DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,163,421

Viên Linh - Từ ‘Sao Trên Rừng’ đến Nguyễn Đức Sơn

Monday, November 18, 20197:12 PM(View: 168)
Viên Linh - Từ ‘Sao Trên Rừng’ đến Nguyễn Đức Sơn

Từ ‘Sao Trên Rừng’ đến
Nguyễn Đức Sơn

blank
                                                   Nhà thơ Nguyễn Đức Sơn. (Hình: Tài liệu)


Những năm giữa thập niên 1960 tại miền Nam Việt Nam, nhà thơ Nguyễn Đức Sơn là một khuôn mặt, một sắc diện khác thường, xuất hiện với một tập thơ mỏng nhan đề “Đêm Nguyệt Động.” Trước đó anh dùng bút hiệu “Sao Trên Rừng.”


Tập thơ “Đêm Nguyệt Động” mỏng dính dưới 50 trang song được một nhà xuất bản mới nhưng uy tín là An Tiêm trình làng, nơi quy tụ những tác giả tên tuổi, nhất là những tu sĩ, các khuôn mặt giáo dục nổi lên từ các cuộc tranh đấu thành công của Phật Giáo Việt Nam, tạo nên một sức mạnh dân tộc được truyền thông thế giới theo dõi, hỗ trợ, cuối cùng lật dổ chế độ Đệ Nhất Cộng Hòa tại miền Nam năm 1963 – dù muốn dù không, mang danh là một chế độ dị giáo.

Nhà xuất bản An Tiêm, song song với các tạp chí Giữ Thơm Quê Mẹ, do Đại Đức Thanh Tuệ trông coi phần bài vở, quy tụ những tên tuổi đương thời như Nguyễn Đăng Thục, Nhất Hạnh, Tam Ích, Đông Hồ, Trần Ngọc Ninh, hay lớp trẻ hơn như Dương Nghiễm Mậu, Phạm Công Thiện, Tuệ Sỹ…

Bài này được mở đầu bằng những bài thơ chỉ có bốn câu, hay những đoạn nhẹ nhàng nhất của Nguyễn Đức Sơn:


Băng Tuyết

Đây lứa cỏ của mùa trăng thứ nhất
Đưa anh vào trong cõi mộng xa xăm
Giọt tinh huyết ngàn năm sau chưa mất
Rừng đông phương mù mịt dấu em nằm.


Nhất Nguyên

Năm mười bốn có lần anh ngó thấy
Em ở truồng ngoe nguẩy cuối vườn trăng
Hồn thảo dã trong đêm vừa thức dậy
Khắp bầu trời ướt mượt cả lông măng
Từ dạo đó xác thần anh mất hết
Chợt đêm nào trở lại cõi chiêm bao
Anh chới với vì biết mình sắp chết
Giữa khu rừng mù mịt dấu trăng sao


Khi tập thơ “Đêm Nguyệt Động” xuất hiện, tác giả đã và đang học vài năm ở Đại Học Văn Khoa Sài Gòn, do đó bạn học biết ông đã có chủ trương riêng về thơ văn, nghệ thuật, dù thế nào đi nữa cũng tôn trọng và mặc ông tự do. Hãy xem ông tự viết về mình như sau:

“Nguyễn Đức Sơn sinh ngày 18 Nov. 1937 (thuộc 3e decan cung Scorpion), nhằm giờ Mùi ngày 16 tháng mười Đinh Sửu, tại làng Dư Khánh (Thanh Hải), gần bên bờ biển Ninh Chữ tỉnh Ninh Thuận.

Tuy khao khát nhưng chưa bao giờ ra khỏi Việt Nam anh hùng và kỳ diệu này, tác giả tự biết không một nơi nào trên trái đất quạnh quẽ đến đau thương, phong phú đến chỗ muốn tự sát, như trong lòng tác giả, cũng không nơi nào có thống khổ mênh mông và cực lạc xa vời như trong hồn tác giả.

Rất thèm cảnh hoang đảo và các vùng cao nguyên mà tác giả đã đi qua, như Eo Gió, Dran, Trạm Hành, Cầu Đất, Đà Lạt. Ngưỡng mộ Héraclite, Fyodor Dostoyevsky và Simon Well. Yêu chim chóc và cỏ cây lạ lùng nhưng cũng quá cần mùi quần áo [xxx], cần khẩn thiết và triền miên cho đến ngày chui xuống lỗ.”

Tới đây chính Nguyễn Đức Sơn tự phê bình: “Đó là một trong những chỗ chết của tác giả!”



blank
                                                                         
















  



  

Đinh Cường vẽ Nguyễn Đức Sơn. (Hình: Tài liệu)



Tuy được gọi là nhà thơ, song Nguyễn Đức Sơn có nhiều truyện ngắn đăng trên các tạp chí Văn Nghệ, Thế Kỷ Hai Mươi khoảng 1960, trên tuần báo Khởi Hành của Hội Văn Nghệ Sĩ Quân Đội và Thời Tập những năm 1969-1973.

Sự việc này dễ hiểu vì phần lớn các báo không trả nhuận bút cho thơ, cho nên để có nhuận bút, nhà thơ phải viết văn. Tương đối cũng có khoảng ba bốn tạp chí trả nhuận bút cho thơ, đó là các tạp chí mà chủ nhiệm chủ bút vốn cũng làm thơ, như Nguyễn Vỹ (Phổ Thông), Trần Hồng Châu hay Nguyễn Khắc Hoạch (Thế Kỷ Hai Mươi), Viên Linh (Khởi Hành 1969-1972, rồi Thời Tập 1973-1975).
Ở tuổi “tam thập nhi lập,” nhà thơ Nguyễn Đức Sơn nhận mình khật khùng, và giải thích rằng ông thấy cuộc đời quá đẹp, nhưng hạnh phúc và niềm vui quá ngắn ngủi, sự mất mát quá lớn không tránh khỏi.

Vào năm 2000 từ đồi núi Blao nhà thơ gửi một nguời bạn lá thư viết tay mang qua California cho tôi, người thực hiện chủ đề “một vừng trăng khác,” cho Khởi Hành vì biểu tượng của Vừng Nguyệt đã không còn nữa khi phi hành gia Mỹ Armstrong vừa đặt chân lên đó (rõ ràng “tư duy báo chí” thể hiện nơi cái tít “Đi tìm một vừng trăng khác. NĐS”).

Trước khi xem tới văn xuôi của thi sĩ, tôi bỗng nhận ra ba tập thơ của anh đều quá mỏng, Tịnh Khẩu 82 trang, Du Sỹ Ca 46 trang và Nguyệt Động có 32 trang. Đành rằng một tập truyện ít ra phải cỡ 100 trang trở lên, nhưng một tập thơ ít ra cũng nên có một nửa số trang ấy. Tôi đứng dậy tới trước giá sách, lấy ra những thi phẩm trên đó xem các thi tập dày mỏng ra sao.
Vốn biết các thi phẩm thường mỏng, lần này do sự quá mỏng của tập Du Sỹ Ca, tôi tìm ra sự “vốn mỏng” của những tập thơ (xin lưu ý, chỉ kể thi phẩm của một tủ sách cá nhân):

- Đạo Trường Ngâm của Lý Đông A, Vạn Thắng VN 1967, 88 trang.
- Cảm Thông của Vũ Hoàng Chương, Xuân Thú tái bản nửa Việt nửa Anh dịch, 96 trang, mỗi phần 48 trang.
- Cỏ và Tuyết, Đỗ Quý Toàn, Văn Nghệ California 70 trang.
- Thơ Cung Trầm Tưởng, Con Đuông Cần Thơ (tái bản ở Mỹ), 32 trang.
- Ba Câu ở Biển Ngoài, Mặc Đỗ, Khởi Hành Sài Gòn, 60 trang.
- Tình Phương Nam, thơ Kim Tuấn, Trẻ xuất bản, 70 trang.
- Hoa Hồng Đến Muộn, Thế Dũng, Germany, 48 trang.
- Lửa Thiêng, thơ Huy Cận, Sống Mới tái bản 50 trang.
- Những Đêm Không Ngủ, thơ Nguyễn Đức Lập, Sài Gòn 1986, 64 trang.
- Lục Bát Ba Câu của Nguyễn Tôn Nhan, 96 trang, 1996.
- Từ Thuở Trời Cao Chẻ Đá Bia, Mịch La Phong, Hoa Kỳ 2013, 80 trang…

Và trở về với Nguyễn Đức Sơn, ngoài Du Sỹ Ca có 46 trang, Sơn còn thi tập “Đêm Nguyệt Động” vỏn vẹn có 32 trang. Thơ hay không cần nhiều.
Tác phẩm Nguyễn Đức Sơn (1937-…) ngoài thơ còn văn xuôi Cát Bụi Mệt Mỏi (1968), Cái Chuồng Khỉ (1969).


                                                                           Viên Linh
                                                                                                                                                                                 (từ: NV)
Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
Saturday, December 7, 20191:21 PM(View: 35)
Trước hết tôi bàn về việc in ấn sai - do bất cứ lý do gì - hay hát sai một vài chữ sẽ ảnh hưởng đến câu nhạc
Saturday, November 30, 20197:53 AM(View: 46)
Đọc bài thơ này của Trương Tịch đời Đường ai cũng ngỡ là lời người tiết phụ từ chối lời tỏ tình của chàng trai đâu biết “Sách Dung Trai tam bút chép rằng:
Wednesday, November 27, 20198:19 AM(View: 96)
Bà tôi thường than thở, hết một nửa cơ nghiệp của nhà này đã tan tành theo sách. Một nửa cơ nghiệp là cho to, cho xứng với nỗi đau tiếc của của bà, chứ thực ra chỉ vài trăm cuốn sách của ông tôi thôi. Có điều, đó không phải là những quyển sách bèo nhèo
Wednesday, November 13, 20198:46 PM(View: 199)
Cuộc tự thiêu bi tráng
Wednesday, November 6, 20197:38 PM(View: 149)
Bất cứ là văn , thơ hay biên khảo, ký sự… nói chung là viết. Nhưng viết gây ra từ ý thức nhận biết, một cảm thức sâu lắng của tinh hoa hoặc một cái gì thốt ra từ miệng lưỡi