi Thục Phán đánh chiếm nước Văn Lang của Hùng Vương thứ 18 để sáp nhập với nước Tây Âu hay nước Âu Việt lập ra nước Âu Lạc vào năm 258 trước CN. Có người, không biết dựa vào đâu, đã kể vanh vách tên của 18 vị “Vua” Hùng, như thể ngay từ thời khởi thủy xa xăm đó người Việt đã có tổ chức quốc gia chặt chẽ và đã có sách vở để ghi chép tên mỗi vị “Vua.” Thật ra, Vương không phải là vua. Hùng Vương không phải là “Vua” Hùng. VƯƠNG là một từ cổ có mặt và được dùng trong cả hai ngôn ngữ, Hán và Việt,